I SA/Łd 149/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2485812

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2018 r. I SA/Łd 149/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda.

Sędziowie NSA: Paweł Janicki, Teresa Porczyńska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. (1), Z. M. (2) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 rok. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia (...) określającą Z. M. i Z. M. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r.

W uzasadnieniu wskazano, że organ podatkowy I instancji ustalił Z. M. i Z. M. podatek od nieruchomości na 2016 r. w kwocie 18.313,00 zł, od nieruchomości położonej w R. przy ul. A. 2, przyjmując za podstawę opodatkowania:

- budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. 1.029,00 m, opodatkowane wg stawki 16,80 zł/m2, podatek w kwocie 17.287,20 zł,

- budowle związane z działalnością gospodarczą o wartości 12.000,00 zł, opodatkowane stawką 2% od ich wartości, podatek w kwocie 240,00 zł,

- grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 68,00 m, opodatkowane wg stawki 0,55 zł/m2, podatek w kwocie 37,40 zł,

- grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 1.361,00 m, opodatkowane wg stawki 0,55 zł/m2, podatek w kwocie 748,55 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie posiadanych dokumentów, złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki określone w uchwale Rady Miejskiej w Radomsku z dnia 4 grudnia 2015 r. Nr XVII/125/15 w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości. Dodano, że w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785, z późn. zm.), dalej: u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Zaznaczono, że sporne nieruchomości znajdują się w ewidencji środków trwałych, tym samym są traktowane jako środki trwałe przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 55 Kodeksu cywilnego, przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych związanych z tym przedsiębiorstwem. Oznacza to, że nawet grunty, budynki i budowle niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie należy uznać za związane z działalnością gospodarczą.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie organ podatkowy I instancji uznał, że nieruchomości Z. M. i Z. M., położone w R. przy ul. A. 2, powinny zostać opodatkowanie według podwyższonych stawek, przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo faktycznego niewykorzystywania nieruchomości na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ zauważył, że z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że taki grunt, budynek i budowla są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. O gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości przesądza jej ujęcie wprowadzonej przez osobę fizyczną ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, czy zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości. Nie są to jednak jedyne kryteria decydujące o takiej kwalifikacji gruntu lub budynku, gdyż do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone winny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez osobę fizyczną w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, ale ich cechy oraz rodzaj powodują, że mogą być one wykorzystywane na ten cel. Zatem, obiekty niewykorzystywane w danym momencie przez przedsiębiorcę na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej również należy uznać za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, że Z. M. prowadzi działalność gospodarczą - Firma Handlowa "A" - której głównym przedmiotem działalności jest sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana żywności, napojów i wyrobów tytoniowych.

Aktem notarialnym z dnia (...) listopada 2011 r. Repertorium A nr (...) Z. M. wraz z żoną - Z. M. nabył do majątku wspólnego na prawach wspólności ustawowej, na potrzeby działalności gospodarczej: prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr 18/34 o pow. 0,1361 ha wraz z prawem własności znajdującego się na niej budynku prefabrykowanego, stanowiącego odrębną własność oraz prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr 18/41 o pow. 0,0068 ha, położone w R. przy ul, A. 2.

Według zawiadomienia Starostwa Powiatowego w R. z dnia 18 listopada 2011 r. o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków, małżonkowie Z. i Z. M. na podstawie ww. aktu notarialnego są użytkownikami wieczystymi gruntów działki nr 18/34 o pow. 0,1361 ha, oznaczonych jako tereny przemysłowe - Ba oraz gruntów działki nr 18/41 o pow. 0,0068 ha, oznaczonych jako Bi, a także właścicielami budynku o funkcji magazynowej, usytuowanego na działce nr 18/34 o pow. zabudowy 489 m, rok zakończenia budowy - 1973.

Ponadto z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R Nr (...) z dnia (...) wynika, że udzielił on pozwolenia na użytkowanie części rozbudowanej (parteru) budynku usługowo-handlowego o pow. zabudowy 705,11 m2, pow. użytkowej 557,08 m2 i kubaturze 2.593,83 m.

