Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1926425

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 13 listopada 2015 r.
I SA/Kr 1476/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za października 2012 r., postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2012 r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. I SA/Kr 12/14 oraz nadesłanych dokumentów J. O. ur. w 1970 r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. O. ur. w 1972 r., synem P. O. ur. w 1995 r. oraz córką K. O. ur. w 1997 r. Rodzina mieszaka w domu, który jest własnością "O." sp. z o.o. w K. Wspólnikami spółki są M. O. oraz "O., J. O., M. O." spółka jawna, a prezesem zarządu - J. O. Z kolei wspólnikami "O., J. O., M. O." spółka jawna są: J. O., M. O. oraz "O." Sp. z o.o.

J. O. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, na stanowisku menadżera ds. marketingu i sprzedaży w Przedsiębiorstwie Handlowo - Usługowym A. Sp. z o.o. w K., z wynagrodzeniem 1 750 zł miesięcznie, brutto (netto 1 239,16 zł.).

W 2014 r. z tytułu posiadania 1% udziałów w: "O., J. O., M. O." spółka jawna, poniósł on stratę w wysokości 54,65 zł, przy przychodzie, wyliczonym na niego, w wysokości 1524,12 zł. Przychód spółki, w tym roku, wyniósł natomiast 152 412,45 zł.

M. O. z kolei, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ramach tej spółki jawnej, poniosła stratę w wysokości 5 355,74 zł.

Obecnie jest ona zatrudniona w Biurze Rachunkowym P., na stanowisku księgowej, a do dnia 31 października 2015 r. przebywała na urlopie bezpłatnym.

Saldo konta O., J. O., M. O." spółka jawna, prowadzonego przez R. B. S.A. na dzień 30 września 2015 r. wynosiło - 250,01 zł.

Saldo wspólnego konta małżonków, prowadzonego przez I. B. S.A., na dzień 23 września 2015 r. wynosiło natomiast - 89,43 zł, przy czym kwota zablokowana wskazywała w okresie od 24 czerwca 2015 r. do 23 lipca 2015 r. - 2 720 788,88 zł, w okresie od 24 lipca 2015 r. do 22 sierpnia 2015 r. - 3 612 808,70 zł a w okresie od 23 sierpnia 2015 r. do 23 września 2015 r. - 3 938 807,55 zł.

Miesięczne wydatki rodziny wynoszą 1 300,23 zł i obejmują: opłatę za energię elektryczną - 593,22 zł, opłatę za wodę - 94,79 zł, opłatę za gaz - 193,37 zł, opłatę za ścieki - 69,86 zł, opłatę za telefon - 148,73 zł, opłatę za odpady komunalne - 16 zł, koszty biletu miesięcznego córki - 64,26 zł, koszty lekarstw J. O. - 120 zł.

Małżonkowie są współwłaścicielami, na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej, lokalu o pow. 53 m2, położonego w W. (P. - P.), obciążonego następującymi hipotekami: hipoteką umowną kaucyjną, na rzecz B. P. K. S.A. - w wysokości 700 000 zł, hipoteką przymusową, na rzecz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego-w wysokości 71 374 zł, hipoteką przymusową, na rzecz ZUS - w wysokości 129 649,92 zł, w stosunku do którego ponadto wszczęto egzekucję.

Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 ww. ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2013 r., postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I GZ 384/12).

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 § 3 ww. ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt. FZ 794/04, postanowienie NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 29/12).

Podkreślić należy również, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak - Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak - Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869).

Przed tutejszym Sądem toczy się natomiast trzynaście spraw ze skarg J. O. o sygn. I SA/Kr 1470 - 1477/15, I SA/Kr 1228/15, I SA/Kr 1634 - 1637/15, co znacznie zwiększa obciążenia finansowe strony skarżącej wynikające z prowadzenia tych postępowań.

Przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności faktyczne nie dają w kontekście takiej sytuacji możliwości uiszczenia przez nią kosztów sądowych, bez pogorszenia warunków bytowych rodziny.

Wynagrodzenie J. O. przeznaczane jest bowiem na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Spółka jawna, której wraz z żoną jest wspólnikiem, przynosi straty a jej przychody z 19 924 700,67 zł w 2012 r. zmalały do 152 412,45 zł w 2014 r. Saldo konta spółki przyjmuje wartość ujemną, podobnie jak saldo konta małżonków, na którym ponadto wzrosła kwota blokady z - 2 720 788,88 zł, do - 3 938 807,55 zł, co świadczy o pogłębiającym się zadłużeniu wnioskodawcy i jego żony. Dowodem tego są również prowadzone postępowania egzekucyjne, ujawnione w dziale III księgi wieczystej, prowadzonej dla ww. nieruchomości lokalowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić trzeba, że zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych jest uzasadnione.

Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.