I SA/Go 467/20, Początkowy moment biegu terminu do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3184760

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 maja 2021 r. I SA/Go 467/20 Początkowy moment biegu terminu do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska.

Sędziowie WSA: Dariusz Skupień, Asesor Zbigniew Kruszewski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2010 rok oddala skargę w całości.

Uzasadnienie faktyczne

1. Zaskarżoną decyzją z (...) października 2020 r. nr (...) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z (...) czerwca 2020 r. nr (...) o odmowie przyznania S Sp. z o.o. (skarżącej) płatności rolnośrodowiskowej na 2010 rok.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikał następujący stan sprawy.

Dnia 17 maja 2010 r. H sp. z o.o. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 podmiotu.

Decyzją z (...) lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił H sp. z o.o. wnioskowanej płatności.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. aktu decyzją z (...) czerwca 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję kierownika biura powiatowego i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznawszy sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z (...) października 2011 r. ponownie odmówił przyznania płatności PRŚ na rok 2010, która to decyzja również została uchylona przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, a sprawa po raz kolejny została przekazana do ponownego sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu 22 kwietnia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o wpis do ewidencji producentów (zmiana danych) obejmujący zmianę siedziby spółki na: (...), w związku z czym właściwym do rozpatrywania niniejszej sprawy stał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR.

Następnie w dniu 1 lipca 2014 r. skarżąca spółka (S Sp. z o.o.) złożyła wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na rok 2010 w przypadku następstwa prawnego po H Sp. z o.o. Do wniosku dołączono postanowienie z dnia Sądu Rejonowego z (...) kwietnia 2014 r. o dokonaniu zmiany danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, potwierdzające, że (...) stycznia 2014 r. nastąpiło połączenie spółek H sp. z o.o. oraz S sp. z o.o., które nastąpiło poprzez przejęcie całego majątku spółki przejmowanej (H sp. z o.o.) przez spółkę przejmującą (S sp. z o.o.).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, wymienioną na wstępie uzasadnienia decyzją z (...) czerwca 2020 r. odmówił przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 r. wobec uznania, iż S Sp. z o.o. składając ww. wniosek w dniu 1 lipca 2014 r. nie spełniła wymagań określonych w § 22 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 z późn. zm. - dalej: rozporządzenie PRŚ). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż przejęcie H Sp. z o.o. przez S sp. z o.o. nastąpiło w dniu (...) kwietnia 2014 r., a z § 22 ust. 2 Rozporządzenia PRŚ, wynikało, iż wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Wobec powyższego organ uznał, iż termin na złożenie wniosku upłynął z dniem 1 czerwca 2014 r. Tym samym skarżąca spółka składając wniosek w dniu lipca 2014 r. przekroczyła dopuszczalny dwumiesięczny termin.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym wymienioną na wstępie decyzją z (...) października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR.

Ustalił, że - co potwierdza postanowienie SR z dnia (...) kwietnia 2014 r. sygn. akt (...) - S sp. z o.o. stała się następcą prawnym podmiotu H sp. z o.o., a z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) dotyczącym S Sp. z o o. (nr KRS (...), dział 6, rubryka 4 - informacja o połączeniu, podziale lub przekształceniu) wynika, iż nastąpiło połączenie S Sp. z o.o. ze spółkami z o.o.: E, H, A oraz G. Połączenie nastąpiło w trybie uproszczonym przewidzianym przez art. 516 § 5 i 6 k.s.h., a wobec tego faktu na podstawie art. 516 § 5 stosuje się odpowiednio § 1 tego artykułu tzn. połączenie następuje bez powzięcia uchwały (art. 506 k.s.h.) i bez zmiany umowy spółki. W związku z powyższym zauważyć należy, iż na podstawie art, 493 § 2 k.s.h. połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507. Wobec treści art. 493 § 2 k.s.h., na podstawie art. 552 k.s.h. określa się, iż spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Dlatego za, za dzień zaistnienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego nastąpiło przeniesienie gospodarstwa rolnego H Sp. z o.o. na rzecz S sp. z o.o. uznać należy dzień (...) kwietnia 2014 r. tj. dzień wpisania połączenia, do rejestru właściwego według siedziby podmiotu przejmującego tj. S Sp. z o.o.

