Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2144250

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 20 października 2016 r.
I SA/Kr 486/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 września 2016 r. w przedmiocie przyznania doradcy podatkowemu k.m. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zwrot wydatków w sprawie ze skarg RP na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 września 2013 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu postanawia:

I.

przyznać doradcy podatkowemu k.m., o numerze wpisu 00194, wykonującemu zawód w ramach kancelarii "M", znajdującej się we W. przy ul. K.: - wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 8.394,75 zł (osiem tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt pięć groszy), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 1.569,75 zł (tysiąc pięćset sześćdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt pięć groszy), - kwotę 464,90 zł (czterysta sześćdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt groszy)-tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu,

II.

w zakresie zwrotu wydatków poniesionych na noclegi-wniosek oddalić.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawach o sygn. akt I SO/Kr 96/13 do I SO/Kr 101/13 postanowieniami z dnia 10 października 2013 r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy m.in. w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Na tej podstawie Krajowa Rada Doradców Podatkowych dnia 19 listopada 2013 r. wyznaczyła w ww. sprawach pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego k.m. Akta spraw o sygn. I SO/Kr 96/13 do I SO/Kr 101/13 zostały włączone do akt postępowań prowadzonych pod sygn. I SA/Kr 1763/13 do I SA/Kr 1768/13.

W dniu 15 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 1763/13 do I SA/Kr 1768/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą I SA/Kr 1763/13 i oddalił skargi.

Dnia 27 marca 2014 r. pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od ww. orzeczenia.

W dniu 17 kwietnia 2014 r. Referendarz WSA w Krakowie przyznał natomiast doradcy podatkowemu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w I instancji w kwocie 19 188 zł oraz kwotę 532,85 zł tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków.

Na rozprawie dnia 21 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a do akt sprawy dołączony został "załącznik do protokołu rozprawy w sprawie o sygn. I GSK 996/14", w którym k.m. domagał się: - przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy ustalone według norm przypisanych wraz z należnym podatkiem VAT, - zwrotu niezbędnych wydatków w wysokości 50,22 zł, sprecyzowanych w "zestawieniu niezbędnych wydatków pełnomocnika" z dnia 21 stycznia 2016 r. Jako te niezbędne, wydatki podane zostały natomiast koszty przelotu z W. do W. w dniu 20 stycznia 2016 r. i z W. do W. w dniu 22 stycznia 2016 r. w kwocie 398,80 zł oraz koszt dwóch noclegów w hotelu w W. w kwocie 1308,63 zł (stanowiącej według wnioskodawcy przelicznik 300 euro.). Łączną kwotę niezbędnych wydatków pełnomocnik wyliczył więc na 1707,43 zł i podzielił ją na 34 (ilość spraw rozpatrywanych przed NSA), co dało mu wymienioną stawkę 50,22 zł.

Przedmiotowy załącznik zawierał ponadto oświadczenie pełnomocnika, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części.

W dniu 31 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi pod sygnaturą I SA/Kr 486/16, a do akt sprawy dołączony został "załącznik do protokołu rozprawy w sprawie o sygn. I SA/Kr 486/16", w którym k.m. domagał się: - przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy ustalone według norm przypisanych wraz z należnym podatkiem VAT, - zwrotu niezbędnych wydatków w wysokości 453,18 zł, sprecyzowanych w "zestawieniu niezbędnych wydatków pełnomocnika" z dnia 31 maja 2016 r. Jako te niezbędne wydatki podane zostały natomiast koszty przejazdu samochodem z W.do WSA w Krakowie i z powrotem w dniu 31 maja 2016 r., celem stawienia się na rozprawie - liczone poprzez przemnożenie liczby kilometrów tej trasy i "stawki za 1 kilometr przebiegu pojazdu", określonej w § 2 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. "w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy" - wraz z kosztami opłat autostradowych. Łączną kwotę niezbędnych wydatków pełnomocnik wyliczył więc tym razem na 528,74 zł i podzielił ją na 7 (ilość spraw rozpatrywanych przed WSA w Krakowie w dniu 31 maja 2016 r.), co dało mu stawkę 75,53 zł, którą pomnożył przez 6 (czyli ilość spraw połączonych). W efekcie tej operacji żądana suma przyjęła wartość 453,18 zł.

