Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 59057

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Lublinie
z dnia 23 kwietnia 1997 r.
I SA/Lu 614/96

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, w składzie następującym:

Przewodniczący: s. NSA E. Oworuszko (sprawozdawca)

Sędziowie NSA: A. Kwiatek, I. Szarewicz-Iwaniuk

Protokolant: I. Lachowska

po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 1997 r. sprawy ze skargi PPH "Izolacja" Sp. z o.o. w Białej Podlaskiej na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 czerwca 1995 r. DOT-II-051-1104/95/6172/MI w przedmiocie wymiaru cła

skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 czerwca 1995 r. nr DOT-II-051-1104/95/6172/MI, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 26 ust. 1 pkt 5 i art. 27 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 75, poz. 445 z późn. zm.), Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w T. z dnia 9 listopada 1992 r., zawartą w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD nr 130401/001314 w przedmiocie wymiaru cła od towaru sprowadzonego z Białorusi.

W uzasadnieniu swojej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł podał, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę wskutek uchylenia poprzedniej decyzji wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 1995 r.n wydanym w sprawie, sygn. akt SA/Lu 371/94, zażądał od strony skarżącej dołączenia dodatkowych dowodów niezbędnych do ustalenia faktycznej wartości celnej towarów sprowadzonych z Białorusi w ramach umowy barterowej, w tym między innymi dokumentów dotyczących bankowego rozliczenia transakcji barterowych między nią a kontrahentem białoruskim. Zakwestionowanie przez organ I instancji dowodów dołączonych do wniosków o wszczęcie postępowania celnego w sprawie niniejszej było spowodowane tym, iż cena podana w Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD przez stronę znacznie odbiega od cen podanych przez innych importerów chlorku potasu z Białorusi, którzy sprowadzali taki sam towar w zbliżonym okresie i na tych samych zasadach.

W sprawie bezsporne jest, że sprowadzenie chlorku potasu odbywało się na podstawie kontraktu nr SU 616/04610327/25521-3 z 23 lipca 1992 r., zmieniony uzupełnieniami do ww. kontraktu nr 1 z 14 sierpnia 1992 r., nr 2 z 29 września 1992 r., nr 3 z 5 października 1992 r. i nr 4 z 13 października 1992 r. Zgodnie z § 9 ww. kontraktu cenę importowanego z Białorusi chlorku potasu ustalono na 70 USD za tonę.

Strona skarżąca nie dostarczyła jednak na wezwanie organu II instancji żądanych dokumentów, to jest ostatecznego rozliczenia za pośrednictwem banku umowy barterowej z kontrahentem białoruskim. Przy swoim piśmie z dnia 23 marca 1995 r. złożyła tylko wniosek o dopuszczenie dowodu z materiału porównawczego dotyczącego odpraw celnych soli potasowej dokonanych przez Urząd Celny w S.

W tej sytuacji organ odwoławczy oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał, że strona skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów w celu ustalenia faktycznej wartości celnej towaru sprowadzonego z zagranicy. Istotnym dowodem mającym znaczenie w sprawie niniejszej - zdaniem organu - jest dokument dotyczący całkowitego rozliczenia transakcji barterowej z kontrahentem białoruskim. Obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji. Obarcza on także stronę, która z reguły w swoim dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie wiarygodnych środków dowodowych. Skoro strona zrezygnowała z przedstawienia wiarygodnego środka dowodowego, to tym samym naraziła się na niekorzystne skutki z powyższego faktu. Ponadto z nadesłanego do Głównego Urzędu Ceł wyjaśnienia Banku Handlowego w W. z dnia 22 grudnia 1992 r. nr KKW 2968/92 wynika, że rozliczenie transakcji barterowych następuje poprzez zapis zrealizowanego eksportu/importu na rachunek ewidencyjny 29903 z odpowiednią walutą oraz na numerze porządkowym nadanym przez uprawnioną jednostkę banku. Rozliczenie finansowe transakcji barterowych następuje zawsze za pośrednictwem banku. Istnieje więc możliwość otrzymania z banku wyciągu dotyczącego rozliczeń w zakresie wartości konkretnych towarów będących przedmiotem importu i eksportu towarów między kontrahentami. Podmioty gospodarcze mają bowiem obowiązek przesłać do banku odpowiednie dokumenty stwierdzające realizację eksportu i importu w celu ich zaksięgowania na koncie 29903. W toku postępowania administracyjnego importer nie przedstawił żadnych dowodów poza umową barterową, że transakcja pomiędzy nim a kontrahentem zagranicznym ma charakter umowy wzajemnej, nieodpłatnej, polegającej na wymianie towaru na towar. Wiarygodnym dowodem byłby zapis na bankowym rachunku ewidencyjnym i wyciąg z rachunku bankowego, dotyczący rozliczeń umowy, a także zawiadomienie złożone przez importera o realizacji dostawy. Dla wymiaru cła ważne jest bowiem nie tylko samo zawarcie umowy, ale również sposób jej wykonania i czynności towarzyszące jej realizacji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że złożony przez stronę wniosek o dopuszczenie dowodu z materiału porównawczego, dotyczącego odpraw soli potasowej dokonywanych przez Urząd Celny w S., nie jest możliwy do uwzględnienia, gdyż przedstawiony materiał porównawczy nie stanowi dowodu w postępowaniu celnym. Przedstawione przez stronę fakty dotyczą innych decyzji Dyrektora Urzędu Celnego oraz innego stanu faktycznego i prawnego, chociaż okoliczności mogą wskazywać na podobieństwo. Każda decyzja organu I instancji jest odrębną decyzją i powoływanie się na zawarte tam rozstrzygnięcie nie może stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał ponadto, że oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, zawartej w art. 80 kpa.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Przedsiębiorstwo "I." Sp. z o.o. w B., domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia przez organ odwoławczy przy jej wydawaniu przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz art. 107 kpa. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy bezzasadnie zakwestionował dokumenty załączone przez nią do Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD oraz w sposób wadliwy zastosował metodę z art. 27 Prawa celnego, dotyczącą ustalania wartości celnej towaru poprzez nieuwzględnienie szczebla obrotu i ilości sprzedanych przez nią towarów. Jej zdaniem organ odwoławczy nie poczynił faktycznie żadnych ustaleń, które uzasadniałyby zmianę wartości celnej towarów i ponownie w sposób dowolny ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Bezzasadnie też nie uznał za dowód w sprawie materiału porównawczego dostarczonego do organu odwoławczego z odpraw celnych dokonanych przez Urząd Celny w S., tym bardziej że organ celny ustalając wartość celną towaru sprowadzonego przez stronę skarżącą z zagranicy oparł się na materiale porównawczym z odpraw celnych dokonanych przez Urząd Celny w T. W tej sytuacji wnosi o uwzględnienie skargi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podał, że zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 kpa, organ ustala stan faktyczny według własnego przekonania, z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia. Oznacza to, że dopóki organ nie przekroczy granic swobodnej oceny dowodów, dopóty nie można ingerować w tę ocenę. Strona skarżąca nie wykazała w sposób należyty ceny faktycznie zapłaconej, a także rozliczenia dostaw kompensacyjnych (barterowych). W uzasadnieniu decyzji organ w sposób szczegółowy i logiczny wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności przedłożonym przez stronę dowodom. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania dokonanej oceny dowodów za dowolną.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 1995 r., wydanym w sprawie, sygn. akt SA/Lu 371/94, uchylił poprzednio wydaną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w T. z uwagi na niewyjaśnienie okoliczności sprawy oraz na naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, z jakich przyczyn organ celny zakwestionował wiarygodność dokumentów załączonych przez stronę do wniosku o wszczęcie postępowania celnego, a następnie ustalił wartość celną towarów stosownie do postanowień art. 27 i art. 28 Prawa celnego.

