Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 28972

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Katowicach
z dnia 18 grudnia 1996 r.
I SA/Ka 1541/96

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Ryszard Pęk.

Sędziowie: Anna Wiciak, SW del. Artur Mudrecki (spr.).

Protokolant: Anna Oklecińska.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowym zagadnieniem prawnym, które powinno zostać rozstrzygnięte w tej sprawie jest ustalenie czy prawo podatnika do zwrotu nadpłaty podatku dochodowego przechodzi na jego spadkobierców?

Odpowiedzi pozytywnej na to pytanie udzielił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 marca 1996 r. III AZP 39/95, Orzecznictwo Sądu Najwyższego z 1996 r. Nr 19, poz. 280.

W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał, że obowiązek podatkowy jest zobowiązaniem do poniesienia ciężaru podatkowego w zakresie określonym w ustawie w razie powstania stanu faktycznego, odpowiadającego hipotezie normy podatkowej. Obejmuje on główny obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego na rzecz państwa i inne szczegółowe powinności z tym związane umożliwiające realizację tego obowiązku, jak np. zgłoszenie organowi podatkowemu zaistnienie określonego stanu rzeczy, objętego normą podatkową, złożenie deklaracji podatkowej, zeznań podatkowych itp.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest żądanie strony zwrotu nadpłaty, dokonanej przez zmarłego Antoniego Z. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. Do spadku może wejść uprawnienie majątkowe podatnika do zwrotu nadpłaty, które zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego przechodzi na spadkobierców. Nie chodzi tu o przeniesienie uprawnienia podatkowego na spadkobierców, skoro nadpłata ze swej istoty nie jest podatkiem, nie stanowi prawa i obowiązku osobistego ściśle związanego z jego osobą ani ciężaru publicznoprawnego.

W rozpatrywanej sprawie brak jest dostatecznych dowodów na to, że informacja o śmierci zmarłego Antoniego Z. wraz z kręgiem jego ustawowych spadkobierców została przesłana przez ZUS do Urzędu Skarbowego. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń nie wynika, że podatnik zmarł, a jedynie informacja ta wskazuje na jego dochody w 1992 r. Poza tym z przesłanych akt ZUS Antoniego Z. i Anny Z. oraz Urzędu Skarbowego również nie wynika, że informacja o zgonie Antoniego Z. i o zwrocie nadpłaty wpłynęła w 1993 r. do Urzędu Skarbowego.

Dopiero pismo z dnia 7 kwietnia 1995 r. można potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania celem ustalenia następców prawnych podatnika i ustalenie czy ewentualna nadpłata miała miejsce. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jedn.: Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486zm. Dz. U. Nr 134, poz. 646, Dz. U. z 1995 r. Nr 5, poz. 25) pojęcie nadpłaty rozciągnięte zostało również na należne podatnikowi kwoty stanowiące różnicę między zapłaconymi przez niego zaliczkami a należnymi podatkami, jeśli suma pobranych zaliczek okazała się wyższa od kwoty należnego podatku. Tego rodzaju nadpłata może wystąpić np. w podatku dochodowym od osób fizycznych. Sposób postępowania z kwotą nadpłaty uzależniony jest od określonych w przepisie okoliczności. Obowiązuje tu następująca kolejność:

1) zaliczenie z urzędu nadpłaty za zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe,

2) zaliczenie nadpłaty na wniosek podatnika na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych,

3) zwrot z urzędu kwoty nadpłaty znanej organowi podatkowemu osobie.

Zwrot nadpłaty następuje w terminie 3 miesięcy od daty powstania nadpłaty. Jeżeli zwrot nadpłaty nie nastąpił w tym terminie nadpłata ta podlega oprocentowaniu od dnia powstania.

W rozpatrywanej sprawie słusznie przyjęto za datę powstania nadpłaty dzień wydania decyzji z dnia 27 maja 1995 r., w której Urząd Skarbowy określił wysokość powstałej nadpłaty i wskazał osobę skarżącej Anny Z. jako uprawnioną do otrzymania jej zwrotu.

W związku z tym, że zwrócono nadpłatę w terminie 3 miesięcy od jej powstania brak jest podstaw wynikających z art. 29 ust. 3 cytowanej ustawy do jej oprocentowania.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.