Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2059145

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 24 maja 2016 r.
I SA/Gl 864/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.).

Sędziowie: NSA Eugeniusz Christ, WSA Bożena Pindel.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm. - dalej: u.p.e.a.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm) oraz § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia (...) r., nr (...), którym organ ten odmówił T.Z. (obecnie skarżący) umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do tytułów wykonawczych o numerach: (...).

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 15 października 2014 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta C. o umorzenie postępowań egzekucyjnych wszczętych wobec niego na podstawie powołanych wyżej tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z dnia (...) roku organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu umorzenia tych postępowań.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi nieproporcjonalnie niskie dochody w porównaniu do ponoszonych przez niego kosztów. Wyjaśnił, że zadłużenia lokatorów wynoszą odpowiednio: (...) zł, (...) zł i (...) zł. Odsprzedaż nieruchomości jest utrudniona, ponieważ jej współwłaściciele są obywatelami USA, a kontakt z nimi jest bezskuteczny. Skarżący podniósł, że zaciągnął kredyty w wysokości (...) zł oraz (...) zł na utrzymanie nieruchomości w należytym stanie. Zadłużenie zaś nieruchomości z tytułu należnych opłat zobowiązanemu cały czas narasta. Skarżącemu nie przysługuje prawo do emerytury ani w Polsce ani w Niemczech i w tej sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w K.

W związku z powyższym zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy - poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do przedmiotowych tytułów wykonawczych.

Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia SKO w pierwszej kolejności wskazało, że przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Powyższy przepis stanowi, iż postępowanie egzekucyjne umarza się:

1)

jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2)

jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3)

jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4)

gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5)

jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6)

w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7)

jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8)

jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9)

na żądanie wierzyciela;

10)

w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z kolei zgodnie z art. 59 § 2 tej ustawy postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postepowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Kolegium podkreśliło, że dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie dostrzegło podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.

Odnośnie umorzenia tego postępowania na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie w toku postępowań egzekucyjnych wszczętych wobec skarżącego na podstawie ww. tytułów wykonawczych uzyska się kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne. Strona bowiem dysponuje majątkiem (opisanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), którego zajęcie pozwoli na zapłatę (...) zł. Nie zachodzi zatem podstawa do umorzenia tego postępowania.

Kolegium wyjaśniło także, że trudna sytuacja majątkowa i rodzinna, którą wskazuje skarżący w swoich pismach, nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem tego rodzaju względy nie zostały wymienione w cytowanym wyżej art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a.

W skardze, skierowanej do WSA w Gliwicach zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że egzekwowane zobowiązanie podatkowe zostało naliczone błędnie "na skutek represyjnych działań narodowościowych" przeciwko jego mieniu i ma na celu doprowadzenie zabytkowych nieruchomości do całkowitej ruiny. Podkreślił, że Gmina C. celowo zwleka z wypłatą należnych odszkodowań za zajmowane lokale mieszkalne i jej "represyjne działania" uniemożliwiają mu wywiązywanie się z płatności wobec innych podmiotów.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Uwzględnienie skargi może nastąpić tylko jeśli: a) zaskarżony akt (tu: postanowienie) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) względnie, jeśli akt dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że istota niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy słusznie organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: (...).

Przechodząc do analizy przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazać trzeba, że organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. Przepis art. 59 u.p.e.a. jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. Stosownie do tego przepisu prawnego postępowanie egzekucyjne umarza się:

1)

jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2)

jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3)

jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4)

gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5)

jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6)

w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7)

jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8)

jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9)

na żądanie wierzyciela;

10)

w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (§ 2).

W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (§ 3).

Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (§ 4).

Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (§ 5).

Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. Umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Jeżeli egzekucja prowadzona jest na podstawie określonej grupy tytułów wykonawczych i nie można wyegzekwować należności tylko z części tytułów, wówczas postępowanie ulega częściowemu umorzeniu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że organ egzekucyjny zasadnie, zdaniem Sądu, wykazał że dochodzony obowiązek nie został wykonany przez skarżącego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, obowiązek ten był wymagalny, nie został umorzony, nie stwierdzono również jego wygaśnięcia czy nieistnienia. Egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu podatkowego, nie zachodził błąd co do osoby zobowiązanej, jak również niemożliwość prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego. Nie stwierdzono także niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, a ponadto zobowiązanemu doręczono upomnienie. Nie zaszły także przesłanki określone w pkt 5, 6, 8, 9 i 10 art. 59 u.p.e.a. Organ egzekucyjny prawidłowo zatem wykazał, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek, przewidziana w powołanym wyżej art. 59 § 1 u.p.e.a. - skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Trafnie również organ egzekucyjny wykluczył istnienie przesłanki wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. Dokonane bowiem w prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu egzekucyjnym zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego okazało się skuteczne i bank przekazuje na rzecz organu środki pieniężne z zajętego rachunku. Co więcej w toku tego postępowania ujawniono liczne składniki majątku zobowiązanego - szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co również pozwoli organowi egzekucyjnemu uzyskać w toku postępowania egzekucyjnego kwoty przewyższające naliczone wydatki egzekucyjne ((...) złotych).

Odnosząc się do okoliczności przywołanych przez skarżącego we wniosku, zażaleniu i skardze do WSA wyjaśnić należy, że trudna sytuacja majątkowa i rodzinna na którą wskazuje zobowiązany nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem tego rodzaju okoliczności nie zostały wymienione w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.