Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1811960

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 16 lipca 2015 r.
I SA/Ke 372/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek.

Sędziowie WSA: Artur Adamiec (spr.), Maria Grabowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia (...) 2015 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

1. Postanowienia organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania

1.1. Postanowieniem z dnia (...) nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez T. D. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...) r. nr (...) określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2012 r.

1.2. Organ wyjaśnił, że w dniu 5 września 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał decyzję nr (...) określającą T.D. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2012 r. Decyzja ta została wysłana za pośrednictwem poczty na adres ul. P. W. 2/10 27-200 S. Z druku potwierdzenia odbioru wynika, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym S. 5 8 września 2014 r. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 16 września 2014 r. Przesyłkę zwrócono nadawcy w dniu 23 września 2014 r. W związku z powyższym, na podstawie art. 150 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, wysłaną podatnikowi decyzję uznano za skutecznie doręczoną w dniu 22 września 2014 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął w dniu 6 października 2014 r.

1.3. Pismem z dnia 6 października 2014 r. organ poinformował T. D., że decyzję pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Z kolei pismem z dnia 28 października 2014 r. podatnik zwrócił się do organu o dostarczenie dokumentów potwierdzających, że nie odebrał decyzji w terminach urzędowych. Organ ponownie poinformował podatnika o skutecznym doręczeniu decyzji i wydał uwierzytelnioną kserokopię decyzji w dniu 15 grudnia 2014 r.

1.4. W dniu 23 grudnia 2014 r. podatnik złożył odwołanie od ww. decyzji, podnosząc, że jej doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej było nieskuteczne i decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Organ ocenił ten zarzut jako nieuzasadniony, bowiem dla uznania, że decyzje zostały skutecznie doręczone stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, wiążącym dowodem jest informacja zawarta na kopercie wraz z adnotacjami na potwierdzeniu odbioru dotyczącymi nazwy placówki pocztowej, daty oraz miejsca pozostawienia zawiadomienia, dwukrotnym awizowaniu w dniach 8 września 2014 r. i 16 września 2014 r.,

a następnie zwrocie nadawcy po upływie okresu awizowania, tj. 23 września 2014 r. W takich okolicznościach organ nie jest zobowiązany do poszukiwania innych dowodów potwierdzających okoliczności doręczenia. To oznacza, że odwołanie wniesione zostało po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności.

2. Skarga do Sądu

2.1. Na powyższe postanowienie T. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, tj.:

- art. 150 § 1, 1a i 2 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

- art. 228 § 1 pkt 1 poprzez jego błędne zastosowanie,

- art. 223 § 2 pkt 2 poprzez błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, że odwołanie zostało wniesione z naruszeniem czternastodniowego terminu, o którym stanowi art. 223 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

2.2. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że błędnie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wskazano prawidłowego, dokładnego adresu, pod którym przesyłka może być odebrana, a jedynie numer urzędu pocztowego. Nie podano również dokładnego, niebudzącego wątpliwości terminu, do kiedy przesyłkę tę można odebrać. Przesyłka nie została prawidłowo awizowana również po raz drugi. Skarżący nie znalazł takiego dokumentu w skrzynce. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest na ten temat dokładnych informacji. Jest tylko data, że przesyłkę powtórnie awizowano 16 września 2014 r., ale brak jest informacji, gdzie pozostawiono adresatowi drugie awizo oraz do kiedy można odebrać przesyłkę. Brak jest również czytelnego podpisu osoby dokonującej wpisów znajdujących się na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Nie zamieszczono również informacji, w której placówce pocztowej pozostawiono pismo, chociaż taki obowiązek istnieje przy pierwszym jak i drugim awizowaniu.

2.3. Skarżący podniósł, że doręczenie zastępcze, jako wyjątkowa forma doręczenia, wymaga spełnienia ściśle określonych wymogów formalnych zawartych w art. 150 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie zostały one naruszone, dlatego nie można przyjąć, że decyzja weszła do obrotu prawnego. Jeśli ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie można stwierdzić, czy zostały zachowane wszystkie warunki doręczenia w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, to nie można uznać doręczenia za skuteczne.

2.4. Podatnik odebrał uwierzytelnioną kopię decyzji w dniu 15 grudnia 2014 r. i ten dzień, według skarżącego, jest dniem doręczenia decyzji. Od tej daty biegnie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, którego złożenie w dniu 23 grudnia 2014 r. było dokonane w terminie.

2.5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Podniósł ponadto, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił faktu nieotrzymania awiza. Samo, niczym nie poparte zaprzeczenie nie może być uznane za wystarczające do obalenia domniemania doręczenia w trybie zastępczym. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że nie zostało ono umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło.