Przedmiotowy załącznik zawierał ponadto oświadczenie pełnomocnika, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części.

Postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. Starszy Referendarz Sądowy WSA w Krakowie rozpoznał wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków i działając w oparciu o art. 258 § 1 i 2 pkt 8 w zw. z art. 250 § 1 i 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej jako "p.p.s.a."), postanowił przyznać doradcy podatkowemu k.m., o numerze wpisu (...), wykonującemu zawód w ramach kancelarii "M ", znajdującej się we W. przy ul. K.: - wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 8 394,75 zł (osiem tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt pięć groszy), zawierające podatek od towarów i usług w wysokości 1 569,75 zł (tysiąc pięćset sześćdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt pięć groszy), - kwotę 464,90 zł (czterysta sześćdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt groszy) - tytułem niezbędnych, poniesionych wydatków, na środki transportu, 2.) w zakresie zwrotu wydatków poniesionych na noclegi - Sąd oddalił wniosek pełnomocnika.

Od ww. postanowienia wniesiono sprzeciw i zarzucono mu:

- naruszenie art. 250 § 2 w związku z art. 209 p.p.s.a., przez błędne jego zastosowanie, pomimo że WSA (referendarzowi sądowemu tego sądu) brak było przydanej kompetencji do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w przypadku złożenia skargi kasacyjnej;

- naruszenie § 4 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu, przez błędne jego zastosowanie, polegające na odmowie zwrotu pełnomocnikowi niezbędnych i udokumentowanych wydatków poniesionych na hotel;

- naruszenie art. 111 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., przez błędne jego zastosowanie, pomimo braku kompetencji WSA (referendarza sądowego tego sądu) do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia dwóch odrębnych spraw wpadkowych z wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną wyświadczoną z urzędu oraz o zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków;

- naruszenie art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu postanowienia referendarza sądowego podstawy prawnej łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia dwóch odrębnych spraw wpadkowych oraz jej nie wyjaśnienie, a także nie wskazanie przesłanek uzasadniających miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.

Wobec powyższego wniesiono o:

- wydanie dwóch odrębnych postanowień w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wyświadczonej z urzędu po pierwsze, za świadczenie pomocy prawnej z urzędu w drugiej instancji sądowoadministracyjnej oraz po drugie, za to samo świadczenie w pierwszej instancji sądowoadministracyjnej;

- przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy przed sądem drugiej instancji w zakresie, w jakim złożono skargę kasacyjną według stawki, o której mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 ww. Rozporządzenia przy niestosowaniu art. 250 § 2 p.p.s.a., tj. w wysokości 75% przyznanego wynagrodzenia postanowieniem o sygn. I SA/Kr 1763/13 z dnia 17 kwietnia 2014 r.;

- zwrot pełnomocnikowi kwoty niezbędnych i udokumentowanych wydatków, w tym również poniesionych na zakwaterowanie w hotelu w W., związane ze świadczeniem pomocy prawnej w drugiej instancji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Treść art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej jako p.p.s.a.) wskazuje, że od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Natomiast zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) do rozpoznania sprzeciwu w sprawie, wszczętej przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. dniem 15 sierpnia 2015 r., zastosowanie znajdują przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a. sprzed tej nowelizacji w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów naruszenia art. 111 w zw. z art. 166 p.p.s.a. oraz związanego z nimi zarzutu naruszenia art. 141 § 4 zd. 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Z dyspozycji art. 111 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Przepis ten dotyczy odrębnych spraw sądowoadministracyjnych, tj. spraw toczących się wskutek wniesienia odrębnych skarg. Odnosi się zatem do postępowania głównego, nie zaś do wielu postępowań wpadkowych (incydentalnych), prowadzonych w obrębie jednej sprawy sądowoadministracyjnej. Co do zasady nie ma zatem przeszkód, by w jednym postanowieniu rozstrzygnąć kilka kwestii wpadkowych, a ponieważ zagadnienie incydentalne nie stanowi odrębnej sprawy sądowoadministracyjnej, nie może być mowy o łączeniu kilku postępowań. Należy przy tym zwrócić uwagę, że art. 259 § 2 pkt 8 p.p.s.a. łącznie wymienia wśród czynności referendarza wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Omawiane zarzuty należy zatem uznać za całkowicie bezpodstawne.

