Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 989325

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 4 marca 2009 r.
I SA/Lu 706/08

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Małysz.

Sędziowie: WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) nr (...) w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 r.

I.

uchyla zaskarżoną decyzję;

II.

stwierdza nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) nr (...);

III.

zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. J. kwotę (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) nr (...) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydaną po rozpatrzeniu odwołania Z J., reprezentowanej przez pełnomocnika J. J., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

Z akt sprawy wynika, iż wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2004 r., Z. J. osobiście złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów. W dniu 4 maja 2007 r. Z. J. złożyła Wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 r. deklarując do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni 1,06 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) powierzchnię 0,45 ha, natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca PZ) powierzchnię 0,39 ha.

Wniosek został poddany kontroli kompletności oraz kontroli administracyjnej. W jej wyniku stwierdzono nieprawidłowości dotyczące powierzchni deklarowanej działki rolnej F. Wezwana do wyjaśnień strona nadesłała korektę wniosku oraz oświadczenie, w którym potwierdziła wielkość zadeklarowanych do dopłat powierzchni. W dniu 9 kwietnia 2008 r. przeprowadzono kontrolę administracyjną wniosku z uwzględnieniem wyników kontroli przeprowadzonej na miejscu, która wykazała nieprawidłowości w postaci zawyżenia powierzchni działek deklarowanych we wniosku.

W dniu 18 kwietnia 2008 r. udzieliła pełnomocnictwa synowi J.J. do wszelkich czynności związanych z działalnością Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzje z dnia (...) skierowaną do J. J., o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych na rok 2007.

Od powyższej decyzji strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie nadsyłając dodatkowe dokumenty.

Rozpatrując odwołanie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że podstawę prawną orzekania w sprawie niniejszej na mocy przepisów przejściowych stanowi ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 35 poz. 217 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania tej płatności (Dz. U. Nr 46 poz. 309 ze zm.).

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że ustalenia przeprowadzonej przez organ kontroli na miejscu z dnia 5 marca 2008 r. nie kwestionują deklaracji wnioskodawczyni oraz ustaleń poczynionych w trakcie kontroli administracyjnej, a dołączona do Raportu z kontroli notatka służbowa sporządzona przez inspektorów terenowych "praktycznie potwierdza powierzchnię zadeklarowanej działki rolnej F, ponieważ nie można ustalić jej granic".

W dalszej części decyzji organ wskazał, że deklarowana we wniosku o przyznanie płatności, działka F o powierzchni 0,14 ha jest położona na działkach ewidencyjnych 781 o powierzchni 0,06 ha i nr 782 o powierzchni 0,08 ha. W trakcie przeprowadzonej kontroli nie zakwestionowano zadeklarowanej przez wnioskodawczynię powierzchni działki rolnej F, gdyż jest to łąka położona w kompleksie łąk i nie można ustalić jej granic. Organ przeprowadził również kontrolę administracyjną wniosku, w oparciu o dane zawarte w Ewidencji Gruntów i Budynków. Z danych zawartych w EGiB wynika, że działki ewidencyjne nr 781 i nr 782 dzieli działka ewidencyjna nr 856, która nie została zadeklarowana we wniosku.

Zgodnie z art. 2 pkt 1a) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r.) działka rolna to zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedna grupę upraw. Przepis ten uzupełnia art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, który określa minimalną powierzchnię działki rolnej w rozumieniu powołanego wyżej przepisu na 0,1 ha. Ze względu na stwierdzone w wyniku kontroli administracyjnej rozbieżności pomiędzy stanem zadeklarowanym we wniosku a wynikającym z Ewidencji Gruntów i Budynków, działka rolna F o powierzchni 0,14 ha została wykluczona z ubiegania się o płatności, co z kolei spowodowało że ogólna powierzchnia objęta wnioskiem o przyznanie płatności wyniosła 0,92 ha. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami rolnikowi przysługują płatności bezpośrednie na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego jeśli w jego skład wchodzą działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.

W związku z powyższym organ odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej, a w konsekwencji także płatności uzupełniających (UPO i PZ) przysługujących rolnikom spełniającym warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Odnosząc się natomiast do dokumentów dostarczonych w trakcie postępowania, podkreślono, że nie są one w stanie skutecznie podważyć poczynionych przez organ ustaleń, ponieważ nie dotyczą działki ewidencyjnej 856, lecz rowu melioracyjnego oznaczonego na dołączonej mapie literą A. Ponadto organ podkreślił, że nie jest właściwy do dokonywania zmian w Ewidencji Gruntów i Budynków, a także że na stronie ciąży obowiązek dostarczania danych z ww. ewidencji bardziej aktualnych niż będące w jego posiadaniu.