Uzasadnienie prawne

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że stan faktyczny ustalony przez organ odwoławczy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

3.2. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. o stwierdzeniu uchybienia terminu od wniesienia odwołania.

W świetle art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ stwierdza ten fakt w formie postanowienia. Postanowienie to jest ostateczne (art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej).

Dla oceny zgodności z prawem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania istotne znaczenie ma data i prawidłowość doręczenia.

W niniejszej sprawie spór dotyczy kwestii prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...) określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2012 r., w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że koniecznym warunkiem, by decyzja weszła do obrotu prawnego, a tym samym rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania jest jej prawidłowe doręczenie. Doręczenie decyzji powinno być dokonane przez organy starannie, tj. w sposób, by ze zwrotnych poświadczeń odbioru wynikało niewątpliwie, że doręczenie stronie decyzji w istocie miało miejsce oraz w jakiej dacie. Sposoby doręczania pism w trakcie postępowania podatkowego, w tym i decyzji, zostały określone w art. 144-154 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 (w jego mieszkaniu, w pracy lub w każdym innym miejscu) lub w art. 149 (pod czasową nieobecność adresata - pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu) - poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). Powołany przepis stanowi fikcję prawną doręczenia pisma.

Z powyższych regulacji wynika, że warunkiem przyjęcia w postępowaniu podatkowym tzw. fikcji doręczenia pisma przez pocztę jest uprzednie niewątpliwe ustalenie, że o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej adresat został zawiadomiony w sposób określony w przepisie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Od spełnienia tego warunku zależy przyjęcie, że adresat miał realną możliwość powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki i jej przechowywaniu w placówce pocztowej.

3.3. Zdaniem Sądu procedura zastępczego doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starachowicach nastąpiła w zgodzie z wymogami zawartymi w art. 150 Ordynacji podatkowej. Dowodem jest zwrot przesyłki poleconej z ww. decyzjami wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru tej przesyłki. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem po pierwsze, że przesyłka została przesłana na właściwy adres. Po drugie adresat został dwukrotnie (po raz pierwszy 8 września 2014 r. i po raz drugi 16 września 2014 r.) zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji na okres 14 dni w konkretnej placówce pocztowej, tj. Urzędzie Pocztowym nr 5 w S. Skarżący został zatem powiadomiony o nadejściu przesyłki, o miejscu w którym mógł ją odebrać oraz o czasie w którym mógł to uczynić.

Wbrew twierdzeniom skarżącego więc zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera wszystkie informacje, o których mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej wymagane dla przyjęcia fikcji prawnej, że pismo którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Wpływu na skuteczność doręczenia przesyłki w omawianym trybie nie ma, jak twierdzi skarżący, brak podania dokładnego adresu placówki pocztowej czy dokładnego terminu, do którego można odebrać przesyłkę zarówno przy pierwszym i powtórnym avizo, czy brak informacji gdzie pozostawiono powtórne zawiadomienie oraz czytelnego podpisu doręczyciela. Dla uznania skuteczności doręczenie istotne bowiem jest, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jasno i precyzyjnie wskazano, że "przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP S.5", a "zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata."

Wymaga ponadto wyjaśnienia, że w celu uchylenia się od negatywnych następstw przyjętej przez ustawodawcę fikcji prawnej strona musi uprawdopodobnić, że nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym (tzw. awiza) i nie wiedziała o złożeniu pisma. W niniejszej sprawie strona tego nie uczyniła. Nie jest bowiem wystarczające (jak to czyni skarżący w niniejszej sprawie) zaprzeczenie adresata pisma, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w stosownym urzędzie pocztowym. Zaprzeczenie bowiem nie stanowi dowodu. Takim dowodem jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela.

Dodatkowo należy wskazać, co celnie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, że skarżący wielokrotnie odbierał przesyłki od organu, które były awizowane w podobny sposób i nie miał problemu z ich odbiorem.

3.4. W konsekwencji, w związku z faktem bezskutecznego przechowywania przesyłki w placówce pocztowej przez okres czternastu dni, organ prawidłowo przesyłkę tę uznał za skutecznie doręczoną w dniu 22 września 2014 r. Wbrew twierdzeniom skarżącego więc przedmiotowa decyzja weszła do obrotu prawnego i od dnia 23 września 2014 r. zaczął biec 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, który upływał 6 października 2014 r. Organ uprawniony był zatem do stwierdzenia, ze odwołanie wniesione 23 grudnia 2014 r. zostało wniesione po terminie, czego konsekwencją było wydanie przez Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

3.5. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.