Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 16 maja 2007 r.
I SA/Kr 712/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas.

Sędziowie WSA: Urszula Zięba (spr), Anna Znamiec.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r., sprawy ze skarg S. K., na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...), z dnia 30 stycznia 2006 r. nr Kol.Odw. (...), z dnia 31 stycznia 2006 r. nr Kol.Odw. (...), w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, odmawiającej umorzenia zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2000-2002, - skargi oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) 2005 r. nr (...) Burmistrz Miasta i Gminy (...) odmówił umorzenia S. K. zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2000-2002. Powyższa decyzja została doręczona podatnikowi dnia (...) 2005 r..

W dniu (...) 2005 r. podatnik złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu powyższego pisma zaznaczył, iż opóźnienie terminu do wniesienia odwołania było spowodowane jego kłopotami zdrowotnymi i stałym pozostawaniem pod opieką lekarską oraz koniecznością wykonywania badań. Ponadto podatnik tłumaczył swoje opóźnienie pracą w gospodarstwie rolnym a w szczególności rozpoczęciem okresu sianokosów. W swym piśmie zaznaczył, że jego praca w gospodarstwie w okresie letnim rozpoczyna się o godzinie 6 rano, zaś często kończy dopiero o 24-tej. Ponadto w miesiącu maju czekał na "ocielenie się krowy" i dyżurował przy niej jeszcze nocą. Nadmiar obowiązków spowodował, że podupadł na zdrowiu i musiał szukać pomocy lekarskiej. Ponadto nadmienił, że jest jedynym żywicielem rodziny, jego starsza córka studiuje na AWF, zaś młodsza zdaje maturę, rodzina nie posiada żadnych dodatkowych dochodów poza dochodami z gospodarstwa, co dostatecznie uzasadnia jego zapracowanie.

W dalszej części swego pisma S. K. podniósł argumenty dotyczące postępowania przed organem podatkowym l instancji. Stwierdził, iż notatki urzędników dokonywane w trakcie wizyt w jego gospodarstwie są spreparowane a organy gminy nie działają prawidłowo, dążąc notorycznie do jego pokrzywdzenia a istotne dla sprawy okoliczności związane z likwidacją rowu melioracyjnego przedstawiają tendencyjnie i niezgodnie z rzeczywistością. W tej sytuacji nie mogą więc zarzucać podatnikowi jego ułomności w postaci bałaganu czy uchybienia terminu skoro same nie działają prawidłowo.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) postanowieniem z dnia (...) 2006 r. nr (...) odmówiło S.K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powołanej wyżej decyzji.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że termin do wniesienia odwołania upłynął dnia (...) 2005 r., natomiast podatnik złożył swoje pismo w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy (...) dnia (...) 2005 r., a więc po upływie 14-to dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 ordynacji podatkowej.

Wprawdzie art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, przewiduje możliwość przywrócenie terminu na wniosek zainteresowanego ale jest to możliwe jedynie pod warunkiem uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) podatnik nie uprawdopodobnił, że w okresie od (...) do (...) czerwca 2005 istniała konkretna przeszkoda, której nie mógł przezwyciężyć, uniemożliwiająca wniesienie odwołania oraz nie wskazał kiedy ewentualna przeszkoda ustąpiła. Sam fakt nasilenia prac polowych, zapracowania czy pozostawania pod opieką lekarską nie jest okolicznością zwalniającą od winy w uchybieniu terminu ani wskazującą na zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zwłaszcza, że-jak wynika z pisma skarżącego - wszystkie wskazane w piśmie okoliczności nadal występują.

