Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2548590

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 20 września 2018 r.
I SA/Lu 453/18

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków E. K. - D. i E. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. K. - D. i E. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie zarzutów do opisu i szacowania wartości nieruchomości postanawia 1. przyznać skarżącym prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskami złożonym na urzędowych formularzach skarżący zwrócili się o przyznanie im prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

W treści wniosków wynika, że skarżący prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z synem (ur. 2003 r.). Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za prace skarżącej (437,79 zł netto) oraz świadczenie rodzinne 500+ (500 zł). Skarżący jest osobą bezrobotną (niezarejestrowaną). Aktualnie uczestniczy w rozwoju spółki, której jest współwłaścicielem i pełnomocnikiem. Majątek skarżących stanowi mieszkanie o pow. 72 m2, " prawa własności budynku gospodarczego o pow. 484 m2 oraz 25% udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, co - jak wskazali - nie przynosi im żadnego dochodu. Wśród stałych zobowiązań skarżący wskazali: kredyt mieszkaniowy (1.900 zł), czynsz (500 zł), energia elektryczna (100 zł) i media (80 zł).

Uzasadnienie prawne

Referendarz sądowy zważył, co następuje.

Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie ustanowienie radcy prawnego sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu - może być przyznane gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomoc prawna jakiej żądają wnioskodawcy jest najszerszą formą pomocy przewidzianej przepisami ww. ustawy i skierowana jest tylko dla tej grupy osób, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Będą to osoby, które nie mają jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie należności sądowych, a nie takie, dla których pokrycie tych kosztów wiązało by się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za osobę taką nie może uchodzić osoba, która posiada możliwość zdobycia środków oraz ma zabezpieczone potrzeby życiowe. Dlatego też w ocenie referendarza sądowego analiza sytuacji życiowej strony skarżącej nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Strona skarżąca spełnia bowiem wyłącznie wymóg warunkujący przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika (radcy prawnego) z urzędu.

Rozpocząć należy od wskazania, iż na obecnym etapie postępowania opłaty sądowe sprowadzają się wyłącznie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W razie niepomyślnego dla skarżących wyniku sprawy przed sądem pierwszej instancji i woli zaskarżenia orzeczenia może pojawić się konieczność uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku sądu z uzasadnieniem (100 zł) oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej, wynoszącego również 100 zł. Wysokość wymaganych obecnie kosztów jak i mogących wystąpić w przyszłości nie jest zatem wysoka. Zestawiając tę wartość z sytuacją finansową i majątkową skarżących brak jest podstaw do uznania, iż jest ona na tyle trudna, aby uniemożliwiała poniesienie wymaganych w sprawie opłat. Oczywistym bowiem jest, że obowiązkiem ubiegającego się o prawo pomocy jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.

Jak natomiast wynika z akt sprawy skarżący posiadają inne niż deklarowane przez nich dochody. Mianowicie ze złożonych do akt wyciągów bankowych wynika, że skarżący oprócz wynagrodzenia za prace skarżącej (437,79 zł netto) oraz świadczenia rodzinnego 500+ (500 zł) posiadają inne niewskazane źródła dochodów. W okresie ostatnich sześciu miesięcy skarżąca regularnie bowiem dokonywała zasilenia - za pomocą wpłatomatu - posiadanego rachunku bankowego kwotami w miesięcznej wysokości od 600 zł do 1.250 zł. Z akt sprawy wynika również, że skarżąca otrzymuje regularne wpłaty z określonym tytułem "wpłata na poczet raty kredytu". Na jej konto wpływają również środki od osób trzecich oraz środki z tytułu zwrotów pobrania za dostarczone przesyłki.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, że skarżący mimo deklarowanego braku dochodów są w stanie zdobyć środki niezbędne do prowadzenia niniejszego postępowania sądowego. Co przy tym istotne obowiązkiem ubiegającego się o prawo pomocy jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Za zasadne natomiast oceniający uznał żądanie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania strony w przedmiotowym postępowaniu. Analiza sytuacji dochodowej i majątkowej strony wykazała bowiem, iż jakkolwiek jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, to poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru byłoby dla niej niemożliwym do uniesienia ciężarem.

Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowiono jak na wstępie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.