Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 751715

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 17 września 2010 r.
I SA/Łd 836/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Porczyńska.;

Sędziowie WSA: Bożena Kasprzak (spr.), Cezary Koziński.

Sentencja

Dnia 17 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości

1.

uchyla zaskarżone postanowienie;

2.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz radcy prawnego B. N.-D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług liczonym od tej kwoty.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia (...) r., nr (...) odmówiło J. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) r., (...) ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 1998.

W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wyjaśniło, że decyzja wymiarowa została doręczona stronie w dniu 14 czerwca 1999 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. Pismem złożonym w organie I instancji w dniu 26 lipca 2006 r., J. K. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wyjaśniając, że o decyzji dowiedział się dopiero dnia 17 lipca 2006 r. z pisma Urzędu Miasta Ł. Delegatura Ł.-P. z dnia 5 lipca 2006 r. Stwierdził także, że dnia 14 czerwca 1999 r. otrzymał inne decyzje, od których odwołał się w dniu 28 czerwca 1999 r., więc uczyniłby to również, gdyby otrzymał decyzję z dnia (...) r. W ocenie strony, dokonano manipulacji doręczenia decyzji.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, iż postanowieniem z dnia (...) r. (...), odmówiło stronie przywrócenia terminu uznając, że nie zostały spełnione wymagane przesłanki.

Po rozpoznaniu skargi na to postanowienie WSA w Ł. wyrokiem z dnia (...) r(...), uchylił to postanowienie uznając, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami administracji, jak i uzupełniony w postępowaniu sądowym, nie daje podstawy do uznania, że postanowienie to jest zgodne z prawem. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 24 lipca 2006 r., zatytułowane odwołanie, zawierające również podanie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na piśmie tym znajduje się, jak wywodził WSA, odcisk pieczątki wpływu do Urzędu Miasta Ł.-Delegatury P. Referatu Finansowego z datą 26 lipca 2006 r. Brak jednak na tej pieczęci informacji, czy zostało ono złożone bezpośrednio w organie, czy za pośrednictwem poczty. Jedyna adnotacja o treści "doręczono osobiście 26.07.06" podpisana przez podinspektora ds. wymiaru podatku od nieruchomości S. P. jest umieszczona poza prezentatą. Zdaniem Sądu, na takiej podstawie nie można jednoznacznie ustalić, że adnotacja ta dotyczy faktycznego złożenia odwołania oraz podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a nie np. przekazania pisma określonej osobie będącej pracownikiem organu I instancji. Tym bardziej, że na rozprawie przed Sądem w dniu 18 czerwca 2006 r. skarżący przedłożył potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do Delegatury Ł.-P. Referatu Finansowego, która miała zawierać sporne pismo, co może świadczyć, że zostało ono jednak wniesione z zachowaniem wymaganego terminu.

Sąd wskazał, że art. 162 § 1 O.p. wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, a nie udowodnienia tej okoliczności. Ponadto treść pism skarżącego oraz zaświadczenia lekarskie znajdujące się w aktach sprawy świadczą o pewnej jego nieporadności, co obligowało organ administracji do szczególnie wnikliwego wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego kwestii.

Ponownie rozpoznając sprawę pismem z dnia 26 listopada 2007 r. znak (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wezwało J. K. do przedłożenia dowodu nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do Delegatury Ł.-P., Referatu Finansowego, która miała zawierać odwołanie od decyzji (nr (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)) oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Mimo dwukrotnego awiza strona, jak argumentował organ odwoławczy, nie odebrała pisma, co skutkowało zwrotem korespondencji.

Ponadto Kolegium zwróciło się do organu I instancji o wyjaśnienie okoliczności złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W piśmie z dnia 3 grudnia 2007 r., nr (...) organ poinformował, że odwołanie od decyzji nr (...) z dnia 8 czerwca 1999 r. J. K. złożył osobiście w siedzibie organu podatkowego w dniu 26 lipca 2006 r. Dodatkowo organ stwierdził, że nigdy nie był w posiadaniu koperty, bądź jakiegokolwiek innego dowodu świadczącego o złożeniu odwołania za pośrednictwem poczty.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powołało art. 162 § 1 i § 2 O.p., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

W art. 162 § 1 i 2 O.p. zostały ustanowione, jak zauważył organ odwoławczy, cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie:

1)

uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu,

2)

wniesienie przez zainteresowanego podania o przywrócenie terminu,

3)

dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,

4)

dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był określony termin.

