Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1278928

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 8 stycznia 2013 r.
I SA/Łd 1547/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Kowalska (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w Wydziale I po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) roku Nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. postanawia: 1. przyznać skarżącej K. L. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 22 listopada 2012 r. K. L. wstąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł podatniczka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego do sprawy sygn. akt I SA/Łd 1461/12 wynika, że K. L. wspólnie z mężem i dwojgiem dzieci, prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są jej dochody z umowy o pracę w wysokości 2.500 zł brutto miesięcznie, jej dochód z udziału w spółce jawnej, który w październiku wyniósł 2.460 zł, zaś w listopadzie 211 zł. Do końca 2012 r. źródłem utrzymania rodziny było także wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości ok. 6.000 zł miesięcznie jednak z końcem u biegłego roku mąż skarżącej stracił zatrudnienie w związku z reorganizacją pracodawcy. Z tego tytułu zostały mu wypłacone środki pieniężne stanowiące równowartość 5 pensji. Do marca 2013 r. mąż skarżącej zawiesił także prowadzoną wcześniej działalność gospodarczą, rozliczaną ryczałtowo. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni ok. 54 m2 zakupionego na kredyt z miesięczną ratą w wysokości 1.100 zł, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz nieruchomości - domu o powierzchni 120 m2, położonego w P. przy ul. P. 9, również kupionego na kredyt z miesięczną ratą ok. 2.350 zł, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania skarżącej zamykają się kwotą ok. 874 zł (czynsz, energia elektryczna, Internet, telefon, telewizja) do tego dochodzi opłata za przedszkole w wysokości 330 zł miesięcznie oraz obciążenia z tytułu kredytów gotówkowych w łącznej kwocie ok. 550 zł miesięcznie. Saldo na rachunku bankowym należącym do męża skarżącej na dzień 25 grudnia 2012 r. było dodatnie i wynosiło 3.384 zł, saldo na rachunku wnioskodawczyni na tan sam dzień również było dodatnie i wynosiło 731 zł, jedynie saldo rachunku związanego z zawieszoną działalnością gospodarczą męża podatniczki było ujemne i wynosiło -197 zł.

Uzasadnienie prawne

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. L. wskazała, że wspólnie z mężem i synami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są jej dochody z umowy o pracę w wysokości 1.950 zł netto miesięcznie jej dochód z udziału w spółce jawnej, który w październiku wyniósł 2.460 zł, zaś w listopadzie 211 zł. Do końca 2012 r. źródłem utrzymania rodziny było także wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości ok. 6.000 zł miesięcznie i dochody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, jednak z końcem ubiegłego roku mąż skarżącej stracił zatrudnienie i zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni ok. 54 m2, w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz domu o powierzchni 120 m2, położonego w P. przy ul. P 9, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania wnioskodawczyni zamykają się kwotą ok. 874 zł (czynsz, energia elektryczna, Internet, telefon, telewizja) do tego dochodzi opłata za przedszkole w wysokości 330 zł miesięcznie. Wysokość rat kredytowych kredytów hipotecznych i konsumpcyjnych obciążających gospodarstwo domowe skarżącej zamyka się kwotą ok.4.000 zł. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły jeszcze dwie spraw ze skarg wnioskodawczyni, a więc łączna wysokość obciążających ją wpisów wynosi 6.000 zł, stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości uznać należało za przedwczesny i z tego powodu nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącej ulega zmianom, jej mąż z początkiem br stracił co prawda pracę, ale z tego tytułu uzyskał odprawy w wysokości ok. 30.000 zł brutto, ponadto jest osobą posiadającą wysokie kwalifikacje zawodowe oraz prowadzącą indywidualną działalność gospodarczą, a więc potencjalnie zdolną do uzyskiwania dochodów na dotychczasowym poziomie, także dochody z udziałów skarżącej w spółce jawnej kształtują się na zmiennym poziomie i mogą stanowić źródło dochodów wnioskodawczyni pozwalające na partycypację w ewentualnych dalszych kosztach postępowania, których wysokość będzie już niższa. Całokształt ujawnionych w toku postępowania okoliczności dotyczących sytuacji materialnej skarżącej nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania przez nią kosztów postępowania..Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżąca co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanych kredytów, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie przez nią traktowanych. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

mk

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.