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2006 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) stwierdziło wniesienie odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy (...) z dnia (...) 2005 r. z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na fakt złożenia odwołania z uchybieniem terminu ustawowego oraz fakt odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Powołano przepis art. 223 § 112 Ordynacji podatkowej stanowiący, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14-dni od daty doręczenia decyzji stronie oraz art. 228 Ordynacji podatkowej stanowiący, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 30 i 31 stycznia 2006 r. podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

W uzasadnieniu pisma złożonego łącznie do czterech spraw podał, iż przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie były zależne od jego woli, gdyż w tym czasie ciężko chorował i był bardzo zapracowany. Zaznaczył też, że musiał jednocześnie podejmować prace w gospodarstwie, pomimo złego stanu zdrowia, gdyż jest jedynym żywicielem rodziny i ma na utrzymaniu dwie uczące się córki. Starsza jest studentką AWF, zaś młodsza chodzi do szkoły pomaturalnej. Ponadto skarżący stwierdził, że ma 66 lat i ciężko mu samemu pracować na rzecz rodziny, zaś władze lokalne zamiast mu pomóc, "mszczą się za krytycyzm wobec ich poczynań". Do skargi nie zostały dołączone żadne dokumenty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) w odpowiedzi na skargę podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach i wniosło ojej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 12707 sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów.

Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem składu orzekającego materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami podatkowymi daje podstawę do jednoznacznego uznania legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych postanowień.

Zgodnie z treścią art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( DzU z 2005 r. nr 8 poz. 60 tekst jednol.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Datą doręczenia decyzji w powyższej sprawie był dzień (...) 2005 r. i data ta decyduje o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania, który upłynął z dniem (...) 2005 r.. Jest wiec bezspornym, że S. K. uchybił ustawowemu terminowi do złożenia odwołania, skoro pismo zawierające odwołanie złożył w organie podatkowym, który wydał zaskarżoną decyzję dopiero w dniu (...) 2005 r..

Czynność procesowa, jaką jest złożenie odwołania, podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje jednak przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem podania należy zgodnie z treścią § 2 art. 162 powołanej ustawy dopełnić czynności, dla której był określony ten termin.

Podstawową przesłanką przywrócenia terminu, określoną w art. 162 § 1 cyt. ustawy, jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Z kolei o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, E. Iserzon, J. Starościak, Warszawa 1970 r., str.136). Za takie powody uznaje się np. nagłą chorobę, awarię komunikacyjną, pożar, powódź. Zdaniem składu orzekającego, brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dlatego też, w odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja, nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej (sporządzenia odwołania) i nadania tego pisma za pośrednictwem poczty - osobiście lub przez domownika (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r. sygn. akt I SA 1072/00, wyrok NSA z 1 marca 1999 r. sygn. akt H SA 45/99, wyrok NSA z 30 grudnia 1999 r. sygn. akt III SA 1259/98). Dlatego też okoliczności, na które powołuje się skarżący, czyli stan zdrowia, nie poparty żadnym zaświadczeniem lekarskim, a jedynie pismem skarżącego, nie uprawdopodabniają, zdaniem Sądu, braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.

Ponadto nadmienić należy, iż skarżący powołuje się na chorobę, która uniemożliwiała mu sporządzenie odwołania w ustawowym terminie, a jednocześnie nie ograniczyła mu ona możliwość wykonywania prac w gospodarstwie.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie, organ podatkowy dokonał poprawnej oceny stanu faktycznego stwierdzając, że skarżący nie wykazał, aby zły stan zdrowia, na który powołał się we wniosku, wykluczał możliwość wniesienia odwołania w ustawowym terminie.

Ponadto należy podkreślić, iż to od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należało ocenić przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec powyższego nie było podstaw do jego uchylenia.

W świetle przepisów ustawy Ordynacja podatkowa a w szczególności art. 223 § 2 i 228 § 1 pkt 2 konsekwencją uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, a także po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego. Taka sytuacja - zdaniem Sadu - miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i wydał w tym zakresie postanowienie w dniu 31 stycznia 2006 r.. Odwołanie S. K. zostało bowiem wniesione w przekroczeniem ustawowego terminu a termin ten nie zasadnie nie został przywrócony przez organ odwoławczy.

Pozostałe zawarte w skardze zarzuty, dotyczące riieprawidłowości w działaniu Urzędu Gminy (...) i jej urzędników były związane z merytorycznym rozpatrzeniem sprawy a zatem nie były przedmiotem rozpoznania Sadu w sprawie dotyczącej kwestii proceduralnych.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.