Zdaniem Kolegium, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu. Jak podnosi literatura i orzecznictwo sądu administracyjnego kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zgodnie z ugruntowanym poglądem w orzecznictwie w celu uchylenia się od negatywnych skutków uchybienia terminu strona powinna wskazać okoliczności faktyczne uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna.

W ocenie Kolegium, argumenty podniesione przez J. K.ego nie zostały poparte żadnymi dowodami, które uprawdopodobniłyby prawdziwość podniesionych argumentów i wskazywałyby, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wnioskodawca ograniczył się wyłącznie do poinformowania organu odwoławczego o przyczynie uchybienia terminu do wniesienia odwołania sugerując, że doszło do manipulacji doręczenia zaskarżonej decyzji i nie podając na tę okoliczność żadnych dowodów.

Z akt sprawy wynika, że decyzję wymiarową z dnia (...) r. J. K. otrzymał 14 czerwca 1999 r. Z pisma strony zatytułowanego odwołanie wynika, że o decyzji dowiedział się 17 lipca 2006 r., a zatem termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu upłynął 24 lipca 2006 r. Tymczasem J. K. złożył to podanie osobiście w dniu 26 lipca 2006 r., co zostało potwierdzone prezentatą organu I instancji. Wynika to również z pisma tego organu z dnia 3 grudnia 2007 r.

Kolegium podkreśliło, że wezwanie skierowane do strony dnia 26 listopada 2007 r. do przedłożenia dowodu nadania przesyłki poleconej nr 8953 adresowanej do organu I instancji nie zostało odebrane, lecz w myśl art. 150 § 1a i § 2 O.p. należy je uznać za doręczone. Wezwanie było wysłane za pośrednictwem poczty, a z uwagi na nieobecność adresata było dwukrotnie awizowane, raz dnia 29 listopada, a następnie dnia 7 grudnia 2007 r.

Ustosunkowując się do faktu, że na rozprawie w dniu 18 czerwca 2006 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. J. K. okazał potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953, adresowanej do Delegatury Ł. P. Referatu Finansowego, Kolegium stwierdziło, że nie można tego uznać za dowód zachowania terminu, gdyż nie oznacza to wcale, że przedmiotowe pismo znajdowało się właśnie w tej przesyłce. Tym bardziej, że J. K. często wysyłał do organu podatkowego pisma o różnej treści i różnych żądaniach. Zachowanie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu nie podlega uprawdopodobnieniu, lecz musi być bezsporne.

W skardze na to postanowienie J. K. wniósł o jego uchylenie, w jej uzasadnieniu zaś wyjaśnił, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dowodu nadania listu poleconego, SKO jednakże bez żadnej podstawy uznało, że dowód nadania listu poleconego nie stanowi dowodu wniesienia odwołania. W żaden sposób nie udowodniono, że w dniu 24 lipca 2006 r. wysłał do Delegatury Ł. P. inne pismo.

Następnie podkreślił, że dysponuje dokumentem urzędowym potwierdzającym swoje twierdzenie. Fakt, że w aktach sprawy nie ma koperty świadczy, że akta te prowadzone są niestarannie. Zdaniem skarżącego, jest to kolejna manipulacja dowodami na jego niekorzyść.

Pismem z dnia 13 marca 2008 r., nadanym w urzędzie pocztowym w tym dniu, skierowanym do SKO w Ł., skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że sprzedał mieszkanie i został z niego wymeldowany, stąd nie wiedział, że był wzywany do złożenia oryginału dowodu nadania przesyłki poleconej. Nie był również świadomy, że może być do niego jakaś korespondencja, bo przecież WSA przywrócił mu termin.

Obecnie nie ma adresu zameldowania, a o terminach rozpraw dowiaduje się w sekretariacie Sądu. Wyjaśnił ponadto, że na początku października 2007 r. stan jego zdrowia pogorszył się i nie mógł zajmować się swoimi sprawami. W lutym 2008 r. wykupił sobie skrytkę pocztową.

Skarżący stwierdził, że oryginał dowodu nadania załączył do akt sądowych, zmuszony był więc zrobić jego kserokopię. Kserokopia ta została doręczona organowi w dniu 4 kwietnia 2008 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Odstąpienie od tej zasady uzasadniają dwie okoliczności, a mianowicie zmiana stanu prawnego sprawy lub istotna zmiana okoliczności faktycznych (A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, str. 325-326).