Z ewidencji środków trwałych wynika, że w dniu 1 grudnia 2011 r. wprowadzone do niej zostały: działka o pow. 0,0068 ha (poz. 68), działka o pow. 0,1361 ha (poz. 69), budynek (poz. 70), a w dniu 1 lutego 2013 r. - "Budynek R. dobud" (poz. 86). Ponadto w korekcie informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r., złożonej w dniu 4 września 2017 r., wykazano do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.429 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 1.029 m2, oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 12.000,00 zł.

Biorąc powyższe pod uwagę organ za bezsporne uznał, że ww. grunty, budynek i budowle stanowią własność przedsiębiorcy (grunty w użytkowaniu wieczystym) - osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Podlegają zatem opodatkowaniu stawką podatku od nieruchomości, przewidzianą dla składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, niezależnie od tego, że jak podniesiono w odwołaniu, od 2013 r. nie są wykorzystywane na potrzeby tejże działalności gospodarczej. Zaskarżona decyzja organu podatkowego I instancji jest zatem zasadna i poparta właściwie zebranym materiałem dowodowym.

Końcowo organ drugiej instancji odniósł się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 6 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie i naliczenie podatku od całego budynku o powierzchni 1.029,00 m2, w sytuacji gdy udzielono pozwolenia na użytkowanie jedynie rozbudowanej części tego budynku o powierzchni 557,08 m2. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Regulacja cytowanego wyżej przepisu odnosi się do nowych budynków. Została ona wprowadzona z uwagi na chęć ulgowego potraktowania nowych budynków lub budowli w roku, w którym je wybudowano lub rozpoczęto ich użytkowanie przed ostatecznym wykończeniem (obowiązek podatkowy powstaje wówczas od początku roku, w którym wybudowano budynek lub rozpoczęto jego użytkowanie. Zdaniem organu przepis ten nie znajduje zatem zastosowania do istniejących budynków, które są remontowane czy rozbudowywane.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 2 ust. 1 u.p.o.l. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i naliczenie podatku od nieruchomości, na których nie jest prowadzona działalność gospodarcza,

- art. 6 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie znajduje on zastosowania do istniejących budynków, które są rozbudowywane, a w rezultacie naliczenie podatku od całego budynku o powierzchni 1029,00 m2 w sytuacji, gdy skarżącym udzielono pozwolenia na użytkowanie jedynie rozbudowanej części tego budynku o powierzchni 557,08 m2, gdzie również nie prowadzono działalności gospodarczej.

Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności, wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy). Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji.

Przede wszystkim przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają "nieruchomości lub obiekty budowlane", które enumeratywnie zostały wskazane w jego treści (grunt, budynek lub jego część, budowla lub jej część związana z prowadzeniem działalności gospodarczej). Podatnikami tego podatku są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące, jak w analizowanej sprawie, użytkownikami wieczystymi zabudowanych nieruchomości lub obiektów budowlanych, nie oddanych w posiadanie samoistne innym podmiotom (art. 3 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 u.p.o.l.). W art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy ustawodawca wyjaśnił, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b nie ma zastosowania w tej sprawie), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W postępowaniu podatkowym ustalono, że Z. M. prowadzi działalność gospodarczą - Firma Handlowa "A" - której głównym przedmiotem działalności jest sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana żywności, napojów i wyrobów tytoniowych.

Aktem notarialnym z dnia (...) listopada 2011 r. Repertorium A nr (...) Z. M. wraz z żoną - Z. M. nabył do majątku wspólnego na prawach wspólności ustawowej, na potrzeby działalności gospodarczej: prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr 18/34 o pow. 0,1361 ha wraz z prawem własności znajdującego się na niej budynku prefabrykowanego, stanowiącego odrębną własność oraz prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr 18/41 o pow. 0,0068 ha, położone w R. przy ul. A. 2.

