Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2721861

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 10 września 2019 r.
I SA/Kr 1304/18
Obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 p.g.k.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba.

Sędziowie WSA: Stanisław Grzeszek, Waldemar Michaldo (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) sierpnia 2018 r. Nr (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 9 lutego 2018 r. nr (...) Wójt Gminy G. działając na podstawie, art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t.Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.), ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1892), ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Dz. U. z 2017 r. poz. 1785), Komunikatu Prezesa GUS z dnia 18 października 2017 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2018 r. (M. P. z 2017 r. poz. 958),Uchwały Nr XIX/217/16 Rady Gminy Gorlice z dnia 26 października 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie gminy G. z późn. zm. oraz Uchwały Nr XXXVIII/331/10 Rady Gminy Gorlice z dnia 21 września 2010 r. w sprawie wprowadzenia zwolnień od podatku od nieruchomości ustalił J. W. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w łącznej kwocie (...) zł.

Od decyzji tej podatnik J. W. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwestionując wymiar podatku w części dotyczącej powierzchni posiadanych gruntów oraz kwotę naliczenia podatku.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 sierpnia 2018 r. znak (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. organ podatkowy pierwszej instancji w rozpatrywanym przypadku dokonał prawidłowo. W ocenie Kolegium Powierzchnię spornego gruntu przyjęto zgodnie z aktualnymi danymi z rejestru gruntów sporządzonymi dla jednostki rejestrowej nr (...), jednostka ewidencyjna: G., obręb ewidencyjny: R. Z powyższych danych jednoznacznie wynika, że działki nr (...), (...), (...) i (...) stanowiące własność Pana J. W. posiadają obszar łączny 1,7755 ha. Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z dyspozycją art. 1 cyt. ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto art. 4 ust. 1 tej ustawy mówi, iż podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzaju i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Z kolei art. 2 ust. 2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przepisy te, podobnie jak art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednoznacznie w sposób spójny określają, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co daje tej ewidencji w tym zakresie bezwzględne pierwszeństwo przed innymi dokumentami np. zapisami ujawnionymi w księdze wieczystej. Taki utrwalony w doktrynie pogląd podzielają również sądy administracyjne. Zgodnie z wykładnią orzecznictwa organy podatkowe przy wymiarze podatków gruntowych związane są zapisami w ewidencji gruntów (por. wyroki NSA: z dnia 28 maja 1992 r. Sygn. SA/Kr (...) oraz z dnia 2 marca 1995 r. Sygn. SA/Kr (...) opubl. Wspólnota 1995 nr (...) str. 23). Zatem zdaniem Kolegium nie jest istotny przy wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego faktyczny obszar posiadanych gruntów tylko ich powierzchnia wynikająca z obowiązującej ewidencji gruntów. Dlatego organ podatkowy nie będąc uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zapisów w ewidencji gruntów prawidłowo przyjął w przedmiotowej sprawie powierzchnię gruntów wynoszącą 1,7755 ha, pomimo że jest to niezgodne z zapisami figurującymi w innych dokumentach. Zatem w takim stanie rzeczy dopiero dokonanie zmiany powierzchni gruntów w obowiązującej ewidencji gruntów spowoduje zmianę podstawy naliczania podatku. Organ odwoławczy zauważył jednak, iż kwestia ta uchyla się jednak spod jego jurysdykcji i może być załatwiona w odrębnym postępowaniu przez inny organ do tego powołany (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r. Sygn. III SA/Wa (...)).

Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, iż zastosowano właściwe stawki, przeliczniki i zwolnienia podatkowe zgodne zarówno z powołanymi w osnowie uchwałami Rady Gminy G. jak również przepisami o podatku rolnym i podatku od nieruchomości dla tej kategorii gruntów i budynków. Ponadto powierzchnia przyjęta do opodatkowania na podstawie obowiązującej ewidencji gruntów ustalona została wyłącznie dla celów podatkowych, a co za tym idzie wcale nie musi mieć bezpośredniego przełożenia na sprawy własnościowe.

Z przedmiotową decyzją nie zgodził się J. W., który zaskarżył ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W wywiedzionej skardze skarżący decyzji Kolegium zarzucił naruszenie:

- naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy a to: art. 21 pkt 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną jego interpretację polegającą na przyjęciu, że przepis ten wyklucza przyjęcie innych dowodów, podczas gdy z ww. przepisu taka teza wcale nie wynika. Konsekwencją ww. stanowiska organu było odrzucenie jako niedopuszczalnych dowodów przeciwnych wnioskowanych przez skarżącego Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 122 i 187 § 1 i 188 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rezygnację z wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym także przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, odrzuceniem wniosków dowodowych skarżącego i w konsekwencji niezałatwienie sprawy zgodnie z jego wnioskiem mimo wszelkich podstaw ku temu.