Podnieść nadto należy, iż w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postępowania, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić je, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż ocena prawna i wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Ł. z dnia (...) r., (...), wobec braku podstaw prawnych do odstąpienia od nich, są wiążące.

Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonej kognicji oraz biorąc pod uwagę wiążące wytyczne zawarte we wskazanym wyroku, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, organ podatkowy nie wykonał bowiem wytycznych tego wyroku w sposób prawidłowy. Tym samym zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 121 § 1, art. 122, art. 162 § 1 i 2, art. 180, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej oraz O.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomimo bowiem przeprowadzenia przez SKO w Ł. ponownego postępowania wyjaśniającego sporna między stronami kwestia zachowania przez skarżącego 7- dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie została nadal wyjaśniona. Jak wynika z uzasadnienia wskazanego wyroku, Sąd w tej kwestii nakazał zbadać, czy znajduje się w aktach sprawy pismo skarżącego zatytułowane odwołanie z datą "24 lipca 2006 r." zawierające również podanie o przywrócenie terminu do jego wniesienia, na którym znajduje się też odcisk pieczątki wpływu do Urzędu Miasta Ł. Delegatury P. Referatu Finansowego z datą "26 lipca 2006 r." zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji, czy też za pośrednictwem poczty. Zdaniem Sądu, "jedyna zaś adnotacja o treści podpisana przez podinspektora ds. wymiaru podatku od nieruchomości - S. Potockiego jest umieszczona poza prezentatą", "nie można jednak na tej podstawie jednoznacznie ustalić, iż adnotacja ta dotyczy daty faktycznego złożenia przez skarżącego odwołania oraz podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a nie, np. przekazania pisma określonej osobie będącej pracownikiem organu i instancji. Tym bardziej, że na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. w dniu 18 czerwca 2007 r. skarżący przedłożył potwierdzenie nadania w dniu 24 lipca 2006 r. "przesyłki poleconej nr 8953" adresowanej do Delegatury Ł. P. - Referatu Finansowego, która miała zawierać sporne pismo, co może świadczyć o tym, iż wbrew wywodom Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., zostało ono jednak wniesione z zachowaniem określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej terminu, skoro jak ustalono w postępowaniu administracyjnym skarżący dowiedział się o decyzji organu I instancji w dniu 17 lipca 2006 r.". Związanie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia (...) r., (...) w niniejszej sprawie, dotyczy więc zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do wyjaśnienia sposobu w jaki wniesiono odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, a następnie do dokonania oceny okazanego przez skarżącego na rozprawie przed tym Sądem, dowodu w postaci potwierdzenia nadania w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłki poleconej nr 8953, adresowanej do organu I instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd nie wskazał wprawdzie środków dowodowych, za pomocą których organ miałby wyjaśnić ową sporną kwestię, pozostawiając tym samym organowi swobodę. Nie oznacza to jednak, iż organ został zwolniony z przeprowadzenia, tak jak tego wymaga art. 180 i art. 181 O.p., wszelkich możliwych i dopuszczalnych prawem dowodów w sprawie. Jeśli bowiem przyjęty (zastosowany) przez organ sposób dowodzenia okazuje się nieskuteczny w tym sensie, iż nie prowadzi do wyjaśniania istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, a możliwe jest zastosowanie innych środków dowodowych, bo takie na tle okoliczności faktycznych danej sprawy są obiektywnie możliwe do przeprowadzenia, organ nie może zaniechać ich przeprowadzenia bez narażenia się na zarzut naruszenia art. 180 i art. 181 O.p. W niniejszej sprawie, jak wynika z załączonych akt administracyjnych, SKO w Ł., w toku ponownego postępowania wyjaśniającego, pismem z dnia 26 listopada 2007 r. wezwało skarżącego do przedłożenia dowodu nadania wskazanej przesyłki. Pismo to zostało skutecznie doręczone w trybie określonym w art. 150 O.p., poprzez dwukrotne powiadomienie adresata o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej (dnia 29 listopada i dnia 7 grudnia 2007 r.), w której było ono przechowywane przez okres 14 dni. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżący nie ustosunkował się do treści wezwania i nie złożył w tym zakresie żadnych wyjaśnień. Kolegium zwróciło się nadto do organu I instancji o wyjaśnienie okoliczności złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W piśmie z dnia 3 grudnia 2007 r., nr (...) organ ten poinformował, że odwołanie od decyzji nr (...)z dnia (...) r. J. K. złożył osobiście w siedzibie organu podatkowego w dniu 26 lipca 2006 r. Dodatkowo organ stwierdził, że nigdy nie był w posiadaniu koperty, bądź jakiegokolwiek innego dowodu świadczącego o złożeniu odwołania za pośrednictwem poczty. Powyższe okoliczności tylko pozornie wskazują, iż zalecenia wiążącego wyroku w zakresie wyjaśnienia okoliczności sposobu złożenia wniosku o przywrócenie terminu zostały w niniejszej sprawie przez organ wykonane, w istocie w sprawie nie zostały, w ocenie Sądu, wyczerpane wszystkie możliwe środki dowodowe. W dalszym ciągu nie wiadomo, jaką korespondencję zawierała nadana w dniu 24 lipca 2006 r. przesyłka polecona nr 8953, która wedle twierdzeń skarżącego mieściła właśnie sporny wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem, co z kolei mogłoby jednak wskazywać na zachowanie przez skarżącego 7 - dniowego terminu do wniesienia wniosku i odwołania. Treść tego potwierdzenia nie wskazuje przedmiotowo jakie pismo zostało nadane pod wskazany adres, dokument ten nie zawiera ani stosownej rubryki dla tego przeznaczonej, ani miejsca na umieszczenie takiej adnotacji. Wyjaśnienie tej kwestii było możliwe innymi środkami dowodowymi, a mianowicie poprzez zbadanie przez organ pierwszej instancji poszczególnych akt spraw toczących się z udziałem skarżącego, a także zapisów w prowadzonej przez organ pierwszej instancji księdze korespondencji, takiej jednak brak w aktach administracyjnych. Nie można zatem bezspornie ustalić, w jaki sposób odwołanie to zostało dostarczone organowi pierwszej instancji. W ostateczności zajść może też konieczność zbadania dokumentacji pocztowej przesyłki Nr 8953 z dnia 24 lipca 2006 r. co do oznaczenia, nazwy pisma przesłanego za tym potwierdzeniem odbioru, czy nawet przesłuchania w charakterze świadka S. Potockiego i innej osoby, która była autorem adnotacji znajdującej się po lewej stronie prezentaty. Na powyższe zwrócił też uwagę NSA w wyroku z dnia (...) r., II (...), CBOS. Wyrokiem tym NSA uchylił wyrok WSA w Ł. z dnia (...) r., (...), oddalający skargę J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia (...) r., również w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości. Wyrok ten, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadł w analogicznym stanie faktycznym i prawnym jak w niniejszej sprawie. Znajduje to również potwierdzenie w załączonych aktach administracyjnych, wspólnych dla tych rozstrzygnięć. Pomimo więc, iż wskazany wyrok NSA zapadł w innej sprawie, jednakże w odniesieniu do tego samego podatnika, w dodatku w tym samym stanie prawnym i faktycznym oraz tym samym przedmiocie, niedopuszczalnym byłoby dokonywanie odmiennej oceny. To zaś oznacza, iż Sąd w niniejszym składzie związany jest oceną zarówno WSA z dnia (...) r., jak i wyroku NSA z dnia (...) r. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten statuuje moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej. Jej swoistość wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe, w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Podmioty te są więc związane faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Ratio legis powołanego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98, niepubl).

