Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 72557

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach
z dnia 17 maja 2001 r.
I SA/Ka 624/00

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w K. (…) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2001 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w B.-B. z dnia 10 lutego 2000 r. Nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług oraz odsetek

oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 10 sierpnia 1999 r. Nr [...] Drugi Urząd Skarbowy w B.-B. określił M. F. za miesiąc październik 1997 r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 17.926 zł. Określono także kwotę zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w wysokości 17.926 zł oraz odsetki w wysokości 13.074,40 zł.

Jako podstawę prawną orzeczenia podano przepis art. 207, art. 21 § 1 pkt 1 § 3, art. 53 § 1, § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 2, art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z 1993 r. z późn. zm.) w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jedn. tekst 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w wyniku kontroli ustalono, iż strona użyczyła nieodpłatnie 20% powierzchni magazynowej i placu postojowo-manewrowego swojemu synowi i odliczyła cały podatek naliczony z przedmiotową nieruchomością. Ponadto podatnik w dniu 23 października 1997 r. wystawił fakturę VAT nr [...] bez naliczania podatku od towarów i usług. Natomiast w dniu 21 listopada 1997 r. wystawił fakturę korygującą VAT do wyżej opisanej faktury i naliczył 22% podatek w kwocie 17.160 zł, którą ujął w rejestrze sprzedaży za miesiąc listopad 1997 r. Podatnik nie dokonał korekty podatku za miesiąc październik 1997 r. Zdaniem organu podatkowego obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru a sprzedaż towaru była zobowiązana do naliczenia podatku. Następnie dokonano naliczenia podatku.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik M. F. zarzucił naruszenia przepisów prawa, a w szczególności zarzucono naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Zakwestionowano prawidłowość postępowania po upływie 10 miesięcy od zakończenia kontroli i wyznaczenia 3 dni na zapoznanie się z aktami sprawy. Ponadto zarzucono brak odpowiedzi na składane wnioski dowodowe. Poza tym zakwestionowano zasadność naliczenia odsetek od listopada 1997 r. Dowodzono również prawidłowość składanych deklaracji i prowadzonej ewidencji. Powołując się na powyższe zarzuty domagano się uchylenia decyzji I instancji.

Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B.-B. decyzją z dnia 10 lutego 2000 r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 15, art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z 1993 r. z późn. zm.) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu orzeczenia powtórzono argumenty zawarte w decyzji I instancji i wskazano na fakt, że stronie nie przysługiwało prawo do zwolnienia z podatku VAT przy sprzedaży samochodu ciężarowego marki Mercedes. W związku z tym za miesiąc październik 1997 r., gdy powstał obowiązek podatkowy, po wydaniu towaru i wystawieniu faktury, powinna rozliczyć podatek od towarów i usług. Dalszą część uzasadnienia decyzji poświęcono odsetkom akcentując, że miesiąc listopad 1997 r. rozliczono osobno, a zwrot nadpłaty dokonano postanowieniem po jej stwierdzeniu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. F. zarzucił błędne naliczenie odsetek do dnia wydania decyzji, bowiem zobowiązanie wygasło po zapłaceniu podatku w grudniu 1997 r. za miesiąc listopad 1997 r. A zatem naruszono przepis art. 53 § 1, art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Ponadto zarzucono przewlekłość postępowania i zarzuty natury proceduralnej związanej z postanowieniem o wszczęciu postępowania i zapoznaniem strony z materiałem dowodowym. Poza tym zarzucono ignorowanie wniosków dowodowych strony i naruszenie art. 121 i art. 125 Ordynacji podatkowej. Dowodzono także, że ewidencja była prowadzona prawidłowo i faktura korygująca powinna być ujęta w miesiącu listopadzie 1997 r. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma powtórzono wcześniej eksponowane argumenty. Wskazano, że obowiązek podatkowy powstał w październiku 1997 r. Podatnik nie uiścił w grudniu 1997 r. odsetek za zwłokę, a jedynie podatek. Nadpłata podatku za miesiąc listopad 1997 r. została rozliczona odrębnym postanowieniem. Izba Skarbowa uznała, że brak podstaw do uznania za skuteczne zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych zawartych w Ordynacji podatkowej.