Wskazać również należy, że stosownie do art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie wyznaczony pełnomocnik skarżącego sporządził skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, następnie brał udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, prowadzonym pod sygn. akt I SA/Kr 486/16, po wyroku NSA. Tym samym wywiązał z powierzonych mu obowiązków. Stąd też zasądzenie wynagrodzenia w tym zakresie jest zasadne.

Wbrew zarzutowi podniesionemu w sprzeciwie, art. 250 § 2 p.p.s.a. dopuszcza możliwość obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika, w uzasadnionych przypadkach, co stanowi legitymację swoistego miarkowania w tym zakresie. Pomimo, że w normie tej jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, to w rzeczywistości kompetencję w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy (por. M. Jagielska (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 994). Nadto § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153) stanowi, że zasądzając wynagrodzenie doradcy podatkowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy doradcy podatkowego, a także charakter sprawy i wkład pracy doradcy podatkowego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, iż stanowi to dyrektywę kierunkową dla ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w konkretnym przypadku.

Ponadto trzeba również dodać, że art. 250 § 2 wprowadzony został przepisem art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 2 tej ustawy przepisy p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Stąd też, o ile w sprawie wszczętej przed 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym, o tyle stosuje się już nowo wprowadzony art. 250 § 2 p.p.s.a.

Miarkowanie, a zatem skorzystanie z art. 250 § 2 p.p.s.a., obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. jest zasadne, ponieważ na jego zastosowanie wprost wskazuje art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), dotyczący art. 1 pkt 67 tej ustawy, zmieniającego art. 250 p.p.s.a.

Nie należy zapominać, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu rozpoznawanych przez sądy obu instancji. Sprawy ze skarg RP dotyczą w przeważającej części określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów różnych marek, w zależności od postępowania. W konsekwencji powoduje to, że sprawy te są rodzajowo takie same a analiza faktyczno - prawna podejmowanej w nich materii jest oparta o te same mechanizmy interpretacyjne, a zarzuty sformułowane w poszczególnych skargach i skargach kasacyjnych są niemal identyczne.

Ponadto, jak trafnie zauważa referendarz sądowy tut. Sądu - wynagrodzenie pełnomocnika przyznane za postępowanie przed sądem pierwszej instancji skonsumowało niejako uwzględnione okoliczności nakładu pracy doradcy podatkowego i jego wkładu w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Kolejne wywody pełnomocnika, czy powołane ekspertyzy prawne nie stanowiły nowego problemu materialnoprawnego, a jedynie uzupełnienie lub doprecyzowanie "starego". W ujęciu materialnoprawnym problematyka "nakłada" się więc niejako, zarówno w przypadku przed i po wyroku WSA, jak i w przypadku: przed i po wyroku NSA, co właśnie z punktu widzenia przyznania wynagrodzenia pełnomocnika jest istotne, biorąc pod uwagę nakład pracy doradcy podatkowego. Trafnie zwrócił uwagę referendarz tut. Sądu, że przy ocenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika należy wziąć pod uwagę, iż w ramach tej sprawy doszło do jednego stawiennictwa doradcy podatkowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i następnie do jednego stawiennictwa przed WSA w Krakowie. Wreszcie, wartość przedmiotu sporu ze względu na "ujęcie procentowe" - wymiar podatku, jest wysoka, co z kolei decyduje proporcjonalnie o wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, w ramach odpowiednich przedziałów wymienionych w rozporządzeniu. Mając natomiast na względzie finansowy interes Państwa należy zwrócić uwagę na ten aspekt, ustalając wynagrodzenie pełnomocnika. W tym kontekście nie należy zapominać, że Państwo występuje, jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli - także tych ubogich, zatem musi odpowiednio i racjonalnie dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym a nie tabelaryczno - przedziałowym, jak ma to miejsce w cytowanym rozporządzeniu. Skarb Państwa występuje bowiem najpierw w przypadku wyznaczenia a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako zleceniodawca. Umocowany jest do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu, ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać, zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Naruszałoby zatem zasady sprawiedliwości społecznej przyznawanie pełnomocnikowi każdorazowo - w takich samych rodzajowo sprawach - pełnej stawki wynagrodzenia.

