Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3085779

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 28 stycznia 2020 r.
I SA/Kr 1127/19
Skarga na czynności egzekucyjne.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz.

Sędziowie WSA: Piotr Głowacki (spr.), Urszula Zięba.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 17 lipca 2019 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne; oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej E. Z. na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących należności składkowe za okres od marca 2010 r. do lipca 2015 r.

Organ egzekucyjny w toku egzekucji w dniu 23 kwietnia 2019 r. doręczył zobowiązanej zawiadomienia z 8 kwietnia 2019 r. nr (...) do (...) o zajęciu rachunku bankowego w (...) S.A. W odpowiedzi bank poinformował o przeszkodzie realizacji zajęcia w następstwie zbiegu egzekucji.

Zobowiązana pismem z dnia 7 maja 2019 r. złożyła skargę na ww. czynność egzekucyjną. W piśmie zarzuciła naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm., zwanej dalej "upea"), poprzez niedoręczenie jej upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku. W tej sytuacji zdaniem zobowiązanej brak doręczenia upomnienia skutkuje na podstawie ww. przepisu umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Zobowiązana podniosła w skardze również zarzut przedawnienia obowiązku.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 20 maja 2019 r. nr (...) oddalił skargę zobowiązanej na ww. czynność egzekucyjną.

Zobowiązana złożyła zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że dokonane zajęcie rachunku bankowego nie naruszyło prawa. Naruszenie prawa powiązała z brakiem doręczenia upomnienia, przez co jej zdaniem organ winien był uwzględnić skargę, podnosząc również, że organ w zakresie skargi mógł rozpatrzyć zarzut przedawnienia obowiązku.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 17 lipca 2019 r. nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a. w związku z art. 17, art. 18, art. 23 § 2 i § 4 oraz art. 54 upea, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu podkreślono, iż w treści skargi oraz wnosząc zażalenie zobowiązana nie podniosła żadnych okoliczności, które w jej ocenie stanowią o wadliwości dokonanego zajęcia rachunku bankowego. Strona kieruje natomiast pod adresem organu egzekucyjnego zarzut dotyczący braku doręczenia jej upomnienia, co ma skutkować wedle zobowiązanej umorzeniem postępowania i uznaniem skargi za zasadną.

Wedle organu, w trybie skargi przewidzianej w art. 54 § 1 upea możliwe jest w postępowaniu odwoławczym zbadanie jedynie dokonanej czynności, a nie zarzutów, co do których ustawodawca przewidział inne środki kontroli instancyjnej. Fakt braku doręczenia upomnienia oraz ewentualne przedawnienie podnoszone przez zobowiązaną mogą stanowić podstawę do wniesienia przez stronę w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego zarzutów na postępowanie egzekucyjne z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 upea. Wobec powyższego w postępowaniu zażaleniowym zainicjowanym na podstawie art. 54 § 1 upea nie rozstrzyga się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia prawidłowości jego prowadzenia; ocenie podlega wyłącznie konkretna czynność egzekucyjna wskazana przez zobowiązanego.

Organ egzekucyjny słusznie wskazał, iż w trybie skargi z art. 54 upea na czynność egzekucyjną dopuszcza się jedynie badanie dokonanej czynności, a nie kwestii objętych innym środkiem prawnym, tj. zarzutami na postępowanie egzekucyjne z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 upea. Nie ma bowiem podstaw, aby składaną w trybie art. 54 skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego, czy też postępowania poprzedzającego wszczęcie egzekucji. Organ egzekucyjny, który podczas rozpoznawania skargi na czynności egzekucyjne, rozpoznałby zarzuty oparte na przesłankach z art. 33 upea, naruszyłby przepisy o właściwości i przekształcił skargę w konkurencyjny środek zaskarżenia działań organu egzekucyjnego. W związku z powyższym organ egzekucyjny słusznie nie rozpatrzył wniesionych zarzutów dotyczących braku doręczenia upomnienia i przedawnienia obowiązku.

W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. Z. przywołała argumentację przedstawioną w zażaleniu, zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 7 upea poprzez niedoręczenie zobowiązanej upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Zgodnie z art. 54 § 1 upea zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Środek ten ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13).

Z kolei wedle art. 33 § 1 pkt 7 upea określającego podstawy zarzutów egzekucyjnych w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 upea (przesłanki umorzenia postępowania) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

Z powołanych przepisów wprost wynika, iż okoliczność przywołana w skardze stanowić może podstawę zarzutu egzekucyjnego, co do którego ustawodawca wymaga wniesienia go w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. W postępowaniu w zakresie skargi na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego nie rozstrzyga się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, lecz ocenia się konkretną czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego wskazaną przez zobowiązanego, a więc jak prawidłowo przyjęły skarżone organy - dopuszcza się w nim jedynie badanie dokonanej czynności, a nie kwestii objętych innym środkiem prawnym, tj. zarzutami na postępowanie egzekucyjne z art. 33 § 1 pkt 7 upea. Rozpatrzenie zarzutów egzekucyjnych z art. 33 upea w postępowaniu stricte skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. W związku z powyższym organy słusznie nie rozpatrzyły wniesionego zarzutu niedoręczenia upomnienia i oddaliły skargę zobowiązanej na czynność egzekucyjna zajęcia rachunku, gdyż nie wskazała ona w niej żadnych okoliczności odnoszących się do wadliwości czynności. Organy dokonały przy tym nie budzącej wątpliwości oceny tejże czynności egzekucyjnej, prawidłowo stwierdzając, iż stanowi działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność podlega zgodnie z art. 2 § 1 upea, egzekucji administracyjnej. Środkiem egzekucyjnym zastosowanym w przedmiotowej sprawie, jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego uregulowane w art. 80 do art. 86 upea. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, by doprowadzić do wykonania wskazanego w treści tytułu wykonawczego obowiązku (art. 7 § 2 upea). Zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone na prawidłowym formularzu i podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego. W przedmiotowym zawiadomieniu oznaczono strony postępowania oraz wskazano organ egzekucyjny, podano numery tytułów wykonawczych, określono wysokość dochodzonej należności, a także zawarto pouczenia dla zobowiązanego i banku. Jak z powyższego wynika, wymogi formalne określone dla zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wskazane w art. 80 do art. 86 upea zostały spełnione. Zawiadomienia o dokonanym zajęciu organ egzekucyjny prawidłowo doręczył zobowiązanej oraz bankowi.

Mając powyższe na uwadze, sąd w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a., oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.