Dalej Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, iż w pierwotnym brzmieniu § 22 ust. 2 Rozporządzenia PRŚ określał, iż wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na miejsce wnioskodawcy składało się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Z dniem 15 marca 2011 r. przepis otrzymał brzmienie: wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego (...)." Przepis międzyczasowy zawarty w rozporządzeniu nowelizującym stanowił, że do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.

W opinii Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wydane w sprawie decyzje kasacyjne Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nie były decyzjami kończącymi postępowanie, w związku z czym stronę wiązał dwumiesięczny termin do złożenia wniosku o wstąpienie do postępowania.

W tak ustalonym stanie sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazuje, iż przyjąć trzeba, że 2-miesięczny termin do złożenia wniosku o płatności w przypadku następstwa prawnego swój bieg rozpoczął 1 kwietnia 2014 r. tj. w dniu, w którym dokonano nastąpiło przeniesienie gospodarstwa na rzecz S Sp. z o.o. Stąd uznał, że wniosek S Sp. z o.o., złożony został dniu 2 lipca 2014 r. czyli po wskazanym w § 22 ust. 2 Rozporządzenia PRŚ terminie, co spowodowało, że nie został spełniony kluczowy warunek, który uzależnia możliwość ubiegania się o płatność.

2. Skarżąca spółka nie zgodziła się z decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i pismem z dnia (...) listopada 2020 r. wniosła od niej skargę do WSA w Gorzowie Wlkp., w której żądając uchylenie decyzji wydanych przez organy ARiMR w obu instancjach, zarzuciła naruszenie:

- § 2 i § 22 ust. 1 i 2 i rozporządzenia PRŚ,

- § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie rolnośrodowiskowe,

- art. 493 i art. 552 k.s.h.

- błędne ustalenia stanu faktycznego wpływające na rozstrzygnięcie W uzasadnieniu skargi twierdziła, że powinna móc skorzystać z przepisu korzystniejszego przewidującego trzy-, a nie dwumiesięczny termin do złożenia wniosku o wstąpienie do postępowania w sprawie płatności. Zarzucała również, że za datę połączenia spółek wadliwie uznano datę postanowienia o wpisie zmian do KRS, a nie datę uprawomocnienia wpisu.

3. W piśmie z (...) grudnia 2020 r. zawierającym odpowiedź na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi spółki.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Wobec wniosku organu i braku sprzeciwu skarżącego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej: p.p.s.a.).

5. Skarga była niezasadna ponieważ organy ARiMR trafnie uznały, że skarżąca nie dochowała terminu wynikającego z § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ na wstąpienie do postępowania z powodu następstwa prawnego. Zgodnie z tym przepisem: "wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne".

6. Prawidłowe było stanowisko organów, że w sprawie spółki należało stosować przepis w brzmieniu obowiązującym przed 15 marca 2011 r., a nie w brzmieniu późniejszym, nadanym mu przez § 1 pkt 14 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 marca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 11, poz. 289 - dalej: rozporządzenie zmieniające).

Na mocy nowelizacji wydłużono termin do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z 2 do 3 miesięcy.

Organ, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia brzmienie wcześniejsze, prawidłowo zastosował przepis przejściowy, a mianowicie § 2 rozporządzenia zmieniającego, zgodnie z którym: "Do postępowań w sprawie przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania 'Program rolnośrodowiskowy' objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanej dalej 'płatnością rolnośrodowiskową', wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe".

Organy zasadnie przyjęły bowiem, że postępowanie wszczęte wnioskiem H Sp. z o.o. nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji.

Z akt postępowania wynika bowiem, iż prowadzący pierwotnie (przed zmianą siedziby S sp. z o.o.) postępowanie administracyjne: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR oraz ówczesny organ odwoławczy tj. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydawali na rzecz H sp. z o.o. w sprawie decyzje administracyjne:

- z dnia (...).02.2011 r. nr (...) o odmowie przyznania płatności PRŚ na rok 2010, która to decyzja została uchylona mocą decyzji organu odwoławczego z dnia (...).06.2011 r. nr (...) na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.,

