Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1752476

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 13 lipca 2015 r.
I SA/Kr 405/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej Firmy W. s.c. J. L., P. S. w T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2012 r. postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie faktyczne

Strona skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o zwolnienie jej od kosztów sądowych całości.

Z przedłożonych przez wspólników strony skarżącej oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz pism z dnia 8 maja 2015 r. stanowiących odpowiedź na wezwanie Sądu wynika, że:

- J.L. tworzy gospodarstwo domowe z żoną. Ich majątek stanowi: dom o pow. 130 m2, udział - 1/6 część w domku letniskowym o pow. 20 m2, udział w 1/2 części we własności samochodu Citroen Berlingo o wartości 35 000 zł. Podał, że osiąga dochód w kwocie 3 131,04 zł a ponoszone wydatki miesięczne oszacował na 2 500 zł. Od 28 września 1999 r. pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej. Jego miesięczne wydatki na: wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie odzież wynoszą 850 zł. Za 2014 r. osiągnął dochód w kwocie 38 565 zł (PIT-36);

- P.S. tworzy gospodarstwo domowe z żoną a ich majątek stanowi dom w zabudowie szeregowej o pow. 101 m2 oraz udział w 1/2 części we własności ww. samochodu. Podał, że osiąga dochód w kwocie 3 131,04 zł a ponoszone wydatki miesięczne oszacował na 2 500 zł, od 28 września 1999 r. pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej. Jego miesięczne wydatki na: wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie odzież wynoszą 950 zł. Za 2014 r. osiągnął dochód w kwocie 37 565 zł (PIT-36).

Na poparcie powyższych okoliczności przedłożono rachunki za: gaz, prąd, wyciągi z rachunków bankowych, akty notarialne - umowy o wyłączeniu wspólności ustawowej, deklaracje PIT-36.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.". Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04).

Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa pomocy. Przyznanie tego prawa uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych przesłanek.

Warunki zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania - a tego dotyczy wniosek skarżącej spółki - określa art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w tym także spółce cywilnej, może być zatem przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Użycie przez ustawodawcę zwrotu "gdy wykaże" rozwiewa wątpliwości do kogo należy udowodnienie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. To zatem strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, na które się powołuje. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 9 września 2004 r., FZ 360/04, postanowienie NSA z 29 lipca 2005 r. II FZ 470/05).

Podkreślić należy także, że w świetle wskazanego powyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w tym także spółce cywilnej, prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to zatem, że nawet jeżeli zostałby spełniona przesłanka braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać jej prawo pomocy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba z uwagi na wspomnianą już konieczność zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 października 2012 r., I SA/Łd 93/12).

Z analizy dokumentów wynika, że strona skarżąca za I kwartał 2015 r. uzyskała przychód w łącznej kwocie 56 110,97 zł, a przy tym koszt uzyskania tego przychodu wyniósł 16 940,51 zł, co daje dochód w wysokości 39 170,46 zł. Z kolei w roku 2014 r. strona skarżąca uzyskała przychód w kwocie 145 298,34 zł, co przy kosztach uzyskania - 70 5666,45 zł dało dochód - 74 731,89 zł.

Z zebranych materiału wynika zatem, że strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, której skala pozwala pokryć samodzielnie koszty wpisu w niniejszej sprawie.

Nadto w doktrynie i orzecznictwie przyjęty jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy stroną skarżącą jest spółka cywilna, ocena czy przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione, musi dotyczyć również finansowych i majątkowych możliwości każdego z jej wspólników (S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, str. 265, Warszawa 2007; postanowienie NSA z 16 czerwca 2010 r., I FZ 44/10).

W niniejszej sprawie analiza zebranych dokumentów pozwala na stwierdzenie, że również wspólnicy dysponują środkami pieniężnymi pozwalającymi na pokrycie wpisu sądowego.

W tym stanie sprawy Sąd uznał, że strona skarżąca nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie i na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.