Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach
z dnia 25 lipca 2007 r.
I SA/Ke 249/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Jagiełło.

Sędziowie: WSA Maria Grabowska, NSA Grażyna Jarmasz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. spraw ze skarg T.R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2000 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2001 rok nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2002 rok skargi oddala

Uzasadnienie faktyczne

Trzema decyzjami z dnia (...) Prezydent Miasta S. ustalił T. R. i M. R. podatek od nieruchomości odpowiednio:

*

za listopad i grudzień 2000 r., w kwocie 9.667,00 zł,

*

za 2001 r. w kwocie 64.064,60 zł,

*

za 2002 r. w kwocie 68.364,40 zł,

jako wieczystym współużytkownikom gruntu Skarbu Państwa o powierzchni 10.794 m2 i posiadaczom budynków o powierzchni użytkowej wynoszącej 3.868 m2 położonych przy ul. R. 99 w S. Decyzjami z dnia (...), odpowiednio znak: (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzje te utrzymało w mocy.

Na skutek złożonych przez T. R. i M. R. wniosków o wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami Kolegium z dnia (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło decyzje w pierwszej instancji (decyzje z dnia 24 marca 2004 r. odpowiednio znak: (...) i drugiej instancji (decyzje z dnia 28 czerwca 2004 r. odpowiednio znak: (...)), którymi to odmówiono wznowienia postępowania podatkowego. Decyzje drugiej instancji zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Ke 212/05. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu (...) wydało decyzje odpowiednio znak: (...), które zostały uchylone wyrokiem WSA z dnia 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Ke 181/06.

W wyniku powtórnie przeprowadzonego wstępnego rozpoznania spraw Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie z dnia (...) znak: (...) o wznowieniu postępowania podatkowego zakończonego decyzjami ostatecznymi z dnia (...) znak: (...)

Postępowanie to doprowadziło do wydania w dniu (...) decyzji znak: SKO (...), którymi organ odmówił uchylenia własnych decyzji ostatecznych z dnia (...) odpowiednio znak: (...).

W wyniku złożonych od decyzji odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu (...) decyzje znak: (...), którymi utrzymano w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu tych decyzji organ nie stwierdził podstaw do uchylenia bądź zmiany swoich wcześniejszych decyzji z dnia 1 marca 2007 r. Odniósł się do zawartych w odwołaniach zarzutów i wyjaśnił, że podstawy uchylenia decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...) decyzją Kolegium z dnia (...), znak: (...), i zwrócenia sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, nie mogą być odniesione do aktualnie rozpatrywanego wniosku dotyczącego uchylenia ostatecznych decyzji w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania. Powołana decyzja rozstrzygała sprawę w zwykłym trybie odwoławczym i dotyczyła ustalenia podatku od nieruchomości za 2003 r., kiedy w zasadach ustalania podatku od nieruchomości obowiązywała zupełnie inna regulacja prawna, niż wskazana przez strony.

W ocenie organu niesłuszny jest zarzut stron, że Kolegium odmówiło wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami z dnia (...) Postępowanie w tych sprawach zostało bowiem wznowione postanowieniem z dnia (...), znak: (...). Organ podniósł, że odmówił natomiast uchylenia zaskarżonych przez strony ostatecznych decyzji, z braku do tego jakichkolwiek podstaw.

Odnosząc się do powołanych we wnioskach o uchylenie ostatecznych decyzji opinii rzeczoznawców oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stanie technicznym budynków, wydanych w 2003 r., organ podniósł, że ich zaistnienie nie ma wpływu na ustalony za 2000 r., 2001 r. i 2002 r. wymiar podatku od nieruchomości. Powołany przez strony przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach

2

lokalnych upoważnia organy podatkowe od 2003 r. włącznie, do opodatkowania nieruchomości, które nie mogą być i nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej, łagodniejszą stawką podatkową, przewidzianą w art. 5, ust. 1, pkt 2, lit. "e" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dla tzw. pozostałych budynków. Natomiast przepis ten, nawet w okresie od 2003 r., nie przewiduje zwolnienia od opodatkowania ze względu na stan techniczny.

Organ podkreślił, że na wymiar podatku od nieruchomości nie ma wpływu również twierdzenie stron, że usytuowana w obrębie ulicy R. 99 hala fabryczna nie mogła być z przyczyn technicznych użytkowana w całości, a tym samym nie powinna być opodatkowana. Zdaniem organu, skoro hala była w części wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej przez dzierżawcę, co wynika z oświadczenia odwołujących, to oznacza, że spełniała również walory budynku i kwalifikowała się do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Powołując się na doręczone Urzędowi Miejskiemu w S. pełnomocnictwo udzielone przez M. R. i T. R. K.N. do wykonywania wszelkich czynności związanych z zarządem, podpisywaniem wszelkich umów związanych z działalnością Spółki, do reprezentowania Spółki na zewnątrz oraz do składania wszelkich oświadczeń woli Kolegium wyjaśniło, że istniały tym samym podstawy do odebrania od pełnomocnika wyjaśnień dotyczących prowadzonego przez strony Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A. oraz przeprowadzenia przy jego udziale oględzin nieruchomości przy ul. R. Ponadto ustalenia oględzin tej nieruchomości nie wpłynęły na wysokość wymiaru podatku od nieruchomości, ponieważ za podstawę do tego wymiaru przyjęto dane zgodne z wykazem nieruchomości z dnia 27 czerwca 2001 r., podpisanym przez M. R. i T. R.

