Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 24 października 2007 r.
I SA/Ke 254/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.).

Sędziowie WSA: Ewa Rojek, Asesor Mirosław Surma.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych

1.

uchyla zaskarżoną decyzję;

2.

określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości;

3.

przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata A.F. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej ustanowionej z urzędu, w tym kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. (...) Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania Z.L. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. W motywach decyzji organ wskazał, że (....) Z.L. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. W złożonym wniosku zadeklarowała do płatności bezpośrednich użytkowanie piętnastu działek o łącznej powierzchni (...)ha położonych na czterech działkach ewidencyjnych w obrębie R. w gminie R. Kontrola administracyjna przeprowadzona w gospodarstwie rolnym Z.L. w dniu (...) r. wykazała różnice w deklarowanej powierzchni działek rolnych oznaczonych we wniosku literami B, C, D, F, H, I, J, M, N.

Organ wyjaśnił, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. regulują przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.- o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm.) wraz z wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi oraz przepisy unijne w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L 345 z 20 11 2004 r.) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz.WE L141 z 30 04 2004 r). Organ powołując się na treść art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. wskazał, że wnioski o płatności są sprawdzane w sposób zapewniający rzeczywistą ich weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. W przypadku stwierdzenia zawyżenia deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo stosowane są zmniejszenia lub wykluczenia płatności w przypadku jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 138 pow. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., zaś w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej stosownie do art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.

Z.L. ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich do działek rolnych o powierzchni (...)ha (działki oznaczone literami A-N). Powierzchnia działek uprawnionych do jednolitej płatności obszarowej wynosi (...) ha. Zawyżenie powierzchni we wniosku Z.L. stanowi 30,02 % w stosunku do powierzchni uprawnionej. Powyższe skutkuje zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 odmową przyznania płatności na rok 2006, bowiem różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez rolnika a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30 % powierzchni stwierdzonej.

Z.L. wnioskowała o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do działek oznaczonych literami A-B oraz E-N, o łącznej powierzchni (...) ha. W wyniku kontroli stwierdzono, że uprawnione do uzupełniającej płatności są działki rolne o łącznej powierzchni (...) ha. Zawyżenie powierzchni w wysokości ponad 28,61 % obszaru uprawnionego do płatności uzupełniających zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 skutkuje odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2006 r., bowiem różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez rolnika a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej.

Organ podniósł, że Z.L. nie poinformowała z własnej inicjatywy o tym, że wniosek nie jest prawidłowy, ujawnienie nieprawidłowości nastąpiło w wyniku kontroli. Podkreślił, że do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji Z.L. nie wniosła zastrzeżeń do wyników pomiarów przedstawionych w protokole z czynności kontrolnych. Organ podzielił zatem stanowisko organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję Z.L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Podniosła, że użytkowana przez nią powierzchnia według jej pomiarów wynosi faktycznie (...) ha. Podała pomiar poszczególnych działek ewidencyjnych.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skargę należy uznać za uzasadnioną. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę administracyjną. Odwołanie przenosi zatem na organ odwoławczy kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznacza obowiązek organu zbadania i rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpatrywaną sprawą z jednoczesną kontrolą zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Nakaz ten wynika z sformułowanej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) powoływanej jako k.p.a. zasady prawdy obiektywnej oraz stanowiącego konkretyzację powyższej zasady przepisu art. 77 k.p.a. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Dla ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym organ ma obowiązek wykorzystać wszystkie środki dowodowe które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zaniechanie przez organy podjęcia czynności procesowych, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone, istotne dla niej okoliczności, jest uchybieniem postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału oznacza dokonanie oceny opartej na wszechstronnej analizie materiału dowodowego, ze wskazaniem podstaw oceny, której organ winien dać wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył powyższe zasady, nie rozpoznał zarzutu skarżącej i nie odniósł się do niego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z protokołu czynności kontrolnych nr (...) wynika, że obszar stwierdzony w wyniku kontroli wynosił (...) ha - dla jednolitej płatności obszarowej oraz (...) ha dla płatności uzupełniającej. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zakwestionowała wyniki pomiaru kontrolnego dokonanego w dniu (...). Skarżąca nie kwestionowała samego faktu istnienia rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią istniejącą z tym, że powołując się na własne pomiary stwierdziła, że faktyczna powierzchnia wynosi nie (...) ha jak przyjął organ pierwszej instancji lecz (...) ha, wskazując jednocześnie w odniesieniu do których działek ewidencyjnych wystąpiły według niej różnice. Organ odwoławczy nie wyjaśnił powyższej okoliczności nie rozważył podniesionego zarzutu. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji powiązania wielkości obszaru zadeklarowanego i stwierdzonego z płatnościami bezpośrednimi oraz w sytuacji gdy o pozbawieniu płatności w przypadku jednolitej płatności obszarowej decyduje przekroczenie wielkości 0,2 %.

Rozpoznając odwołanie organ nie może ograniczyć się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania rozstrzygnięcia. O ile przed organem pierwszej instancji skarżąca nie kwestionowała pomiarów wynikających z protokołu kontrolnego to składając odwołanie pomiar zakwestionowała, powołując się na własny pomiar. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie i rozważenie podniesionej okoliczności, przy uwzględnieniu z jednej strony faktu, iż nie uczestniczyła w pomiarze kontrolnym, przebywała w szpitalu, (adnotacja w rubryce (...) protokołu z czynności kontrolnych), że protokół z kontroli został jej doręczony z zastrzeżeniem, iż nie jest to wersja ostateczna zatwierdzona przez ARiMR, z drugiej strony przy uwzględnieniu złożonego przez skarżącą oświadczenia w dniu (...) r., w którym zgodziła się z pomiarem.

Zgodnie z określoną w art. 11 k.p.a zasadą przekonywania, organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek jakimi się kierował przy rozpatrywaniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu o trafności rozstrzygnięcia jest jego uzasadnienie, które winno składać się z części omawiającej podstawy faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia. (art. 107k.p.a.) Uzasadnienie decyzji winno być zindywidualizowane, w szczególności w zakresie ustaleń faktycznych, winno jasno określać nie tylko dowody na podstawie których organ dokonał ustaleń ale wskazywać dlaczego nie uwzględnił zarzutów lub twierdzeń strony. Organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzenia skarżącej kwestionującej pomiar, nie wyjaśnił czy przyjęcie powierzchni wskazanej przez skarżącą mogło mieć wpływ na przyznanie płatności. Zasada przekonywania nie może być uznana za zrealizowaną, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.

Obowiązek dokładnego powołania i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji nakłada na organ przepis art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Należy podnieść, ze ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru którą powołał także organ odwoławczy jako podstawę rozstrzygnięcia utraciła moc z dniem 27 lutego 2007 r., została bowiem uchylona ustawą z dnia 26 stycznia 2007 o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukru (Dz. U. Nr 35 poz. 217 ze zm.). Stosowanie przepisów nieobowiązujących w dacie wydania decyzji jest możliwe o ile przewidują taką możliwość przepisy przejściowe. Obowiązkiem organu, w przypadku gdy stosuje przepis nieobowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia, jest wskazanie podstawy prawnej zastosowania przepisu uchylonego oraz wyjaśnienie jego zastosowania w uzasadnieniu decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ wyjaśni jakie jest ostateczne stanowisko skarżącej odnośnie wielkości obszaru dla płatności bezpośrednich, dokona jego oceny i wyda stosowne rozstrzygnięcie z prawidłowym, spełniającym wymogi art. 107 k.p.a jego uzasadnieniem.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Stosownie do § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd ustalił wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie (...) zł oraz kwotę (...) zł tytułem podatku od towarów i usług.