I SA/Kr 1954/14 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1644680

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2015 r. I SA/Kr 1954/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Michał Śmiałowski (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie: po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BB. prowadzącego Przedsiębiorstwo U. w K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 20 października 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, postanawia: wniosek oddalić

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.B. prowadzącego Przedsiębiorstwo U. w K., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 20 października 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B.B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i półtorarocznym dzieckiem.

Podał on, iż utrzymuje się z pomocy najbliższej rodziny i nie dysponuje żadnymi oszczędnościami a prowadzona przez niego działalność gospodarcza przyniosła mu w 2013 r. ok. 17 000 zł dochodu. Wskazał również, że saldo konta bankowego prowadzonego przez BZ WBK S.A. wynosi - 207 000 zł.

Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie osiąga dochodów i nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomości.

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 ww. ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 ww. ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 ww. ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt II FZ 703/06).

Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych B.B. Stąd też został on wezwany do przedłożenia:

- spisu miesięcznych wydatków rodziny B.B., związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,

- wyciągów z kont bankowych B.B. (zarówno osobistych jak i firmowych!), obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- wyciągów z kont bankowych żony B.B., obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- zeznań podatkowych B.B. i jego żony, za 2014 r., lub odpowiednich zaświadczeń o uzyskanych przez nich w 2014 r. dochodach i przychodach,

- zeznań podatkowych, z tytułu podatku VAT za ostatni miesiąc,

- odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii), obejmujących nieruchomości, będące własnością lub współwłasnością B.B.,

- zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością, współwłasnością B.B. (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub o ich braku,

- zaświadczenia z zakładu pracy o zarobkach uzyskiwanych przez żonę B.B. lub dowodów przelewów, przekazów, świadczeń przez nią uzyskiwanych,

Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak. Nie przesłała ww. dokumentów bardzo istotnych z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej.

Zwrócić należy uwagę, iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Stąd też brak danych w tym zakresie lub odpowiednich dokumentów skutecznie uniemożliwiają wspomnianą analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy.

W konsekwencji ww. okoliczności stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie dość dokładnie przedstawiła swoją sytuację majątkową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału aby przeprowadzić rzetelną analizę jej sytuacji finansowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie można się natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 199/14, postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.