Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1926422

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 13 listopada 2015 r.
I SA/Kr 1473/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 czerwca 2015 r.,nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2012 r., postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych

Uzasadnienie faktyczne

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2012 r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. I SA/Kr 12/14 oraz nadesłanych dokumentów J. O. ur. w 1970 r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. O. ur. w 1972 r., synem P. O. ur. w 1995 r. oraz córką K. O. ur. w 1997 r. Rodzina mieszaka w domu, który jest własnością "O." sp. z o.o. w K. Wspólnikami spółki są M. O. oraz "O., J. O., M. O." spółka jawna, a prezesem zarządu - J. O. Z kolei wspólnikami "O., J. O., M. O." spółka jawna są: J. O., M. O. oraz "O." Sp. z o.o.

J. O. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, na stanowisku menadżera ds. marketingu i sprzedaży w Przedsiębiorstwie Handlowo - Usługowym A. Sp. z o.o. w K., z wynagrodzeniem 1 750 zł miesięcznie, brutto (netto 1 239,16 zł.).

W 2014 r. z tytułu posiadania 1% udziałów w: "O., J. O., M. O." spółka jawna, poniósł on stratę w wysokości 54,65 zł, przy przychodzie, wyliczonym na niego, w wysokości 1524,12 zł. Przychód spółki, w tym roku, wyniósł natomiast 152 412,45 zł.

M. O. z kolei, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ramach tej spółki jawnej, poniosła stratę w wysokości 5 355,74 zł.

Obecnie jest ona zatrudniona w Biurze Rachunkowym P., na stanowisku księgowej, a do dnia 31 października 2015 r. przebywała na urlopie bezpłatnym.

Saldo konta O., J. O., M. O." spółka jawna, prowadzonego przez R. B. P. S.A. na dzień 30 września 2015 r. wynosiło - 250,01 zł.

Saldo wspólnego konta małżonków, prowadzonego przez I. B. S.A., na dzień 23 września 2015 r. wynosiło natomiast - 89,43 zł, przy czym kwota zablokowana wskazywała w okresie od 24 czerwca 2015 r. do 23 lipca 2015 r. - 2 720 788,88 zł, w okresie od 24 lipca 2015 r. do 22 sierpnia 2015 r. - 3 612 808,70 zł a w okresie od 23 sierpnia 2015 r. do 23 września 2015 r. - 3 938 807,55 zł.

Miesięczne wydatki rodziny wynoszą 1 300,23 zł i obejmują: opłatę za energię elektryczną - 593,22 zł, opłatę za wodę - 94,79 zł, opłatę za gaz - 193,37 zł, opłatę za ścieki - 69,86 zł, opłatę za telefon - 148,73 zł, opłatę za odpady komunalne - 16 zł, koszty biletu miesięcznego córki - 64,26 zł, koszty lekarstw J. O. - 120 zł.

Małżonkowie są współwłaścicielami, na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej, lokalu o pow. 53 m2, położonego w W. (P. - P.), obciążonego następującymi hipotekami: hipoteką umowną kaucyjną, na rzecz B. P. K. O. S.A. - w wysokości 700 000 zł, hipoteką przymusową, na rzecz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego - w wysokości 71 374 zł, hipoteką przymusową, na rzecz ZUS - w wysokości 129 649,92 zł, w stosunku do którego ponadto wszczęto egzekucję.

Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 ww. ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2013 r., postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I GZ 384/12).

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 § 3 ww. ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt. FZ 794/04, postanowienie NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 29/12).

Podkreślić należy również, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak - Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak - Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869).

Przed tutejszym Sądem toczy się natomiast trzynaście spraw ze skarg J. O. o sygn. I SA/Kr 1470 - 1477/15, I SA/Kr 1228/15, I SA/Kr 1634 - 1637/15, co znacznie zwiększa obciążenia finansowe strony skarżącej wynikające z prowadzenia tych postępowań.

Przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności faktyczne nie dają w kontekście takiej sytuacji możliwości uiszczenia przez nią kosztów sądowych, bez pogorszenia warunków bytowych rodziny.

Wynagrodzenie J. O. przeznaczane jest bowiem na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Spółka jawna, której wraz z żoną jest wspólnikiem, przynosi straty a jej przychody z 19 924 700,67 zł w 2012 r. zmalały do 152 412,45 zł w 2014 r. Saldo konta spółki przyjmuje wartość ujemną, podobnie jak saldo konta małżonków, na którym ponadto wzrosła kwota blokady z - 2 720 788,88 zł, do - 3 938 807,55 zł, co świadczy o pogłębiającym się zadłużeniu wnioskodawcy i jego żony. Dowodem tego są również prowadzone postępowania egzekucyjne, ujawnione w dziale III księgi wieczystej, prowadzonej dla ww. nieruchomości lokalowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić trzeba, że zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych jest uzasadnione.

Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.