- z dnia (...).10.2011 r. nr (...) o odmowie przyznania płatności PRŚ na rok 2010 uchylona na mocy decyzji organu odwoławczego z dnia (...).07.2012 r. nr (...), również na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Zapadnięcie ww. decyzji wydanych w postępowaniach odwoławczych nie dawało jednak podstaw do przyjęcia, że w sprawie zapadły - jak mowa w przepisie międzyczasowym (§ 2 rozporządzenia zmieniającego) - "decyzje ostateczne kończące postępowanie". Ze swej istoty, decyzja kasacyjna nie wyczerpuje bowiem toku postępowania administracyjnego. Decyzja uchylająca poprzedzająca ją decyzje organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, to decyzja która nie kończy sprawy administracyjnej i nie załatwia tej sprawy co do swojej istotny. Warunkiem wydania decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest ustalenie, że organ I instancji nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, zaś zakres tego postępowania przekracza dopuszczalność stosowania przez organ II instancji art. 136 k.p.a. Decyzja kasacyjna stanowi jedynie podstawę do ponownego przeprowadzenia postępowania i tym samym utrzymuje stan sprawy w toku. Wydanie decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy nie tylko nie prowadzi do zakończenia postępowania, lecz zobowiązuje w tej sprawie organu I instancji do ponownego wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 22 maja 1991 r. IV SA 349/91). Decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, dlatego też nie ma statusu decyzji ostatecznej kończącej sprawę. Z powyższych względów zapadłe w sprawie z wniosku H Sp. z o.o. decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR uchylające decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie mogły być uznane za decyzje kończące postępowanie i rozstrzygające ostatecznie w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności PRŚ na 2010 rok.

Oznaczało to, że w sprawie zastosowanie znajdował § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ w brzmieniu sprzed nowelizacji, czyli przewidujący dwu-, a nie trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o wstąpienie do postępowania.

6. Organy zasadnie przyjęły, że datą otwierającą ów termin w przypadku skarżącej spółki był dzień (...) kwietnia 2014 r. czyli dzień wpisania w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego faktu połączenia: H Sp. z o.o. i S Sp. z o.o.

Mylne jest przy tym stanowisko skarżącej o tym, że początkowy moment biegu terminu wyznaczała data uprawomocnienia wpisu. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1500 z późn. zm. dalej ustawa o KRS), wpis do rejestru polega na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego, niezwłocznie po jego wydaniu. W sprawach w których postanowienia sądu rejestrowego są skuteczne lub wykonalne z chwilą uprawomocnienia, wraz z wpisem zamieszcza się wzmiankę o jego nieprawomocności. Wpis do rejestru KRS, zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy o KRS jest również jego wykreślnie. Jak wskazuje art. 6945 § 2 k.p.c., postanowienia o wpisie są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia z rejestru. Oznacza to, że z chwilą przekształcenia (wpisu spółki przekształconej do rejestru) następuje transformacja struktury prawnej spółki, a spółka przekształcana staje się spółką przekształconą, z wywołaniem wszelkich przepisanych w tym zakresie przez prawo skutków. Art. 552 k.s.h. jednoznacznie wskazuje, że momentem przekształcenia jest moment wpisania spółki przekształconej do rejestru. W związku z tym, wykreślenie spółki przekształconej ma walor jedynie porządkowy. Tym samym koncentrowanie się na momencie wykreślenia spółki przekształconej z rejestru jest niezasadne, gdyż nie ta data decyduje o momencie przekształcenia podmiotu (zob. wyroki WSA: z 6 maja 2010 r., I SA/Wr 92/10, z 21 sierpnia 2020 r.: VIII SA/Wa 894-896/19, z 2 września 2020 r. VIII SA/Wa 640/19). Z tej przyczyny to data wpisu jest prawnie relewantna dla otwarcia terminu określonego w § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ.

Skarżąca natomiast swój wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej złożyła 2 lipca 2014 r., wskazując nota bene, że do przeniesienia posiadania doszło 1 kwietnia 2014 r., czyli z dniem dokonania wpisu zmian korporacyjnych w KRS.

Powyższe uwagi zawierają bezpośrednio lub pośrednio odpowiedź na wszystkie zarzuty skargi.

7. Ostatecznie Sąd oddalił skargę spółki (art. 151 p.p.s.a.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.