Na powyższą decyzję Z. J. reprezentowana przez J. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając jej naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 3, oraz art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych jest wypełniony prawidłowo, co potwierdziła kontrola faktycznego stanu gospodarstwa. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że do protokołu kontroli została dołączona notatka służbowa, która nie została stronie doręczona, co z kolei uniemożliwiło ustosunkowanie się do jej treści w trybie art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Pełnomocnik podkreślił, że zawarte w notatce informacje są sprzeczne z będącymi w posiadaniu organu dokumentami (ortofotomapa, zdjęcia). Dodatkowo wyjaśnił, że w roku 1997 zostały przeprowadzone prace melioracyjne w wyniku, których koryto rowu melioracyjnego zostało przesunięte poza działkę nr 781 zmiana ta nie została uwidoczniona w dokumentach Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego. W konsekwencji przebieg rowu melioracyjnego uwidoczniony na mapach geodezyjnych nie odpowiada faktycznemu jego położeniu.

Ponadto pełnomocnik wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się do zawartego w odwołaniu wniosku o przeprowadzenie ponownej kontroli gospodarstwa, a przy analizie materiału dowodowego pominął pismo Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych z dnia (...), które zawiera informacje stojące w sprzeczności z danymi Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego dotyczącymi działki nr 856. Na poparcie twierdzeń zawartych w skardze dołączono szereg dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.".

Sprawując tę kontrolę i stosując środki określone p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, iż zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, chociaż z innych powodów, niż zarzuty wskazane przez skarżącego w skardze.

Zgodnie z dyspozycją art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami/ - zwanej dalej "k.p.a." stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto zażąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Nadto wskazać należy, iż w art. 107 § 1 k.p.a. wskazane zostały składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. Jednak nie wszystkie mają takie same znaczenie. Do istotnych elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu - strony postępowania, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (zob. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9-10, poz. 169). Oznaczenie strony powinno zostać zawarte w decyzji w sposób zupełny tzn. w stosunku do osób fizycznych z podaniem imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania lub pobytu, natomiast przy osobach prawnych, organizacjach społecznych lub jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej - ze wskazaniem pełnej nazwy, siedziby, miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Oznaczenie strony jest niezwykle ważnym elementem decyzji, kreuje on bowiem podmiot jej praw i obowiązków. O tym jak istotne jest prawidłowe oznaczenie adresata decyzji świadczy chociażby to, iż skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, stanowi wadę skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji.

Sąd stwierdza nieważności decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji jest jej wydanie w stosunku do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż wnioskiem z dnia 4 maja 2007 r., o przyznanie płatności do gruntów rolnych wystąpiła Z. J. i to ona jest stroną postępowania, stosownie do art. 28 k.p.a. Pełnomocnictwem z dnia 18 kwietnia 2008 r. upoważniła ona J.J. do reprezentowania jej osoby we wszystkich sprawach związanych z ARIMR. Okoliczność, iż Z J ustanowiła pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym jest o tyle istotna, iż to pełnomocnikowi należy doręczyć wydaną w sprawie decyzję, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., jednak adresatem decyzji powinna być strona postępowania, tj. w niniejszej sprawie Z. J., a nie jego pełnomocnik. Analiza treści decyzji pierwszej instancji wskazuje, iż została ona skierowana do podmiotu nie będącego stroną niniejszego postępowania.

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ponadto należy zważyć, iż organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, stosownie do art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdy stwierdzi, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji powinna być dokonana z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego i procesowego mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Dyrektor Oddziału Agencji utrzymując w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...). skierowaną do podmiotu nie będącego stroną postępowania, tj. decyzję dotkniętą wadą nieważności, naruszył dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Stwierdzone uchybienia zwalniają Sąd od ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów skargi.

Na marginesie wskazać należy, na nieprawidłowości stwierdzone w przekazanych do sądu aktach administracyjnych. W aktach sprawy znajdują się dwie decyzje organu I instancji obydwie z (...) o jednakowym numerze (...) różniące się jednak między sobą treścią rozstrzygnięcia opatrzone pieczęcią "za zgodność z oryginałem". Natomiast rozstrzygniecie organu odwoławczego zawiera nieprawidłowe oznaczenie (błędny numer) utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I i II wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.