Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 59118

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Łodzi
z dnia 30 czerwca 2000 r.
I SA/Łd 634/98

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi - Wydział I, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi Andrzeja B. na decyzję Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 19 marca 1998 r. nr III-2/732/VAT/141/96/98/AZ w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług:

oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 19 marca 1998 r. nr III-2/732/VAT/141/96/98/AZ Izba Skarbowa w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania Andrzeja B. od decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście z dnia 19 kwietnia 1996 r. nr II US 557/VAT/D/96, odmawiającej zwrotu różnicy podatku wykazanej przez spółkę cywilną A. w złożonej deklaracji podatkowej VAT-7 za luty 1996 r. w wysokości 11 306 zł, oraz odmawiającej przeniesienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ww. okres do rozliczeń bieżących w podatku od towarów i usług w firmie jednoosobowej prowadzonej przez podatnika, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Izba Skarbowa stwierdziła, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne. Spółka cywilna mieści się dla celów podatkowych w kategorii podmiotów określonych jako inne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Jak wynika z zawiadomienia skierowanego przez podatnika do urzędu skarbowego z dnia 5 marca 1996 r., spółka cywilna A. uległa rozwiązaniu z dniem 29 lutego 1996 r. Na podstawie powyższego zawiadomienia urząd skarbowy wykreślił spółkę z dniem 29 lutego 1996 r. z rejestru podatników, o którym mowa w art. 9 ustawy. Odmowę rozliczenia powstałej w spółce nadwyżki podatku naliczonego nad należnym przez firmę prowadzoną przez Andrzeja B. uzasadnia w tej sytuacji w ocenie Izby Skarbowej treść art. 19 powołanej ustawy, gdyż uprawnienia określone w tym przepisie są niezbywalne. Nadto Izba Skarbowa wskazała na treść art. 25 ust. 3 ustawy, który stanowi, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru, o którym mowa w art. 9 ustawy. Izba Skarbowa zwróciła także uwagę, że nawet w przypadku gdyby spółka nie zaprzestała wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, nie posiadałaby prawa do otrzymania zwrotu wykazanej w tym okresie rozliczeniowym nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, bowiem w tym okresie spółka nie spełniała warunków określonych w art. 21 ust. 1-3 ustawy, w tym między innymi nie dokonała sprzedaży towarów opodatkowanych stawką niższą niż 22%.

W skardze na powyższą decyzję podatnik zarzucił niezałatwienie odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji w terminie określonym w art. 172 kpa oraz wydanie decyzji organów podatkowych obu instancji z rażącym naruszeniem prawa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji. Wyjaśnił, że jego wspólnik Jan W., posiadający udział w spółce w wysokości 10%, zmarł w dniu 16 października 1995 r. Wywodzi, że w wyniku śmierci wspólnika spółka A. nie została rozwiązana, gdyż on jako jedyny wspólnik kontynuuje tą samą działalność gospodarczą jako spółka jednoosobowa.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepisy kodeksu cywilnego zawierające regulację prawną w zakresie spółek prawa cywilnego (art. 860-875), do których należy się odwołać z uwagi na brak uregulowań w tym zakresie w przepisach prawa podatkowego, nie przewidują możliwości istnienia spółki cywilnej jednoosobowej. Stanowisko skarżącego, że spółka A. nie uległa likwidacji, a skarżący prowadzi nadal tą samą działalność gospodarczą jako spółka jednoosobowa, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Z istoty umowy spółki cywilnej wynika konieczność zawarcia takiej umowy przez co najmniej dwóch wspólników. W konsekwencji śmierć wspólnika dwuosobowej spółki cywilnej powoduje, że spółka przestaje istnieć. Z treści skargi wynika, że wspólnik dwuosobowej spółki cywilnej A. - Jan W. zmarł w dniu 16 października 1995 r.

W świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) spółka cywilna jest podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT), jako jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Rozpoczęcie działalności gospodarczej samodzielnie przez skarżącego - drugiego wspólnika, nawet w tym samym zakresie przedmiotowym, w jakim prowadzono działalność w formie spółki, nie może być traktowane jako kontynuacja wcześniejszej działalności. Dla celów podatku VAT powstał bowiem nowy podmiot tego podatku, którym zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy jest osoba fizyczna. W tej sytuacji skarżący powinien zaewidencjonować podjętą jednoosobowo działalność gospodarczą i przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu (art. 2 ustawy) złożyć zgłoszenie rejestracyjne (art. 9 ust. 1 ustawy).

Z materiału dowodowego wynika, że skarżący od daty śmierci wspólnika, to jest od dnia 16 października 1995 r., prowadził działalność jednoosobowo i do dnia złożenia deklaracji za luty 1996 r. nie zawiadomił o zmianie formy działalności, wskazując w części B-1 deklaracji dane spółki, a nie jednoosobowego podmiotu gospodarczego. Nie złożył także zgłoszenia rejestracyjnego. Brak takiego zgłoszenia wyklucza w świetle art. 25 ust. 3 ustawy prawo skarżącego do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego, co zasadnie podniesiono w zaskarżonej decyzji.

Skutkiem rozwiązania spółki cywilnej wykonującej czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT było sporządzenie spisu z natury towarów spółki i zapłacenie podatku VAT od tych towarów własnej produkcji oraz tych towarów, które po nabyciu nie zostały przez spółkę odprzedane, w stosunku do których przysługiwało spółce prawo obniżenia podatku należnego o podatek naliczony (art. 6a ust. 1 i 4 ustawy), co zasadnie wskazano w decyzji organu podatkowego I instancji. Opodatkowanie podatkiem VAT towarów pozostałych po rozwiązanej spółce rodzi ten skutek, że czynności sprzedaży tych towarów oraz czynności dysponowania nimi w sposób określony w art. 2 ust. 3 pkt 1-5 ustawy, dokonane przez byłego wspólnika w stosunku do towarów objętych spisem z natury na dzień rozwiązania spółki, zwolnione są od podatku od towarów i usług przez okres 12 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego w następstwie rozwiązania spółki, pod warunkiem rozliczenia podatku należnego z remanentu likwidacyjnego.

Wskazując powyższe sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.