I SA/Ke 93/19, Obowiązek złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy. Brak pełnomocnictwa jako brak formalny zażalenia. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2688050

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 maja 2019 r. I SA/Ke 93/19 Obowiązek złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy. Brak pełnomocnictwa jako brak formalny zażalenia.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska.

Sędziowie WSA: Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Danuta Kuchta.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2019 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z (...) nr (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (Dyrektor), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A.W.-P. na postanowienie Dyrektora z (...) nr (...) pozostawiające bez rozpatrzenia zażalenie S. Sp. z o.o. w S. (Spółka) na postanowienie Dyrektora z (...) nr (...) w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniesionego przez A.W.-P. odwołania z (...) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z (...) nr (...) w sprawie określenia Spółce z tytułu podatku od towarów i usług:

1. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny za wrzesień 2014 r.- 0 zł,

2. zobowiązania podatkowego za sierpień 2014 r. - 0 zł, październik 2014 r. - 0 zł,

3. kwoty do zapłaty z art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za: sierpień 2014 r. - 178.244 zł, wrzesień 2014 r. - 186.843 zł, październik 2014 r. - 2.030.639 zł, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ ustalił, że ww. decyzja z (...), została doręczona pełnomocnikowi A.W.-P. (...) W dniu (...) (data stempla pocztowego) pełnomocnik, jako reprezentująca Spółkę, złożyła odwołanie od ww. decyzji. W treści odwołania poinformowano, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy. W ocenie Dyrektora znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo szczególne PPS-1 udzielone A.W.-P. przez R.B. nie upoważniało pełnomocnika do złożenia odwołania w imieniu Spółki, jak również do reprezentowania tej Spółki przed Dyrektorem. W związku z tym Dyrektor, na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych odwołania (podania), w świetle przepisów art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej, a mianowicie do złożenia stosownego pełnomocnictwa, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Pomimo prawidłowego wezwania do organu nie wpłynęło stosowne pełnomocnictwo.

W związku z powyższym Dyrektor postanowieniem z (...) pozostawił bez rozpatrzenia przedmiotowe odwołanie. Na postanowienie to radca prawny A.W.-P. w ustawowym terminie złożyła zażalenie do Dyrektora. W złożonym zażaleniu, jako stronę pełnomocnik wskazała Spółkę reprezentowaną przez radcę prawnego A.W.-P. Zażalenie zostało przesłane z jednostronicową treścią, bez podpisu wnoszącego to zażalenie. Jednocześnie nie zawierało ono dalszej części tekstu, przez co nie wskazywało dowodów uzasadniających żądanie. W związku z tym Dyrektor, na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków ww. podania, w świetle przepisów art. 168 § 2 i § 3 oraz art. 239 w związku z art. 222 Ordynacji podatkowej. W ustawowym terminie pełnomocnik złożyła uzupełnione zażalenie, zgodnie z wezwaniem. Do zażalenia nie zostało jednak załączone pełnomocnictwo do postępowania zażaleniowego. W związku z tym Dyrektor, na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwał pełnomocnika do złożenia stosownego pełnomocnictwa, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia. Pomimo prawidłowego wezwania nie zostało złożone stosowne pełnomocnictwo, czego konsekwencją procesową było wydanie postanowienia z (...) o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia.

W świetle powyższego Dyrektor nie podzielił zarzutu naruszenia art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej formułowanego wobec postanowienia z (...). Pełnomocnik nie uzupełniła bowiem zażalenia w zakresie wynikającym ze skutecznie doręczonych jej wezwań, co oznaczało, że nie mogło ono być rozpatrzone merytorycznie. Brak formalny zażalenia na postanowienie Dyrektora z (...) do czasu jego prawidłowego usunięcia czynił to zażalenie bezskutecznym, a więc jedynym możliwym działaniem organu było pozostawienie tego zażalenia bez rozpatrzenia. Przed tym działaniem organ podatkowy umożliwił wnoszącej zażalenie konwalidowanie ww. braku, lecz to nie nastąpiło.

Dyrektor ocenił również jako nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie pełnomocnictwa zalegającego w aktach sprawy udzielonego przez R.B., które w ocenie pełnomocnika zostało udzielone przez prezesa zarządu spółki zgodnie z zasadami reprezentacji spółki wpisanymi do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i upoważnia do reprezentowania Spółki w toku postępowania zażaleniowego. Organ wyjaśnił bowiem, że pełnomocnictwo nie upoważniało A.W.-P. do złożenia zażalenia w imieniu Spółki, jak również do reprezentowania Spółki przed Dyrektorem w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie Dyrektora z (...).

Zgodnie z art. 138c Ordynacji podatkowej każde pełnomocnictwo powinno zawierać m.in. dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy. Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa wynika bezspornie, że zostało ono udzielone przez R.B. posługującego się nr PESEL,

a więc przez osobę fizyczną. Zatem z treści tego pełnomocnictwa jednoznacznie wynika, że nie zostało ono złożone przez osobę uprawnioną do działania w imieniu Spółki. Okoliczność, że R.B. był wpisany do KRS jako prezes Zarządu Spółki jest bez znaczenia, albowiem to treść złożonego pełnomocnictwa ma decydujące znaczenie dla identyfikacji mocodawcy. Wezwania do uzupełnienia wniesionych zażaleń były zaś kierowane do profesjonalnego pełnomocnika, od którego należało oczekiwać wiedzy na temat statusu prawnopodatkowego mocodawcy.