Niezależnie od powyższego podnieść należy, iż SKO nie zwróciło też uwagi na treść wiążącej oceny prawnej oraz wskazań dla organu odwoławczego zawartych w wyroku WSA z dnia (...)., a dotyczących konieczności wyjaśnienia, czego zawarta na prezentacie adnotacja dotyczyła, a mianowicie czy daty faktycznego złożenia odwołania wraz z podaniem o przywrócenie terminu, czy przekazania pisma określonej osobie. Ma to związek także z zamieszczeniem obok tej prezentaty drugiej adnotacji z lewej strony o treści "p. P.i 26.07.2006" i to w sytuacji, że w pierwszej adnotacji o treści "doręczono osobiście 26.07.2006" znajduje się pieczęć podłużna o treści "podinspektor ds. wymiaru podatku od nieruchomości (podpis nieczytelny) mgr S. P.". Nie jest więc jasne, kto uczynił adnotację z lewej i prawej strony prezentaty, jaki był obieg dokumentów, jaka jest treść zapisu w księdze korespondencji Nr 1317 i kto przybił prezentatę. Ponadto organ odwoławczy całkowicie pominął okoliczność, że skarżący w trakcie ponownego rozpoznawania sprawy z wniosku o przywrócenie terminu, w ogóle nie był w posiadaniu oryginału potwierdzenia nadania nr 8953, który znajdował się w WSA w Ł. Zauważyć też należy, że w aktach podatkowych brak jest także dokumentów związanych z dwukrotnym awizowaniem pisma wzywającego skarżącego o przedłożenie potwierdzenia nadania pisma w dniu 24 lipca 2006 r. Sąd w tym wyroku zwrócił również uwagę na to, iż z treści art. 162 § 1 O.p. wynika, iż przepis ten wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, a nie udowodnienia tej okoliczności, jak to argumentował organ, organ pominął nadto wskazany przez Sąd okoliczność nieporadności skarżącego.