Na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje pierwszoinstancyjne T. R. złożył skargi, w których wniósł o ich uchylenie. Decyzjom zarzucił:

*

naruszenie przepisów postępowania art. 120,122, 136,137, 240 § 1 pkt 1,2,4 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

*

naruszenie przepisów prawa materialnego: tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

3

W uzasadnieniu skarg skarżący podniósł, że organ nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Ke 212/05 i I SA/Ke 181/06.

Skarżący wskazał na sprzeczności zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, polegające na tym, że organ potwierdził istnienie opinii biegłego będącego rzeczoznawcą, a mimo to w trakcie postępowania nie wykazano, aby którekolwiek z jej sformułowań było nieprawdziwe.

Wbrew ustaleniom organów, na nieruchomości przy ul. R. w S. M. R. i T. R. nie prowadzili działalności gospodarczej, czego potwierdzeniem jest wydane przez Wojewodę zaświadczenie, że podatnicy nie wprowadzili nieruchomości do odpowiedniej ewidencji. Natomiast nie kwestionowanym faktem jest, że z najmu nieruchomości uzyskiwali wpływy. Podkreślił również, że o tym, czy dana nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie decyduje jakikolwiek jej związek z działalnością gospodarczą, ale jej realne powiązania z tego typu działalnością, ustalane w każdym indywidualnym przypadku.

W dalszej części skargi skarżący wskazuje na nieprawidłowości przy ustalaniu przez organy powierzchni nieruchomości. Jego zdaniem organ nie wyjaśnił zarzutów co do sposobu dokonania kontroli, braku osoby prawidłowo reprezentującej podatnika w jej trakcie, faktu nie oparcia decyzji na zapisach ewidencji nieruchomości. Mimo, że wszystkie przedstawione przez podatników opinie i stanowiska organów budowlanych potwierdzają niemożność prowadzenia działalności w określonym budynku, organy nie wykazały związku pomiędzy nieruchomością, a prowadzoną tam działalnością gospodarczą. Skarżący podniósł również, że w aktach sprawy znajduje się jedynie pełnomocnictwo dla Konstantego Nitka udzielone w 2005 r., natomiast organy nie udowodniły, że osoba ta miała prawo występować w sprawie jako pełnomocnik.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Organ podniósł ponadto, że powierzchnia użytkowa budynków nie była przedmiotem sporu na żadnym etapie postępowania. Odnosząc się do zarzutu braku związku nieruchomości z prowadzoną przez skarżących działalnością gospodarczą organ

4

wskazał, że z treści znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia 25 października 2000 r. wynika, że nieruchomości zostały nabyte od syndyka masy upadłości przedsiębiorstwa państwowego B. w osobie M.S., przez M. R. i T. R., którzy oświadczyli, że użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wraz z własnością znajdujących się na niej budynków kupują za fundusze spółki cywilnej Przedsiębiorstwo Wielobranżowe C. w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Natomiast okoliczność, że nabyte nieruchomości do faktycznej działalności gospodarczej były wykorzystywane tylko w części, nie dawała podstaw do zastosowania przy ich opodatkowaniu innej stawki podatku od nieruchomości niż dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, w tym w zakresie wydawanych rozstrzygnięć. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tak więc wyeliminować z obrotu prawnego można orzeczenie jedynie wówczas, gdy narusza ono prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy, lub procesowe, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź wystąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego art. 145 § 1 pkt 1) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany granicami skargi w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie skarga na uwzględnienie nie zasługuje.

W pierwszym rzędzie podkreślić należy, oceniając zgodność z przepisami prawa wydanych rozstrzygnięć, że organ administracyjny prowadząc postępowanie wznowione nie może wyjść poza zakres podstawy wznowienia.

We wnioskach o uruchomienie tego trybu nadzwyczajnego z 4 lutego 2004 r. podano, że działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wnosi się o

5

wznowienie postępowań, gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności nie znane organom tak pierwszej jak i drugiej instancji wydającym decyzje wymiarowe o złym stanie części budynku, jako że na powierzchni 750m2 prowadzona jest działalność gospodarcza przez inny podmiot.

W postanowieniu z 11 stycznia 2007 r. organ pierwszej instancji jako przesłankę wznowienia we wszystkich trzech sprawach wskazał przepis art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, jako odpowiednik powołanych przez stronę przepisów k.p.a., i w takim też zakresie sprawę rozpoznano i wydano rozstrzygnięcie przez organ pierwszej instancji, co wynika z uzasadnienia decyzji z dnia 1 marca 2007 r. odmawiających uchylenia decyzji ostatecznych SKO z 9 stycznia 2003 r.

