Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 864514

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 16 sierpnia 2011 r.
I SA/Gl 285/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. F. - S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości na skutek sprzeciwu skarżącej z dnia 27 czerwca 2011 r. od postanowienia z dnia 14 czerwca 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Będąc wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, skarżąca

B. F. - S. w terminie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając to żądanie, oświadczyła, że do czerwca 2011 r. pobiera zasiłek dla bezrobotnych, zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, "średni" ich dochód wynosi 1.700 zł, a wydatki - 1.590 zł, nie posiadają żadnego majątku poza "starymi zabudowaniami po spółdzielni mleczarskiej", stanowiącymi przedmiot zabezpieczenia hipotecznego, jedynie jej mąż osiąga dochód w wysokości 610 zł miesięcznie brutto.

Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia tych danych poprzez:

1)

nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą ją z tymi osobami;

2)

udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, wyjaśniając, iż należy w tym celu nadesłać odpis zaświadczenia pracodawcy męża skarżącej o wysokości wynagrodzenia wypłaconego mu w ostatnim miesiącu, wskazującego też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową - na rachunek bankowy) lub tego rodzaju zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wysokości wypłaconego mu świadczenia (ewentualnie "odcinek" tego świadczenia za ostatni miesiąc), a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy;

3)

przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat, a w przypadku gdyby rachunki te były zajęte - przedstawienie potwierdzającego ten fakt zaświadczenia wystawionego przez bank, informującego o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty;

4)

nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2.010 złożonych przez skarżącą oraz inne osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym;

5)

przedłożenie stosownego zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, potwierdzającego, że skarżąca jest osobą bezrobotną oraz wskazującego wysokość otrzymywanego przez nią zasiłku;

6)

wyjaśnienie, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca korzysta z lokalu wskazanego jako jej adres zamieszkania oraz poparcie oświadczeń w tym zakresie składanych stosowną dokumentacją w postaci np.: odpisów z ksiąg wieczystych, umów najmu itp.;

7)

udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków z tytułu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przedstawiła:

1)

potwierdzenia przelewu na jej rachunek bankowy zasiłków z urzędu pracy za miesiące od lutego do kwietnia bieżącego roku w następujących wysokościach: 645,31 zł, 575,32 zł oraz 517,26 zł;

2)

potwierdzenie wypłacenia jej mężowi świadczenia z ubezpieczenia społecznego za maj bieżącego roku w wysokości 530,12 zł;

3)

historię transakcji na dwóch rachunkach bankowych od marca do maja bieżącego roku, w której na uwagę zasługują: dwie wpłaty własne w wysokości 1.300 zł z dnia 4 marca 2011 r. i 1.150 zł z dnia 4 maja 2011 r. oraz wpłata dokonana przez J.S. w kwocie 1.150 zł z dnia 5 kwietnia 2011 r.; pośród wypłat zaś: czynsz za garaż w wysokości 125 zł oraz dwa przelewy "dla córeczki" z dni: 10 marca 2011 r. i 13 kwietnia 2011 r. na łączną kwotę 600 zł;

4)

swoje zeznanie podatkowe (PIT-37) za 2010 r., w którym wykazano jedynie przychód w wysokości 5.090,01 zł;

5)

decyzję Starosty Powiatu w C. z dnia 15 grudnia 2010 r. o uznaniu jej za osobę bezrobotną;

6)

umowę najmu na czas określony (cały rok 2011) lokalu mieszkalnego, podanego jako jej miejsce zamieszkania (C., ul. (...)), zgodnie z którą: czynsz najmu wynosi 1.100 zł za miesiąc (§ 5) i nie obejmuje, ponoszonych dodatkowo, opłat za energię elektryczną, wodę, odprowadzenie ścieków i telefon (§ 10), a nadto w dniu podpisania umowy najemca zobowiązał się uiścić wynajmującemu kwotę 2.200 zł tytułem kaucji (§§ 12 i 14);

7)

dwa potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy pod wskazanym wyżej adresem jej oraz jej męża;

8)

odcinki wskazujące następujące wysokości opłat: 152,26 zł i 275,42 zł - za energię elektryczną; 555,62 zł, 290,02 zł - za gaz.

Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. referendarz sądowych odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, wskazując przede wszystkim, iż dochody, które udokumentowała, nie pokrywają ponoszonych kosztów, a także wytykając niewykonanie wezwania do nadesłania zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w lokalu, w którym zamieszkuje.

W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca oświadczyła, że jej córki prowadzą samodzielne gospodarstwa domowe, często pomagają jej "w utrzymaniu płynności finansowej i w opłatach wymaganych terminami", a otrzymane w ten sposób pieniądze, w miarę swych możliwości im zwraca.

Skarżąca wniosła nadto sprzeciwy od dwóch postanowień wydanych w równolegle toczących się sprawach, w których wysokość wpisów od skarg również wynosi 200 zł.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, iż prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania i z tego powodu jego przyznanie następuje jedynie w wyjątkowej sytuacji, a mianowicie wówczas, kiedy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Żądanie równoczesnego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego stanowi prawo pomocy w zakresie całkowitym, które zostaje przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podkreślenia zatem wymaga, iż ciężar przekonania oceniającego co do zasadności zgłoszonego wniosku, spoczywa na zgłaszającym to żądanie. Tym bardziej winien on zatem należycie ustosunkować się do skierowanego doń wezwania o uzupełnienie przedstawionych danych, gdyż zmierza ono do usunięcia wątpliwości powstałych podczas oceny zgromadzonego materiału dowodowego sprawy.

Odnosząc powyższe uwagi do badanego przypadku, stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy.

Decydujące dla tej kwalifikacji znaczenie ma to, że wydatki, które przedstawiła, nie znajdują pokrycia w ujawnionych dochodach, co poddaje w wątpliwość wiarygodność złożonych przez nią oświadczeń w tym zakresie. Udokumentowane przez nią dochody, osiągnięte w kwietniu bieżącego roku, tj. jej zasiłek i świadczenie jej małżonka, wynoszące w sumie 1.047,38 zł, nie wystarczyłyby wszak, jak słusznie spostrzegł referendarz sądowy, nawet na opłacenie miesięcznego czynszu najmu lokalu, w którym zamieszkuje (1.100 zł), o innych wydatkach nie wspominając. Skądinąd dochód ten jest mniejszy aniżeli podana przez nią "średnia" wysokość tego przysporzenia (1.700 zł), co prowadzi do wniosku o istnieniu innych jego źródeł. W rozpatrywanym sprzeciwie, skarżąca co prawda wyjaśnia, iż otrzymuje pomoc finansową od swych córek, nadal jednak nieznane pozostaje pochodzenie pieniędzy przez nią wpłacanych osobiście. Nawet założenie, iż stanowią one również źródło tej pomocy, nie zmienia faktu, iż w czasie, kiedy powinna liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, wydatkowała je w inny sposób, a mianowicie poprzez dokonanie przelewów na rzecz córki w wysokości równej sumie kwot należnych tytułem wpisów od skarg w trzech jej sprawach. Należy również dostrzec, iż wezwanie referendarza sądowego do przedstawienia zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zamieszkujące ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym nadal nie zostało wykonane, a ma to także istotne znaczenie dla rozpatrywanego żądania, gdyż jego ocena powinna zostać oparta na ustalonym stanie rodzinnym wnioskodawcy.

Powyższe okoliczności uniemożliwiają pozytywną weryfikację analizowanego wniosku skarżącej, który z tego względu podlega oddaleniu na podstawie przytoczonego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.