Z powyższych powodów, uzasadnione było więc przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną stronie z urzędu w wysokości 25% należnej stawki, ustalonej w oparciu o Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu, przy zastosowaniu art. 250 § 2 p.p.s.a.

Przy określaniu wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia uwzględniono fakt, że niniejsza sprawa de facto składa się z sześciu spraw o sygn. akt od I SA/Kr 1763/13 do I SA/Kr 1768/13. Połączenie ich miało bowiem charakter techniczny i służyło realizacji zasady ekonomii procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2007 r., sygn. I FSK 457/07; postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. I FZ 231/08, postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. I FSK 953/09, postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. I FSK 1468/10,wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 2060/09). W związku z tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e, ww. rozporządzenia - dla spraw o sygn. akt I SA/Kr 1763 - 1766/13 i I SA/Kr 1768/13 wynosi 9000 zł (5 spraw x (75% z 2 400 zł) = 9000 zł), a dla sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1767/13 "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 2 pkt 1) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1) lit. f, ww. rozporządzenia - wynosi 2 700 zł (75% z 3 600 zł = 2700 zł). Wynagrodzenie w tej materii po miarkowaniu wynosi więc 2 925 zł. (25% z (9000 zł. + 2700 zł) = 2 925 zł).

W związku z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dotyczącą konieczności przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu również za postępowanie prowadzone ponownie przed WSA, po wyroku NSA uchylającym orzeczenie sądu I instancji i przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 38/09, postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt I OZ 613/11, postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 281/12, postanowienie NSA z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 753/12, postanowienie NSA z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt I FZ 1/13) przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie za ten etap postępowania. "Bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 1) lit. e, ww. rozporządzenia - dla spraw o sygn. akt I SA/Kr 1763 - 1766/13 i I SA/Kr 1768/13 wynosi zatem 12 000 zł (5 spraw x 2400 zł = 12 000 zł), a dla sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1767/13 "bazowa" stawka ustalona w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 1) lit. f, ww. rozporządzenia - wynosi 3 600 zł. Wynagrodzenie za udział w ponownym postępowaniu przed WSA, po miarkowaniu wynosi więc 3 900 zł (25% z (12 000 zł + 3 600 zł) = 3 900 zł ). Łączne wynagrodzenie pełnomocnika stanowi zatem kwotę 6 825 zł (2 925 zł + 3 900 zł = 6 825 zł) i zostało ono podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług, ustaloną w oparciu o art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 710 z późn. zm.) w zw. z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia i wynoszącą w tym wypadku 1 569,75 zł.

Sąd uznał również za uzasadnione przyznanie wynagrodzenia za koszty przejazdu. Co do zasady koszty przejazdu na rozprawę zaliczyć należy do wydatków niezbędnych doradcy podatkowego, w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 2 ww. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które poniósł w związku z wykonywaniem pomocy prawnej z urzędu. Kwestią sporną może tutaj być ich wysokość uzależniona od rodzaju środka transportu. W kontekście jednak znacznych wahań cen biletów kolejowych na tej samej trasie, nawet w przeciągu jednego dnia, oraz powszechności połączeń lotniczych i stosunkowo niedużych różnic w cenach biletów lotniczych na trasach wewnątrzkrajowych, w porównaniu z innymi środkami transportu, zgodzić się trzeba, że koszty przelotu samolotem mogą być uznane za ww. wydatki. Oczywiście decydująca, w każdym przypadku będzie cena takiego połączenia lub połączeń.