W wykonaniu wytycznych zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku organ odwoławczy uzupełnił w sprawie niniejszej zebrany poprzednio materiał dowodowy oraz podjął kroki niezbędne do ustalenia faktycznej wartości celnej towaru sprowadzonego z zagranicy. Pismem z dnia 10 marca 1995 r. organ odwoławczy wezwał stronę do nadesłania bankowego potwierdzenia rozliczenia finansowego transakcji barterowych dla dostaw soli potasowej z Białorusi. Strona skarżąca nie nadesłała jednak żądanych dokumentów. Przy swoim piśmie z dnia 23 marca 1995 r. złożyła tylko wniosek o dopuszczenie dowodu z materiału porównawczego dotyczącego odpraw celnych soli potasowej dokonanych przez Urząd Celny w S.

Przede wszystkim należy podnieść, że sąd podziela stanowisko organu, iż przedstawienie przez skarżącego żądanych dokumentów, w tym między innymi rozliczenia kontraktu z kontrahentem białoruskim za pośrednictwem banku, mogłoby stanowić podstawę do ustalenia faktycznej wartości celnej towaru. Z informacji nadesłanej przez Bank Handlowy w W. wynika, że istnieje możliwość otrzymania z banku wyciągu dotyczącego rozliczeń w zakresie wartości konkretnych towarów będących przedmiotem importu i eksportu towarów między kontrahentami. Podmioty gospodarcze mają bowiem obowiązek przesłać do banku odpowiednie dokumenty stwierdzające realizację eksportu i importu w celu ich zaksięgowania na koncie 29903. Taką jednak informację może uzyskać tylko osoba posiadająca rachunek w banku, a nie organ celny, z uwagi na tajemnicę bankową określoną w art. 48 Prawa bankowego.

W tej sytuacji organ celny prawidłowo postąpił, ustalając wartość celną towaru na podstawie dołączonego do akt sprawy materiału porównawczego z odpraw celnych dokonanych przez Urząd Celny w T. w zbliżonym okresie stosownie do art. 27 Prawa celnego. Dokonując wymiaru cła organ I instancji przyjął, że wartość celna sprowadzonego przez stronę skarżącą towaru - chlorku potasu - wynosiła 80 USD za tonę.

Sąd uznał, że organ celny przyjmując na podstawie zebranego w sprawie niniejszej materiału dowodowego wartość celną towaru nie naruszył granic swobodnej oceny dowodów. Organ odwoławczy wyjaśnił bowiem, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji dokonał oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, w tym złożonego przez stronę skarżącą do akt sprawy materiału porównawczego z odpraw celnych chlorku potasu dokonanych przez Urząd Celny w S., kierując się własnym przekonaniem, swoją wiedzą i własnym doświadczeniem. Sąd jest związany dokonaną przez organy administracyjne oceną dowodów, jeśli opiera się na zebranym w sprawie materiale dowodowym i została dokonana zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego.

Bezzasadny jest także zarzut skarżącego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 kpa, z uwagi na to, iż zawiera ona obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz ze wskazaniem przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W tych więc warunkach, skoro zaskarżona decyzja, jak też utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji prawa nie narusza, to brak jest ustawowych podstaw do uwzględnienia skargi, która podlega oddaleniu na podstawie art. 207 § 5 kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.