- art. 180 § 1 i 181 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na jego niezastosowaniu poprzez niedopuszczenie innych dowodów, podczas gdy przepisy te dopuszczają także inne dowody

- art. 194 § 1 i 3 w zw. z art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez niedopuszczenie dowodów przeciwnych na co ww. przepis pozwala

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi J. W. podniósł m.in., iż jego zdaniem decyzje organu I i II instancji są wadliwe, gdyż nie. odzwierciedlają rzeczywistego stanu zarówno faktycznego jak i prawnego przedmiotowej nieruchomości. W szczególności istnieje sprzeczność pomiędzy zapisami ujawnionymi w księgach wieczystych tych nieruchomości. Ponadto na co wielokrotnie skarżący wskazywał organowi I instancji zapisy w ewidencji gruntów są wadliwe jako niezgodne ze stanem rzeczywistym. Powyższa rozbieżność zdaniem skarżącego wymagała wyjaśnienia przez, organ I instancji, czego ten się nie podjął pomijając i nie przyjmując do wiadomości twierdzeń jak i dowodów wskazanych przez skarżącego. Organy przyjęły za jedynie miarodajne dowody z ewidencji gruntów i budynków, jednakże skarżący zaznaczył, że Ordynacja podatkowa w przepisie art. 194 § 3 dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Zatem wbrew twierdzeniom organu o bezwzględnym związaniu danymi zawartymi w ewidencji oznacza to, że przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane zawarte w ewidencji są niezgodne ze stanem rzeczywistym. Rozbieżność pomiędzy przyjętym przez organ opisem nieruchomości, a danymi rzeczywistymi zdaniem skarżącego wymagała wyjaśnienia. Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniu organu, iż od reguły wyrażonej w art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewiduje się żadnych wyjątków to zgodnie z art. 180 ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada otwartego systemu środków dowodowych). Zatem wykazanie, że zapisy ewidencji są nieprawidłowe, niezgodne ze stanem rzeczywistym, może być dokonane za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. W ocenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie zaniechano przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu powołując się na niedopuszczalność prowadzenia takich dowodów. Zaniechanie zaś przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do rzeczywistego stanu nieruchomości, mając na względzie wykazane rozbieżności, spowodowało, że w kontrolowanej sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, co stanowi o naruszeniu art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 i 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając przedmiotową sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej bezpośrednio podniesionych.

W pierwszej kolejności należy jednak zaznaczyć, iż podstawą materialnoprawną w zakresie tzw. zobowiązania łącznego stanowią przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części (...).

Stosownie natomiast do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in.: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (...).

Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (...).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie wartości wskazanych w ustawie. Natomiast wmyśl art. 3 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (...).

Niewątpliwie, należy na wstępie zgodzić się z organem odwoławczym, iż zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101, dalej: P.g.k.). Zgodnie z tym przepisem podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 22 ust. 1 P.g.k., ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Powyższe koresponduje z treścią art. 7d pkt 1 P.g.k., z którego wynika, że do zadań starosty należy m.in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zmian w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na oznaczonych podstawach określonych w P.g.k. i w określonym trybie wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, dalej: rozporządzenie), wydanego na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 P.g.k. Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W judykaturze zwraca się uwagę na fakt, że starosta jako przedstawiciel Skarbu Państwa odpowiada za aktualność danych w ewidencji, przy czym wszelkie zmiany powinny być dokonane na podstawie danych udokumentowanych. Obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 P.g.k., z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną (por. wyrok WSA w Ł. z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 24/12- wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zmian dokonuje starosta na wniosek bądź z urzędu. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych, a także materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa (...)).

Aktualizacja operatu ewidencyjnego, zgodnie z § 45 rozporządzenia, następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Obowiązek zgłaszania właściwemu staroście zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków spoczywa na właścicielach (art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k.).

O dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia, w zależności od rodzaju wprowadzonych zmian: organy podatkowe, wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego, właściwe miejscowo jednostki statystyki publicznej, właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, starostów sąsiednich powiatów (§ 49 rozporządzenia). Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej bądź w drodze decyzji administracyjnej.

W sytuacjach, gdy wpis do ewidencji jest zgodny z wnioskiem uprawnionego podmiotu bądź znajduje podstawę w dokumentach urzędowych, nadanie wpisowi charakteru czynności materialno-technicznej przyśpiesza postępowanie, a zarazem nie narusza praw strony, która czynność faktyczną organu może zaskarżyć do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 rozporządzenia). Powszechnie przyjmuje się również, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa (...)) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika, są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Analogiczne poglądy wyrażane są w literaturze prawniczej. Dane składające się na zakres przedmiotowy i podmiotowy ewidencji są podstawą wymierzania podatku od nieruchomości (L. Etel "Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków", Finanse Komunalne (...)/24).

