Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 72594

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Lublinie
z dnia 29 stycznia 2002 r.
I SA/Lu 715/01

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2002 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Izby Skarbowej w L. Ośrodka Zamiejscowego w Z. z dnia 15 maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r.

- skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z., po rozpoznaniu odwołania K. K., uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 10 stycznia 2001 r. określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie 229.570,50 zł, zaległość w tym podatku w kwocie 55.253,60 zł i odsetki od tej zaległości i określiła wysokość należnego podatku dochodowego w kwocie 197.634,50 zł, zaległość podatkową w kwocie 23.317,60 zł oraz odsetki od zaległości na dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej.

W uzasadnieniu decyzji Izba wyjaśniła, że kontrola podatkowa przeprowadzona w przedsiębiorstwie PPH "K. K." ustaliła zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 58.293,84 zł stanowiącą odsetki zapłacone od kredytów bankowych przeznaczonych w części na potrzeby osobiste właściciela przedsiębiorstwa.

Zaliczenie przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów odsetek również od tej części kredytów bankowych, która nie była wykorzystana na prowadzoną działalność gospodarczą stanowiło naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) i prowadziło do zaniżenia podstawy opodatkowania. Izba wskazała, że niekwestionowane dowody w postaci ksiąg handlowych wykazały, iż podatnik pobierał środki pieniężne ze źródła przychodów na potrzeby osobiste, a środki te pochodziły z kredytów bankowych zaciągniętych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Salda debetowe z tego tytułu wykazywane były w poszczególnych miesiącach roku, a saldo końcowe wynosiło 498.548,54 zł jako należność od właściciela.

W ocenie Izby, zaliczenie odsetek od kredytu bankowego do kosztów uzyskania przychodów ma miejsce wówczas, gdy kredyt ten wykorzystany jest na działalność gospodarczą, a zaangażowanie określonej kwoty kredytu ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Wykorzystanie części pobranych na działalność gospodarczą kredytów na osobiste potrzeby właściciela przedsiębiorstwa wykluczało uznanie za koszt podatkowy przypadających od tej części kredytu odsetek bankowych. Izba wskazała, że wielkość tych sald oraz kapitału właściciela łącznie z zyskami roku bieżącego i lat ubiegłych oraz niedobór kapitału właściciela szczegółowo przedstawiono w decyzji urzędu. Podstawą wyliczenia kwoty odsetek nie stanowiącej kosztu podatkowego była analiza kształtowania się niedoboru kapitału własnego i finansowania wypłat dla właściciela z kapitału obcego - kredytu bankowego.

W ocenie Izby, w sytuacji gdy wypłaty dla właściciela przekraczały kapitał własny, źródłem tych wypłat pozostawał kredyt bankowy.

Izba wyjaśniła, że uchylenie decyzji Urzędu i określenie podatku w niższej kwocie było skutkiem uznania, że podatnik zachował prawo do odliczenia ulgi inwestycyjnej, gdyż zaległość podatkową za 1996 r. uiścił w terminie wskazanym w art. 7 ust. 21 i ust. 22 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 104, poz. 1104).

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 9, art. 22 ust. 1, art. 44 i art. 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Argumentując zarzuty skarżący podniósł, że żaden przepis prawa nie zabrania podatnikowi osiągającemu zysk przeznaczać go na cele osobiste, zaciągać kredyt na potrzeby firmy i odsetki od tego kredytu zaliczać do kosztów podatkowych.

Zdaniem skarżącego, rozstrzygniecie niniejszej sprawy było jedynie skutkiem ewidencjonowania każdej operacji pobrania pieniędzy w księgach rachunkowych, jako rozrachunków z właścicielem, tymczasem sposób prowadzenia ewidencji nie może rodzić skutków podatkowych, jeżeli nie mają one podstaw w przepisach podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem.

Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w oparciu o dokumenty źródłowe ustaliły stan faktyczny sprawy, a materiał dowodowy oceniły w kontekście prawa materialnego dając wyraz tej ocenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 22 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ust. 1.

Nie każdy zatem wydatek pozostający w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jest kosztem uzyskania przychodów, bowiem w świetle powyższego przepisu za koszt podatkowy uznaje się wydatki ponoszone w celu uzyskania przychodów, czyli te które mają lub z racjonalnego punktu widzenia mogą mieć wpływ na osiągnięcie przychodów.

W sprawie niespornym było, że skarżący - właściciel firmy PPH "K. K." - pobierał środki pieniężne ze źródła przychodu na potrzeby osobiste, a więc na cele nie związane z uzyskiwaniem przychodów przez firmę. Wobec braku kapitału własnego źródłem tych wypłat były kredyty bankowe zaciągane na działalność gospodarczą firmy. Okoliczności te wynikają z prowadzonych przez skarżącego ksiąg rachunkowych i dowodów źródłowych.

Prawidłową była ocena, że część kredytów bankowych pobranych na działalność gospodarczą, a więc w celu uzyskania przychodów, przeznaczona została na cele z tą działalnością niezwiązane.

Wbrew zarzutom zawartym w skardze, organy podatkowe w obszernych wywodach uzasadnień decyzji szczegółowo przeanalizowały dane zawarte w księgach handlowych podatnika, a w szczególności wysokość kapitałów własnych firmy, wysokość zadłużenia skarżącego wobec firmy, zobowiązania firmy z tytułu kredytów i wykazały, że środki pochodzące z kredytów służyły nie tylko finansowaniu działalności gospodarczej, ale i wypłatom dla skarżącego w wysokościach przekraczających wartość kapitałów własnych.

Do wyliczenia kapitału własnego przyjęto wszystkie, wynikające z ksiąg, pozycje mające wpływ na jego wielkość (zysk bilansowy, kapitał podstawowy, zapasowy, rezerwowy, nierozliczony zysk z lat ubiegłych, obowiązkowe odpisy).

Nie budzi również zastrzeżeń zastosowana przez organy podatkowe metoda ustalenia kwoty odsetek nie stanowiących kosztu podatkowego, bowiem uwzględnia udział odsetek zapłaconych do średniorocznego stanu zadłużenia. Niewykorzystanie kredytu na działalność gospodarczą prowadzoną przez podatnika, czyli w celu uzyskania przychodów, lecz na wypłaty przeznaczone na cele osobiste podatnika, wykluczało uwzględnienie w kosztach podatkowych odsetek bankowych ze względu na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy przychodem i tymi kosztami, a to stosownie do art. 22 ust. 1 cyt. ustawy.

Wobec powyższego, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA (Dz. U. 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.