Wyjaśnienie wskazanych na wstępie niniejszych rozważań okoliczności ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarga podatnika dotyczy wszak postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, od rozstrzygnięcia tego rodzaju kwestii wstępnej zależą dalsze losy odwołania, a w szczególności to, czy będzie ono rozpatrywane merytorycznie, czy też postępowanie odwoławcze zostanie zakończone wydaniem postanowienia, o jakim stanowi art. 228 § 1 pkt 2 O.p., tj. stwierdzeniem, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z tego też względu wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia tego rodzaju powinno być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwej i wszechstronnej oceny okoliczności mających istotny wpływ na jego treść pod kątem spełnienia przez stronę przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, o jakich stanowi art. 162 § 1 i 2 O.p. Przepis ten przewiduje możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz złoży podanie o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której był określony termin.

Problematykę wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu reguluje art. 250 p.p.s.a. w związku z § 15 pkt 1 i 2 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, zgodnie zaś z drugim z nich koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4 rozporządzenia oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.

Na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie niż sprawa, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł Sąd zasądza tak ustalone koszty, jeśli pełnomocnik, stosownie do treści § 16 powołanego rozporządzenia, złoży wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Złożony przez radcę prawnego wniosek o zwrot kosztów udzielonej z urzędu skarżącemu pomocy prawnej zawiera oświadczenia o powyższej treści. Tym samym zostało wykazane, iż skarżący nie uiścił w całości lub części opłaty tych kosztów. W tym stanie należało, stosownie do powołanych przepisów, przyznać radcy prawnemu wynagrodzenie w wysokości 240 zł wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT. Jeśli chodzi o kwotę 17 zł tytułem wydatku w postaci uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, to jej zwrot nie został zasądzony w niniejszej sprawie, gdyż z dowodu wpłaty tejże opłaty (k- 28) i oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 17 września 2010 r. wynika, że opłata skarbowa od pełnomocnictwa została uiszczona tylko raz w wysokości 17 zł od wszystkich spraw z jego udziałem ((...) i (...), obecne sygnatury (...),(...),(...),(...)), a z urzędu sądowi wiadomo, że zwrot opłaty tej został już zasądzony w sprawach (...),(...)i (...), a więc trzykrotnie (3x17). Sąd nie uwzględnił też wniosku pełnomocnika o podwyższenie wynagrodzenia do kwoty 150% minimalnej stawki, nie zaistniały bowiem przesłanki z § 2 wskazanego rozporządzenia, charakter sprawy, której przedmiotem jest jedynie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie jest bowiem ani skomplikowany, zawiły, ani też nie wymagał on od pełnomocnika znacznego nakładu pracy, biorąc pod uwagę, iż przygotowanie tej sprawy nie wymagało dokonywania analizy obszernych akt administracyjnych (a zaledwie kilku stron), a sprawa została już przesądzona poprzednio zapadłym wyrokiem WSA, zaś NSA we wskazanym wyżej wyroku w przedmiocie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od innej decyzji przesądził kierunek rozpoznania również w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę uwzględnił. O kosztach postępowania zaś orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy w związku z § 15 pkt 1 i 2 przy zastosowaniu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.