Na rozprawie w dniu 17 maja 2001 r. pełnomocnik Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi powołując się na wyrok NSA z dnia 10 listopada 2000 r. sygn. akt 1341/99.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50) wprowadziła do polskiego systemu podatkowego wielofazowy, powszechny podatek obrotowy netto. Jest on ogólnym podatkiem konsumpcyjnym, a jego obliczenie i pobór oparte są na metodzie fakturowej. Wysokość obciążenia podatkowego przypadającego na daną fazę obrotu obliczana jest w ten sposób, że od podatku należnego w danej fazie obrotu odlicza się podatek naliczony w fazie poprzedniej. W podatku od towarów i usług podstawowego znaczenia nabiera pełne i bieżące ewidencjonowanie obrotów zarówno u dostawcy towarów jak i u jego odbiorcy. System obliczania i poboru tego podatku tworzy swoisty mechanizm samokontroli podatkowej, który odgrywa zasadniczą rolę w polskim systemie podatkowym. Zgodnie z art. 10 cyt. ustawy na podatnikach w podatku od towarów i usług ciąży obowiązek składania deklaracji podatkowej, w której obliczają zobowiązanie podatkowe lub kwotę zwrotu różnicy podatku. Zgodnie z art. 26 cyt. ustawy podatnicy obowiązani są do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku. Organy podatkowe przyjmują kwotę należności podatkowej lub kwotę zwrotu podatku w wysokości wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że określą je w innej wysokości. Organ podatkowy ma prawo kontroli prawidłowości samoobliczenia podatkowego - co stanowi zasadniczy element postępowania podatkowego opartego na technice samoobliczania - oraz dokonania wymiaru podatkowego (wymiaru kontrolnego), jeżeli uzna obliczenie podatku dokonanego przez podatnika za nieprawidłowe (por. R. Mastalski, Prawo podatkowe II - część szczegółowa, Warszawa 1996, s. 162-163 i 188-189).

W zasadzie poza sporem pozostaje fakt, że podatnik nie korzystał ze zwolnienia od podatku VAT z tytułu sprzedaży samochodu ciężarowego marki Mercedes na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50). W związku z tym zgodnie z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy powinien rozliczyć ww. podatek za miesiąc październik 1997 r., gdy powstał obowiązek podatkowy, po wydaniu towaru i wystawieniu faktury.

Istotą sporu jest ustalenie czy organy podatkowe prawidłowo naliczyły odsetki za zwłokę od wystąpienia zaległości do dnia wydania decyzji. W tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z 10 listopada 2000 r. sygn. akt SA/Bk 1341/99, w którym wyrażono pogląd, że odsetki za zwłokę od spóźnionej zapłaty podatku należnego (zaległości podatkowych) powstają od daty płatności podatku wyznaczonej przepisami do daty wydania decyzji podatkowej, nie zaś do daty spóźnionej zapłaty podatku przez samego podatnika. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w omawianej ustawie o podatku VAT istnieje system rozliczenia miesięcznego związanego ze składanymi deklaracjami i miesiąc listopad 1997 r. został rozliczony osobno, w tym dokonano rozliczenia nadpłaconej kwoty podatku osobnym postanowieniem, które nie podlega kontroli sądowej w tej sprawie.

Przechodząc do zarzutów natury proceduralnej, to również i w tym względzie nie można podzielić zarzutów strony. Przewlekłość postępowania nie zmienia pozytywnej oceny merytorycznego rozstrzygnięcia. Może ona być zwalczana za pomocą instytucji skargi określonej w art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) i ewentualnie skargi do NSA w oparciu o przepis art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Również naruszenie innych przepisów Ordynacji podatkowej, w tym ogólnych zasad postępowania, nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym i dokonanych ustaleniach stanu faktycznego, które nie zostały skutecznie podważone.

Reasumując powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.