Decyzje wydane przez SKO dnia 11 kwietnia 2007 r. w drugiej instancji, które utrzymywały w mocy pierwszoinstancyjne, zostały zaskarżone do Sądu. A więc tylko ta podstawa wznowienia postępowania podatkowego może być przedmiotem oceny Sądu.

To że organ w uzasadnieniach rozstrzygnięć, ale już drugoinstancyjnych, odniósł się także do okoliczności podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniach, jak i postępowaniach wcześniejszych, a mających świadczyć o tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym, nie zmienia postaci rzeczy, że został rozpoznany i rozstrzygnięty tylko wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 5), a nie art. 240 § 1 pkt 4) ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem Sądu organ winien i tę podstawę wznowienia, choć nie wyartykułowaną w pierwotnym wniosku z 4 lutego 2004 r., ale formułowaną w trakcie dwukrotnie prowadzonego postępowania w przedmiocie wznowienia, rozpatrzeć obecnie odrębnie. Nie można bowiem uznać, że ustosunkowanie do się kwestii braku udziału strony w uzasadnieniu organu odwoławczego, jest załatwieniem sprawy zgodnie z jedną z podstawowych reguł postępowania podatkowego zawartą w art. 127 ustawy Ordynacja podatkowała stanowiącą, że postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne.

Zatem przedmiotem rozpoznania są wydane na podstawie art. 245 § 1 pkt 2) ustawy Ordynacja podatkowa decyzje odmawiające uchylenia decyzji ostatecznych wobec nie stwierdzenia istnienia przesłanki powołanej przez stronę wznowienia spraw podatkowych zakończonych decyzjami ostatecznymi w zakresie podatku od nieruchomości tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych

6

okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który decyzje wydał.

O zaistnieniu tej podstawy wznowienia możemy mówić wówczas, gdy:

*

wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

*

są one istotne dla sprawy, a więc mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie,

*

nie były znane organowi, który wydał decyzje,

*

istniały w dniu wydania decyzji.

Powyższe warunki uznania zaistnienia podstawy wznowienia muszą być spełnione równocześnie.

W niniejszych sprawach Sąd podziela stanowisko organów zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach, gdyż poza jednym, omówionym niżej, wszystkie dokumenty przedkładane przez stronę nie istniały w dniu wydawania decyzji, a to: opinie techniczne Jarosława Kobierskiego z sierpnia 2003 r. oraz Edwarda Kusiaka z 6 sierpnia 2003 r., jak też decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego S. z (...) o zakazie używania budynku hali produkcyjnej do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Opinia E.K. oraz decyzja PINB mówią o stanie technicznym budynku w drugiej połowie 2003 r., rozstrzygnięcia wymiarowe w podatku od nieruchomości Prezydenta Miasta S. zapadły 4 listopada 2002 r., a zostały utrzymane w mocy rozstrzygnięciami SKO z (...).

Natomiast opinia techniczna z grudnia 2000 r., jak i okoliczności wynikające z pozostałych dokumentów, nie posiadają waloru istotności dla sprawy, gdyż jak to uzasadnił organ, w stanie prawnym obowiązującym w podatku od nieruchomości w latach 2000, 2001, 2002 podmiot prowadzący działalność gospodarczą, posiadający nieruchomość m.in. budynek, bez względu na jego zły stan techniczny, obowiązany był płacić podatek od nieruchomości według stawek podwyższonych zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 31 ze zm.).

A jak wynika z aktu notarialnego z 25 października 2000 r. prawo użytkowania wieczystego działki jak i budynki zostały zakupione przez wspólników spółki cywilnej prowadzących działalność gospodarczą, jak sami oświadczyli, za fundusze spółki cywilnej w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Zatem czasowe, czy w części nie wykorzystywanie obiektu do tej

7

działalności, czy prowadzenie w nim prac np. remontowych, nie ma wpływu na ocenę, że budynek jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Słusznie też, dla umocnienia takiego stanowiska, organy podnoszą, że stan techniczny budynku ma znaczenie dopiero od zmian wprowadzonych w tym podatku od 1 stycznia 2003 r.

Argument, że budynek ten nie był wprowadzony do ksiąg podatkowych spółki jako środek trwały nie ma w sprawie znaczenia, gdyż to podatnik decyduje, czy dokonuje odpisów amortyzacyjnych, czy też nie.

Jako nieuzasadniony należy uznać też zarzut skarg, że został naruszony przepis art. 153 p.p.s.a. W wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z sygn. akt I SA/Ke 212/05 i z 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt I SA/Ke 181/06 Sąd ten wskazując uchybienia natury proceduralnej uchylał zaskarżone rozstrzygnięcia i wskazywał w jakim trybie ma nastąpić ponowne rozpoznanie sprawy wywołanej wnioskami strony o uruchomienie trybu nadzwyczajnego. Innych wskazówek Sąd ten nie dawał.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 2 ww. ustawy.