Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1811997

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 3 września 2015 r.
I SA/Ke 422/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.).

Sędziowie WSA: Artur Adamiec, Mirosław Surma.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi G. O. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2014 r.

1.

uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji;

2.

zasądza od Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na rzecz G. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w K. postanowieniem z dnia (...) r. Nr (...) utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem przez G. O. (skarżący, strona) postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. Nr (...) z dnia (...) r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

W uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny z którego wynika, że do Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu 13 maja 2014 r. wpłynął wniosek G. O. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku - brak podpisu na załącznikach graficznych. W dniu 3 lipca 2014 r. w odpowiedzi na skutecznie doręczone w tym samym dniu wezwanie, G. O. podpisał załączniki graficzne dołączone do wniosku.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. postanowieniem z dnia (...) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Na przedmiotowe postanowienie skarżący w terminie złożył zażalenie.

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2014 określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, z późn. zm.), dalej zwana "u.p.w.b." wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne m.in. Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L 316 z 02.12.2009, str. 65 z późn. zm.).Organ odwoławczy podkreślił, że wnioski o przyznanie płatności zgodnie z określonym w art. 18 ust. 1-3 ww. ustawy terminie składa się od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu. Wskazał również, że stosownie do art. 23 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności może zostać złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, jednak opóźnienie powoduje zmniejszenie kwot płatności o 1% za każdy dzień roboczy. Zasada ta ma zastosowanie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13 tego Rozporządzenia, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Dalej organ argumentował, że zgodnie z art. 23 ust. 2 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych o których mowa w art. 75, złożenie poprawki do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie, prowadzi do zmniejszenia kwot płatności odnoszących się do faktycznego użytkowania przedmiotowych działek rolnych o 1% za każdy dzień roboczy. Poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeśli jednak termin jest wcześniejszy lub taki sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 14 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne określonym w art. 14 ust. 2.

Mając na względzie art. 12 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Nr 1122/2009, czyli fakt, że wniosek winien zawierać szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana, stwierdzić należy, że już w dniu złożenia, a najpóźniej w dniu 9 czerwca 2014 r. winny do niego zostać dołączone załączniki graficzne, zawierające zaznaczone działki rolne i winny one być podpisane. Regulacja kodeksowa (art. 64 § 2 k.p.a.) ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 rozporządzenia Nr 1122/2009. Tym samym, okoliczność uzupełnienia braków formalnych z zachowaniem bądź naruszeniem terminów przewidzianych w art. 64 § 2 k.p.a. pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpiło z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, tj. po dniu 9 czerwca 2014 r. Organ odwoławczy stosując przepisy k.p.a. wskazał art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., zgodnie z którym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji i stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dalej organ argumentował, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca podpisał załącznik graficzny w dniu 3 lipca 2014 r. (podkreślenie Sądu) Z uwagi zaś na fakt, że załączniki graficzne stanowią integralną cześć wniosku organ stwierdził, że formalne spełnienie wszystkich warunków umożliwiających wszczęcie postępowania nastąpiło w tym dniu czyli po ostatecznym terminie przewidzianym na złożenie wniosku, a co za tym idzie wniosek strony należy uznać za niedopuszczalny, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w ww. sprawie.

W końcowych rozważaniach organ wskazał, że podpisując wniosek wnioskodawca oświadczył, że zna zasady i warunki przyznawania płatności co oznacza że miał świadomość, że wniosek formalnie kompletny umożliwiający wszczęcie postępowania jest wówczas gdy do dnia 9 czerwca 2014 r. będzie zawierał wszystkie niezbędne elementy do przeprowadzenia prawidłowej kontroli merytorycznej. Powoływanie się przez stronę na uzupełnienie braków formalnych we wniosku w terminie wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a. należy uznać za bezskuteczne, ze względu na powołane w niniejszym postanowieniu przepisy prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 24 kwietnia 2015 r., złożył G. O. wnosząc o uchylenie postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARIMR. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 18 ust. 2 i 3 u.p.w.b. oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że usunięcie braków formalnych wniosku złożonego w terminie, dokonane po jego upływie, uniemożliwia przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dodatkowo wskazał na naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 1 u.p.w.b. w zw z art. 8 i 64 § 2 k.p.a. poprzez wystosowanie do skarżącego wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku po upływie terminu prawa materialnego na jego złożenie.

