Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1116968

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 17 lutego 2012 r.
I SA/Kr 1932/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Michał Śmiałowski (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie: po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 23 września 2011 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, postanawia: wniosek oddalić

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 23 września 2011 r., nr (...), w przedmiocie stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Wniosek złożony został na formularzu PPF, którego strona skarżąca praktycznie nie wypełniła. Jedynie w pozycji nr 5 "Uzasadnienie" zamieszczone zostało stwierdzenie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny.

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 ww. ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie przyznania prawa pomocy (por. postan. SN. z dnia 24 września 1984 r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04).

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 ww. ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Złożony wniosek nie zawiera natomiast żadnych danych o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A. Ł. Stąd też został on wezwany do przedłożenia:

- oświadczenia określającego z jakiego źródła pochodzą pieniądze na utrzymanie i jaka jest wysokość miesięcznych dochodów A. Ł. oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,

- aktualnego zaświadczenia z zakładu pracy A. Ł. o wysokości jego zarobków,

- spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,

- wyciągów z kont bankowych A. Ł. i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan),

- wyciągów z firmowych kont bankowych A. Ł. (obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan) - jeżeli takowe posiada,

- wyciągów z lokat bankowych A. Ł. i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,

- spisu posiadanych oszczędności (pieniądze, papiery wartościowe,) A. Ł. i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,

- zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu w 2010 r. przez A. Ł. i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,

- oświadczenia określającego, gdzie mieszka strona skarżąca, czyją własnością jest przedmiotowy lokal, dom i jaką posiada kubaturę,

- zaświadczeń z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych przez A. Ł. i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji) lub ich braku,

- spisu nieruchomości będących własnością A. Ł. i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, z podaniem ich wielkości i położenia.

Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak. Nie przysłała bowiem wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej.

Zwrócić trzeba uwagę, iż Sąd dokonując oceny możliwości płatniczych danej strony musi przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków żeby uznać je za konieczne lub za zbędne, zwłaszcza w obliczu faktu starania się o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem brak tych danych, skutecznie to uniemożliwia.

Strona skarżąca powinna się zatem liczyć, iż w przypadku wyżej opisanego zachowania Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 394/08).Mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, iż Artur Łazarz nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 253/2010). W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.