Jak trafnie zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt I SA/Kr (...) na konieczność uwzględniania przy wymiarze podatku danych z ewidencji gruntów i budynków ustawodawca wskazał wprost w art. 7a ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. (dodanym od 1 stycznia 2001 r. ustawą z dnia 13 października 2000 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2000 r. Nr 95, poz. 1041), nakazując uwzględnienie w ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, danych z ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko powyższe potwierdza regulacja zawarta w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 10 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1680). Mianowicie podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Nadto z treści art. 1 ustawy o podatku rolnym wynika, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 194 O.p., dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Ordynacja podatkowa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym i również w tym postępowaniu można wykazać, że dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym. Zatem organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu jedynie w przypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą.

Powołując się na dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe powinny uwzględnić, iż reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS (...). W wyroku z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK (...) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że, uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości (także rolnego), tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 P.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem. Mając na uwadze powyższe orzekający w niniejszej sprawie Sąd pozostaje na stanowisku, iż weryfikacja danych dotyczących wielkości powierzchni nieruchomości nie może następować w postępowaniu podatkowym, lecz w odrębnym postępowaniu administracyjnym przed organem prowadzącym Ewidencję Gruntów i Budynków tj. właściwym starostą. Dopóki więc zapis dotyczący wielkości powierzchni działki gruntowej nie ulegnie zmianie w przedmiotowej Ewidencji gruntów będzie miał on charakter wiążący dla organu podatkowego przy wymiarze podatku nieruchomości czy też zobowiązania łącznego. Tym samym twierdzenia i zarzuty skarżącego, w których kwestionuje on w ramach postępowania podatkowego wielkość powierzchni działek gruntowych ujętych w Ewidencji Gruntów należy uznać za bezzasadne.

Pomimo, iż tut. Sąd podzielił wykładnie przepisu art. 21 ust. 1 P.g.k. zaprezentowaną przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, decyzja ta nie może się ostać albowiem narusza ona przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie jest warunkiem koniecznym do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego i w konsekwencji wydania trafnego rozstrzygnięcia.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe powinny działać praworządnie, a zatem na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Przepis art. 121 § 1 O.p. obliguje organy do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, natomiast wyrażona w art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Stosownie do treści art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przypomnieć również trzeba, że art. 191 O.p. formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z nią organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, jednak owa swoboda nie oznacza całkowitej dowolności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, a ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu Kolegium w niniejszej sprawie nie wyczerpująco zebrało materiał dowodowy, pomijając jednocześnie informację i dowody przedłożone przez podatnika na etapie postępowania odwoławczego, naruszając tym samym opisane powyżej normy regulujące podstawowe zasady dotyczące postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Z akt sprawy wynika, iż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji objęła działki ewidencyjne nr (...), (...), (...) i (...), których skarżący jest właścicielem. Z treści załączonej do pisma podatnika z dnia 24 lipca 2018 r. (data wpływu do SKO) umowy dzierżawy z 10 lutego 2014 r. wynika, iż jest on właścicielem działki nr (...). Okoliczność ta nie została zweryfikowana przez organ odwoławczy. Kolegium przy wydaniu zaskarżonej decyzji oparło się na danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów z dnia 8 lutego 2018 r. Przedmiotowy dokument nie zawiera jednak informacji dotyczących przedmiotowej działki. Z treści odwołania nie wynika, aby podatnik zbył przedmiotową nieruchomość. Zachodzi więc wątpliwość co do kompletności danych zawartych w przedmiotowym wypisie. Powyższa wątpliwość powinna zostać usunięta, poprzez zwrócenie się przez Kolegium do właściwego starosty o nadesłanie informacji dot. wspomnianej nieruchomości. Co istotne tut. Sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Kr (...), w której J. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy G. z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2014, analizował kwestię podmiotowości prawnopodatkowej skarżącego w stosunku do gruntów o pow. 0,8272 ha stanowiących część niezabudowanej działki nr (...), oddanych przez skarżącego w dzierżawę G. P. na podstawie umowy z dnia 10 lutego 2014 r., w wyroku z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Kr (...) WSA w Krakowie stwierdził, iż nie doszło jednak do zawarcia umowy dzierżawy stosownie do przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1403 z późn. zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 303), tym samym obowiązek podatkowy od gruntów objętych dzierżawą ciąży nadal na właścicielu nieruchomości. We wskazanej sprawie WSA w Krakowie przesądził, iż postanowienia umowy dzierżawy, która nie została zawarta na warunkach przewidzianych w art. 3 ust. 3 u.p.r. nie mogą wyłączyć ustawowego obowiązku podatkowego, bowiem nie wchodzi to w zakres regulacji pozostawionej uznaniu stron umów cywilnoprawnych. Innym słowy pomimo zawarcia przez skarżącego przedmiotowej umowy dzierżawy, skarżący nadal pozostaje podatnikiem od gruntów objętych dzierżawą i ma obowiązek zapłaty podatku od tych gruntów.

W tym stanie rzeczy Sąd wobec naruszenia w zaskarżonej decyzji wskazanych powyżej przepisów postępowania, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni powyższe rozważania Sądu i uzupełni postępowanie dowodowe zgodnie ze wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu. Dopiero po uzupełnieniu wskazanego braku organ odwoławczy będzie mógł przystąpić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.