W uzasadnieniu skargi skarżący zważył, że nałożenie na rolnika obowiązku złożenia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w terminie do 15 maja 2014 r. bądź ostatecznie do 9 czerwca 2014 r. nie stoi na przeszkodzie uzupełnienia przezeń braków formalnych wniosku w późniejszym terminie. Sam fakt ustanowienia przez prawodawcę terminu prawa materialnego na dokonanie określonej czynności nie uniemożliwia, przy zachowaniu tego terminu, uzupełnienia braków formalnych tej czynności po jego upływie. Jednocześnie wskazał, że uzupełnienie braków formalnych wniosku nie sposób utożsamiać z poprawkami do wniosku w rozumieniu Rozporządzenia 1122/2009. Braki mają bowiem formalny charakter a poprawki odnoszą się do zmian o charakterze merytorycznym. W ocenie strony wystosowanie przez organ wezwania do uzupełnienia braków z dnia 26 czerwca 2014 r. było irracjonalne, ponieważ zastosowanie się doń przez skarżącego-w obliczu upływu terminu z dnia 9 czerwca 2014 r. nie mogło przynieść dlań pozytywnych skutków procesowych. Przenosząc rozważania, powołanych w skardze orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stwierdził, że kilkutygodniowa bierność organów oraz dokonanie wezwania do uzupełnienia braków z opóźnieniem uniemożliwiającym ich uzupełnienie do dnia 15 maja 2014 r. lub choćby do dnia 9 czerwca 2014 r. stanowiło naruszenie art. 3.ust 2 pkt 1 u.p.w.b. w zw. z art. 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K., wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartąw zaskarżonym postanowieniu. W odpowiedzi na zarzuty skargi dotyczące spóźnionego wezwania do usunięcia braków formalnych organ wyjaśnił, że złożenie przez stronę wniosku drogą pocztową oraz konieczność wprowadzenia wszystkich wniosków do wymaganego Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli uniemożliwiło wcześniejsze wykrycie braku podpisu.

W odpowiedzi na stanowisko organu, zawarte w odpowiedzi na skargę, skarżący w piśmie złożonym w dniu 17 sierpnia 2015 r. dodatkowo podniósł, że błędna jest argumentacja organu sprowadzająca się do uznania, iż datą złożenia wniosku o przyznanie płatności jest dzień 3 lipca 2105 r. tj. dzień podpisania załącznika graficznego do wniosku. Zgodnie z art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego datą złożenia wniosku dotkniętego brakami formalnymi jestw przypadku ich uzupełnienia, data złożenia podania dotkniętego ich brakami, nie zaś data ich uzupełnienia. Ponadto skarżący zaznaczył, że treść przepisów unijnych nie wyłącza zastosowania art. 64 § 2 k.p.a do postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej:"p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że w konsekwencji błędne okazało się stanowisko organu w kwestii zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Przepis art. 61 § 3 k.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zauważyć należy, że złożone przez stronę podanie (wniosek o przyznanie płatności) powinno być kompletne tj. spełniać wymogi określone przepisami prawa. Wynika to wprost z art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Nr 1122/2009 prawidłowo powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W sytuacji, gdy podanie nie czyni zadość tym wymaganiom, organ ma obowiązek wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Jeżeli podanie zawiera braki, poprzez jego konwalidację - a więc uzupełnienie braków - czynność uzyskuje moc od chwili dokonania czynności, a nie od chwili konwalidacji. Gdyby konwalidacja miała wywoływać skutki prawne ex nunc (na przyszłość), nie znajdowałoby też uzasadnienia wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do jej dokonania poprzez uzupełnienie podania. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki co do treści, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków / (por. Zbigniew R. Kmiecik Charakter prawny żądania wszczęcia postępowania, (w:) Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, LEX/el).

Przenosząc powyższe uwagi, na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wniosek skarżącego zawierał braki formalne w postaci braku podpisów załączników graficznych stanowiących stosownie do art. 25 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. integralną cześć wniosku. Skarżący zatem trafnie kwestionuje postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania przedmiotowych płatności, jednakże nieuwzględnienie przez organ faktów związanych z podpisaniem załączników graficznych, nie skutkuje nieważnością postanowienia, a jego uchyleniem. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, uzupełnił wniosek w dniu 3 lipca 2014 r., zatem w siedmiodniowym terminie do usunięcia jego braków poczynając od tego samego dnia, to konwalidował dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności, a wniosek ten wywołał skutki prawne w dniu jego złożenia (13 maja 2014 r.), a nie jak twierdzi organ po 9 czerwca 2014 r.

Mając na uwadze powyższe ocenić należy jako błędne stanowisko organu, że powoływanie się przez stronę na uzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a. jest bezskuteczne ze względu na powołany w postanowieniu art. 23 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009, który dotyczy również terminów składania podpisanych załączników.

W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania w sprawie była bezzasadna i nastąpiła z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę wyrażoną przez skład orzekający w niniejszej sprawie ocenę prawną odnoszącą się do kwestii zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania (wpis od skargi) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.