Nie budzi jednak wątpliwości słuszność przyjęcia przez referendarza sądowego tut. Sądu, że poniesiony koszt biletu lotniczego na przelot samolotem na trasie W.-W.-W., wynoszący 398,90 zł, mieści się w kwotowych ramach "niezbędnych wydatków", poniesionych w związku z dojazdem na rozprawę. Trzeba bowiem zauważyć, że biorąc pod uwagę odległość pomiędzy W. a W., koszty podróży samochodem na tej trasie, uwzględniając iloczyn kilometrów i "stawkę za 1 kilometr przebiegu pojazdu" określoną w § 2 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, z dnia 25 marca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271) w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy, oscylują wokół porównywalnej kwoty. Dlatego też przyznanie zwrotu wydatków za oba środki transportu jest zasadne. Za przelot samolotami należna kwota, wynosi więc 11,72 zł i jest wyliczona, zgodnie z sugestią pełnomocnika, poprzez podzielenie kosztów przelotów w wysokości 398,80 zł przez 34 sprawy rozpatrywane przez NSA. Za przejazd samochodem należna kwota wynosi natomiast 453,18 zł i jest wyliczona, zgodnie z sugestią pełnomocnika, poprzez podzielenie kosztów przejazdów w wysokości 528,74 zł przez 7 spraw rozpatrywanych przez WSA w Krakowie, a potem pomnożenie wyniku przez ilość spraw połączonych ((528,74 zł.: 7 spraw) x sześć spraw = 453,18 zł). Łączne wydatki na środki transportu wynoszą więc w sumie 464,90 zł (11,72 zł + 453,18 zł = 464,90 zł).

W ocenie Sąd, nie można było z kolei znaleźć podstaw do uwzględnienia, jako wydatków niezbędnych kosztów za pobyt w hotelu. Przedstawiona kwota, która została uiszczona za nocleg w hotelu odbiega od przeciętnych cen noclegów. Takie bowiem należy brać pod uwagę uwzględniając zwrot kosztów noclegu w ramach pojęcia "niezbędnych wydatków", użytego w ww. rozporządzeniu z dnia 31 stycznia 2011 r. Koszt noclegu w ramach ww. wydatków należy traktować, jako przypadek szczególny. "Niezbędność" w tym wypadku odnosi się bowiem do konieczności przenocowania pełnomocnika, wywołanej ewidentnym brakiem połączeń komunikacyjnych, ale nie może być utożsamiana z noclegiem, którego koszty przekraczają zwyczajną, przeciętną, wartość noclegu w danym miejscu. Prowadzić mogłoby to do przepłacania przez Skarb Państwa, w sytuacji przyznawania wydatków pełnomocnikowi, poniesionych na nocleg. Pełnomocnik mógłby bowiem żądać przyznania zwrotu wydatków za nocleg i hotel o bardzo wysokim standardzie i w gruncie rzeczy wnosić o przyznanie kwot znacznie przekraczających przeciętną wartość za tego rodzaju usługę. Zatem przy przyznawaniu pełnomocnikowi zwrotu tego rodzaju wydatków, należy kierować się racjonalizmem, podstawowymi zasadami wiedzy oraz doświadczenia życiowego, tak aby nie naruszać, w sposób oczywisty, interesu budżetu państwa, który przy nieuwzględnieniu tych postulatów, w sposób nieproporcjonalny i nieekwiwalentny, wypłacałby koszty koniecznego noclegu pełnomocnika, wybranego przez niego w sposób dowolny. Działanie takie stałoby więc w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej, która nie tylko musi być brana pod uwagę w stosunku do strony postępowania, ale również w stosunku do sposobu wydatkowania funduszy Państwa na ustanowionego z urzędu pełnomocnika, który w takiej sytuacji staje się "zleceniobiorcą" Skarbu Państwa. Jego wydatki w tym zakresie muszą być zatem ograniczone do pewnego średniego miernika wartości usług w tym zakresie. Należy też zauważyć, że nawet gdyby, pełnomocnik zarówno na rozprawę przed NSA, dnia 20 stycznia 2016 r., 21 stycznia 2016 r. czy nawet i dnia 22 stycznia 2016 r. korzystał z linii lotniczych, co dałoby sumę trzykrotnie wyższą od wyliczonej, czyli 1196,40 zł (3 x 398,80 zł = 1196,40 zł), to i tak byłby to mniejszy wydatek, niż wydatek na przelot samolotem (tam i z powrotem) wraz z kosztami dwóch noclegów w hotelu (wycenionymi przez pełnomocnika na 300 euro.), co dało łączną kwotę 1707,43 zł. Dodatkowo, słusznie zauważył referendarz sądowy tut. Sądu, że faktura za pobyt w Hotelu I. w W. wystawiona została na kwotę 1296 zł, a nie na sumę 300 euro.

Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 i 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.