Według zawiadomienia Starostwa Powiatowego w R. z dnia 18 listopada 2011 r. o zmianie w danych ewidencji gruntów i budynków, małżonkowie Z. i Z. M. na podstawie ww. aktu notarialnego są użytkownikami wieczystymi gruntów działki nr 18/34 o pow. 0,1361 ha, oznaczonych jako tereny przemysłowe - Ba oraz gruntów działki nr 18/41 o pow. 0,0068 ha, oznaczonych jako Bi, a także właścicielami budynku o funkcji magazynowej, usytuowanego na działce nr 18/34 o pow. zabudowy 489 m, rok zakończenia budowy - 1973.

Ponadto z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr (...) 2 z dnia (...) wynika, że udzielił on pozwolenia na użytkowanie części rozbudowanej (parteru) budynku usługowo-handlowego o pow. zabudowy 705,11 m2, pow. użytkowej 557,08 m2i kubaturze 2.593,83 m.

Z ewidencji środków trwałych wynika, że w dniu 1 grudnia 2011 r. wprowadzone do niej zostały: działka o pow. 0,0068 ha (poz. 68), działka o pow. 0,1361 ha (poz. 69), budynek (poz. 70), a w dniu 1 lutego 2013 r. - "Budynek R. dobud" (poz. 86).

Ponadto w korekcie informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r., złożonej w dniu 4 września 2017 r., wykazano do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.429 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 1.029 m2, oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 12.000,00 zł.

Wobec powyższego - w ocenie Sądu - nie budzi wątpliwości fakt, że sporne nieruchomości stanowią własność przedsiębiorcy, co skutkuje tym, że uznaje się je za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższe czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 u.p.o.l. poprzez naliczenie podatku od nieruchomości, na których nie jest prowadzona działalność gospodarcza.

Odnosząc się z kolei do drugiego zarzutu skargi Sąd stwierdza, że stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 u.p.o.l., jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.

Jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., strona skarżąca nie wybudowała nowego budynku, lecz jedynie doszło do modernizacji budynku istniejącego. Jak wskazał natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 14 kwietnia 1997 r., sygn. akt FPK 3/97 przepis art. 6 ust. 2 u.p.o.l. nie obejmuje swym zakresem istniejących budynków, które zostały poddane remontowi kapitalnemu; obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje w odniesieniu do tych budynków w chwili określonej w art. 6 ust. 1 tej ustawy. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 391/15, w którym stwierdzono, że budowa budynku nie jest tym samym, co adaptacja lub remont już istniejącego obiektu.

Nie ma przy tym znaczenia, z uwagi na obowiązek płacenia podatku, okoliczność, że budynek nie został w całości oddany do użytkowania. Spełnione są bowiem dwa kryteria decydujące o powstaniu obowiązku podatkowego - istnieje budynek oraz rozpoczęto jego użytkowanie. Po spełnieniu tych kryteriów przedmiotem podatku jest cały budynek. Nie ma podstaw prawnych do dzielenia tak rozumianego budynku na część zajętą na cele prowadzonej działalności gospodarczej i część niewykorzystywaną. W u.p.o.l. brak jest regulacji odnoszącej się do części użytkowanych i nieużytkowanych budynku w kontekście innych zasad opodatkowania. Jeżeli bowiem budynek istnieje (dach, ściany, fundament) oraz rozpoczęto użytkowanie budynku, to skutkuje to koniecznością płacenia podatku od całości (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, komentarz do art. 6, pkt 3, LEX/el 2012).

Dobitnie w powyższej kwestii wypowiedział się WSA w Łodzi w wyroku z dnia 11 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 336/08 (LEX nr 643551), stwierdzając, że z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego traktuje się na równi fakt ukończenia budowy i rozpoczęcia użytkowania budynku. I w jednym, i w drugim przypadku obowiązek dotyczy całego budynku, chociażby właściciel miał przez następne kilka lat zajmować tylko jego część z powodu niewykończenia reszty budynku". Do identycznych wniosków doszedł też NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt II FSK 1520/06.

Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 6 ust. 2 u.p.o.l.

Mając na uwadze powyższe, Sad, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.

dc.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.