Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2195252

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 19 stycznia 2017 r.
I SA/Kr 989/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 czerwca 2016 r. Nr: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia wniosek oddalić

Uzasadnienie faktyczne

W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 września 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi skarżąca E. Sp. z o.o. w K. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca podała, że nie posiada majątku oraz wystarczających środków na uiszczenie kosztów sądowych. Na rachunku bankowym Spółki jest debet, a prowadzona obecnie działalność gospodarcza skupia się na pozyskaniu klientów dla nowych rozwiązań informatycznych wdrażanych przez Spółkę, które mają zapewnić jej przychody w przyszłości. Skarżąca podała, że nie ma zdolności kredytowej, a jedynym składnikiem majątku jest dochodzona od PARP należność z tytułu realizacji umowy o dofinansowanie. Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. w sprawie (...) Sąd Rejonowy w K. oddalił wniosek skarżącej o ogłoszenie upadłości wskazując, że majątek dłużnika E. Sp. z o.o. nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Do pisma z dnia 4 października 2016 r. strona skarżąca załączyła historię rachunku bankowego w A. za okres od 1 stycznia 2016 r. do 4 października 2016 r. (saldo -1.650,20 zł), listę blokad na rachunku bankowym w A. oraz wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego stan na dzień 4 października 2016 r.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 października 2016 r. skarżącej Spółce został przesłany formularz wniosku "PPPr" celem jego wypełnienia oraz odesłania do tut. Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, iż wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie portali internetowych, przetwarzania danych i zarządzania stronami internetowymi (hosting). W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi

- sprawozdania finansowego Spółki za 2015 rok;

- odpisu zeznania podatkowego za rok 2015 rok;

- odpisów deklaracji podatkowych dotyczących rozliczenia podatku VAT za ostatnie trzy miesiące;

- aktualnego spisu środków trwałych z podaniem ich wartości;

- odpisów raportów kasowych Spółki za sześć ostatnich miesięcy;

- oświadczenia, czy Spółka zatrudnia obecnie pracowników, a jeśli tak jaka jest ich liczba.

Pomimo upływu zakreślonego terminu strona skarżąca nie odniosła się do wezwania.

Uzasadnienie prawne

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych.

W myśl art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10).

Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego też musi być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a.

Brzmienie powołanego przepisu art. 246 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08 oraz z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 1020/12). To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy.

W ocenie orzekającego skarżąca Spółka nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W złożonym wniosku strona nie przekazała wszelkich informacji niezbędnych do prawidłowej oceny jej stanu majątkowego, a skierowane do niej wezwanie o uzupełnienie wniosku o dokumenty źródłowe pozostało bez odpowiedzi. W szczególności Spółka nie przedłożyła: sprawozdania finansowego za 2015 rok, odpisu zeznania podatkowego za rok 2015 rok, odpisów deklaracji podatkowych dotyczących rozliczenia podatku VAT za ostatnie trzy miesiące, aktualnego spisu środków trwałych z podaniem ich wartości, odpisów raportów kasowych za sześć ostatnich miesięcy, ani oświadczenia, czy Spółka zatrudnia aktualnie pracowników, a jeśli tak jaka jest ich liczba. Brak tych wszystkich dokumentów uniemożliwia dokonanie pełnej oceny sytuacji finansowej Spółki oraz jej możliwości płatniczych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, jak również nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia NSA: z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt I FZ 242/13, z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).

Skoro w niniejszej sprawie Spółka, mimo wystosowanego do niej wezwania, nie uzupełniła złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej, nie dopełniła zatem obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Naraziła się tym samym na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.