Na powyższe postanowienie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia względem wniesionego zażalenia, podczas gdy organy utrzymywały w toku dotychczasowego postępowania, że Spółka nie udzieliła prawidłowego pełnomocnictwa, a ponadto uzasadnienie zaskarżonego postanowienia opiera się na kwestionowaniu posiadania pełnomocnictwa do występowania w niniejszym postępowaniu, co powinno skutkować wydaniem postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania, a nie postanowienia merytorycznego.

Opisane naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż przekładało się wprost na sposób roztrzygnięcia. Na uprzednich etapach postępowania Dyrektor kwestionował złożone do akt pełnomocnictwo i odmawiał merytorycznego załatwienia sprawy, podczas gdy ten sam organ zaskarżone postanowienie wydał po merytorycznym rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez tego samego pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniół o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018.2107 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1302) dalej "ustawa p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy p.p.s.a.),

a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności

(art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora utrzymujące w mocy postanowienie własne o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., powodujących konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Postanowienie to zostało nadto uzasadnione w sposób odpowiadający art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej. Zarzuty zawarte w skardze są zatem chybione.

Spór w sprawie dotyczy oceny zasadności pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia wniesionego przez A.W.-P., w związku z nieuzupełnieniem braku tego zażalenia polegającym na nieprzedłożeniu prawidłowego pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki.

Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej należy wskazać, że zażalenie na postanowienie, jako jedno z podań w rozumieniu art. 168 Ordynacji podatkowej aby spowodowało zamierzony skutek prawny, powinno odpowiadać warunkom formalnym określonym w tym przepisie oraz wymienionym w art. 222 Ordynacji podatkowej, tj. powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz zarzuty przeciwko decyzji, a ponadto określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie. Jednym z braków formalnych podania, którym jest także zażalenie, jest brak pełnomocnictwa, którego niezłożenie traktuje się jako niespełnienie wymagań formalnych dla pisma procesowego. Ocenie organu podlega nie tylko to, czy pełnomocnictwo zostało dołączone do zażalenia, lecz również jego treść, gdyż z niego musi wynikać umocowanie do działania w imieniu strony. Zgodnie bowiem z art. 138a § 1 Ordynacji podatkowej strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Oznacza to, że każdy podmiot, który jest stroną postępowania, może udzielić pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń. Pełnomocnictwo powinno być zgłoszone do akt konkretnego, zindywidualizowanego postępowania. Dopiero od tego momentu mogą realizować się procesowe uprawnienia oraz obowiązki pełnomocnika. Dokument pełnomocnictwa powinien trafić do akt rozpatrywanej sprawy, jako wyraz woli strony działania w tej konkretnej sprawie za pośrednictwem pełnomocnika (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3804/14; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pełnomocnik ma obowiązek złożyć urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw.

Skoro, jak już wskazano wcześniej, brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny zażalenia, stosownie do art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej organ prowadzący sprawę ma obowiązek wezwania strony do jego uzupełnienia i nadesłania, w ustawowym terminie, ze stosownym pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności (pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia).

W niniejszej sprawie Dyrektor stwierdził, że zażalenie na postanowienie Dyrektora z (...). nr (...) o pozostawieniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z z (...). nr (...) w zakresie podatku od towarów i usług, zostało wniesione przez radcę prawnego A.W.-P. Prawidłowo ustalono ponadto, że do zażalenia nie zostało załączone stosowne pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki oraz że takiego pełnomocnictwa brak jest również w aktach sprawy. W tym względzie słusznie oceniono, że z treści znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa wynika, jakoby zostało udzielone przez R.B. do działania w jego imieniu, nie zaś do reprezentowania Spółki, w której pełni funkcje prezesa zarządu. Należy zwrócić uwagę, że jako podatnika wskazano w nim R.B., nie zaś Spółkę, posłużono również jego się numerem PESEL dla identyfikacji podmiotu oraz określając dane identyfikacyjne i rodzaj podmiotu zakreślono pole "osoba fizyczna". Nadto wymieniony w punkcie B.2 adres nie jest adresem siedziby Spółki.

Wobec tego Dyrektor zasadnie wezwał pełnomocnika strony skarżącej do nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania, stosowne pełnomocnictwo nie zostało przedstawione.

W tych okolicznościach sprawy, skoro organ prawidłowo uznał, że nie zostało wykonane wezwanie w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem nie nadesłano pełnomocnictwa wskazującego na uprawnienie do reprezentowania strony w sprawie zażalenia, to prawidłowe było wydanie postanowienia o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia, na podstawie ww. art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, a następnie jego utrzymanie w mocy na skutek zainicjowanego postępowania zażaleniowego.

Wbrew twierdzeniom skarżącej w sprawie nie powinno zostać wydane kolejne postanowienie o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia. Takie rozstrzygnięcie byłoby niezgodne z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając zażalenie na postanowienie z (...) organ oceniał, czy zostało ono wydane zgodnie z przepisami prawa w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym. Zadaniem organu w postępowaniu zażaleniowym było zatem rozważenie, czy ziściły się przesłanki do wydania rozstrzygnięcia o charakterze procesowym, jakim jest postanowienie o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia. Zdaniem Sądu organ sprostał tym obowiązkom słusznie przyjmując, że zaistniały podstawy do wydania tego rodzaju postanowienia wobec nieuzupełnienia braków formalnych zażalenia w postaci złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przez radcę prawnego A.W.-P.

Sąd podziela ponadto stanowisko Dyrektora, że wydanie kolejnego postanowienia o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia skutkowałoby w rzeczywistości brakiem możliwości ostatecznego załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.

Z tych względów zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej jest nieuzasadniony.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.