Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 72603

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach
z dnia 30 maja 2001 r.
I SA/Ka 732/00

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w K. po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2001 r. sprawy ze skargi W. i D. W. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B.-B. z dnia 29 lutego 2000 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych

oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 14 kwietnia 1999 r. Nr [...] Urząd Skarbowy w T. odmówił D. i W. W. umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 98.521,10 zł.

Następnie postanowieniem z dnia 26 lipca 1999 r. Nr [...] Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B.-B. odmówiła przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W piśmie z dnia 20 sierpnia 1999 r. D. i W. W. wnieśli na podstawie art. 253 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) o zmianę ostatecznej decyzji z dnia 14 kwietnia 1999 r. Nr [...] Urzędu Skarbowego w T. i umorzenie zaległych odsetek od podatku w wysokości 37.150,60 zł. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że zapłacono należność główną z tytułu podatku i część odsetek. Wskazano na ważny interes podatników, który nie stoi w sprzeczności z interesem publicznym. Umorzenie odsetek ma przyczynić się do poprawy sytuacji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa.

Decyzją z dnia 29 października 1999 r. Nr [...] Urząd Skarbowy w T. odmówił zmiany swojej decyzji i umorzenia odsetek od podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 207, art. 253 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że brak przesłanek do zastosowania art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż wielkość odsetek, o które wnosi o umorzenie strona wynosi ponad 4% wielkości wszystkich zobowiązań w poszczególnych latach. Podkreślono, że podatnicy prowadzą działalność inwestycyjną. W oparciu o opinię biegłego ustalono, że sytuacja firmy nie jest krytyczna.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli D. i W. W. zarzucając rażące naruszenie przepisów o właściwości i wskazując, że właściwym do rozpoznania sprawy była Izba Skarbowa zgodnie z wnioskiem stron. W oparciu o powyższe zarzuty domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy właściwemu organowi podatkowemu.

Decyzją z dnia 29 lutego 2000 r. Nr [...] Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B.-B. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 253 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż organem właściwym do wydania decyzji był urząd skarbowy, który jest właściwy do umorzenia odsetek i wydał decyzję podlegającą wzruszeniu. Wskazano także, że udzielenie ulgi byłoby kredytowaniem działalności gospodarczej. Poza tym kondycja działalności finansowej firmy nie budzi obaw.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. i W. W. zarzucili naruszenie art. 122, art. 180, art. 187, art. 253 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). W oparciu o powyższe zarzuty domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności zarzucono, że w sposób wybiórczy przeprowadzono ocenę materiałów dowodowych. Poza tym podatnicy wskazali na trudną sytuację materialną prowadzonej firmy.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Jeszcze raz dokonano analizę kondycji finansowej firmy.

Na rozprawie w dniu 30 maja 2001 r. pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko i wyłącznie z punktu widzenia jej legalności a nie celowości, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa (art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami).

W rozpatrywanej sprawie decyzje organu I i II instancji wydane zostały w oparciu o przepis art. 253 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).

Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, może być uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika. Przepisu tego nie stosuje się do decyzji:

1) ustalających albo określających wysokość zobowiązania podatkowego,

2) o odpowiedzialności podatkowej płatników lub inkasentów,

3) o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 4).

Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony (M. Masternak, Wzruszalność ostatecznych decyzji podatkowych tworzących prawa oraz nie tworzących praw dla strony, Monitor Podatkowy, 1999/4/26).

A zatem w rozpatrywanej sprawie zachodzą formalne przesłanki do wzruszenia w trybie cytowanego przepisu decyzji z dnia 14 kwietnia 1999 r. Nr [...] Urzędu Skarbowego w T., bowiem była to decyzja ostateczna i negatywna dla strony a w związku z tym nie rodząca praw dla strony. Właściwym do rozpatrzenia tego wniosku strony zgodnie z § 4 cytowanego przepisu był Urząd Skarbowy w T.

Powyższa decyzja oparta została na kolejnych przesłankach, a mianowicie "może być uchylona lub zmieniona (…) jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika". Powyższe przesłanki nie zostały sprecyzowane w Ordynacji podatkowej. Użycie powyższych sformułowań oznacza, że decyzje podlegające ocenie Sądu mają charakter uznaniowy.

Zarówno organ I instancji jak i Izba Skarbowa bez przekroczenia granic uznania administracyjnego prawidłowo uznały, iż brak podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Nawet ewentualne pomyłki przy ustaleniu kondycji finansowej firmy stron nie zmienia tej oceny. Nie należy także zapominać, że decyzja podlegająca wzruszeniu została wydana w oparciu o art. 67 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Powołany przepis z ustawy o Ordynacji podatkowej jest przepisem o charakterze wyjątkowym, umożliwiającym organom podatkowym umorzenie podatku tylko w wypadkach uzasadnionych szczególnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego opartym na poprzednio obowiązującym przepisie art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486, Dz. U. Nr 134, poz. 646, Dz. U. z 1995 r. Nr 5, poz. 25) wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania), a ich zastosowanie nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej (wyrok NSA z dnia 12 czerwca 1992 r. Sygn. akt SA/Po 596/92, "Wspólnota" 1993, nr 20, s. 14).

Nawet ogłoszenie upadłości podmiotu gospodarczego nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowych (por. wyrok NSA z 21 stycznia 1994 r. sygn. SA/Po 2822/93, opubl. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Zobowiązania podatkowe. Komentarz do ustawy, Toruń 1995, s. 150).

Prezentowane poglądy dotyczą również możliwości umarzania należności podatkowych czy tez wzruszania decyzji ostatecznych w tym przedmiocie w rozpatrywanej sprawie. Nie bez znaczenia dla oceny trafności zapadłego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że podatnicy prowadzą normalną działalność gospodarczą, zaciągają kredyty i na bieżąco powinni opłacać podatki i zaległe odsetki.

Brak również podstaw do przyjęcia, że organy podatkowe naruszyły zarzucane w skardze przepisy Ordynacji podatkowej i mogło mieć to wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalono.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.