Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1675635

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 1 kwietnia 2015 r.
I SA/Gl 1416/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu zaliczki na zryczałtowany podatek dochodowy za grudzień 2008 r., styczeń 2009 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o odpowiedzialności podatkowej S. M. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z tytułu:

a)

zaliczki na zryczałtowany podatek dochodowy za grudzień 2008 r. w wysokości (...) zł, odsetek za zwłokę od tej zaległości w (...) zł, obliczonych na dzień wydania decyzji i kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie (...) zł;

b)

zaliczki na zryczałtowany podatek dochodowy za styczeń 2009 r. w wysokości (...) zł, odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie (...) zł, obliczonych na dzień wydania decyzji i kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie (...) zł; i określającą, że odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności solidarnej ze spółką oraz pozostałymi członkami zarządu, a także stwierdzającą, że termin płatności zobowiązania podatkowego wynikającego z tej decyzji wynosi 14 dni od daty jej doręczenia.

W skardze na powyższą decyzję S. M., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten został skierowany na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") do organu.

W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołano się również na art. 61 § 3 wspomnianego Prawa.

Uzasadniając wniosek pełnomocnik oświadczył, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie znacznej szkody dla skarżącego. Podniósł, że zapłata kwoty kilkudziesięciu tysięcy złotych tytułem uregulowania zobowiązania podatkowego przekracza wielokrotnie możliwości finansowe skarżącego, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i uzyskuje miesięczne dochody ok. (...) zł. Skarżący ma na utrzymaniu niepracującą żonę oraz spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty na zakup domu mieszkalnego. Miesięczna rata kredytu wynosi (...) zł. Nadto dokonuje wydatków na utrzymanie i opłaty, które wyczerpują cały jego dochód.

W ocenie pełnomocnika skarżącego wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody, gdyż groziłoby wypowiedzeniem umowy kredytu i utratą miejsca zamieszkania, a także zagrażałoby egzystencji jego i jego rodziny.

Do skargi załączono m.in. harmonogram spłaty kredytu.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. organ odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że pełnomocnik skarżącego, poza przedłożeniem harmonogramu spłaty kredytu i wskazaniem wysokości osiąganego dochodu, nie przedstawił żadnych innych dowodów na poparcie swych twierdzeń. Wobec tego, w ocenie organu brak jest możliwości dokonania całościowej oceny sytuacji skarżącego. Za wstrzymaniem wykonania decyzji nie przemawia z kolei argument dotyczący spłacania wieloletniego kredytu hipotecznego, szczególnie przy dochodach miesięcznych skarżącego, znacznie przekraczających przeciętne miesięczne wynagrodzenie w województwie śląskim.

Ponadto, przy piśmie z dnia 8 stycznia 2015 r. organ przesłał wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skierowany na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. do organu pierwszej instancji oraz sprostowanie skargi odnośnie dochodu skarżącego, którego prawidłowa wysokość wynosi (...) zł.

Odnotować także należy, że w toku postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Na podstawie dokumentacji złożonej w związku z powyższym wnioskiem referendarz sądowy ustalił m.in., że kwota raty kredytu wynosi (...) CHF. Rachunki bankowe skarżącego i jego żony zachowują płynność finansową, brak na nich salda ujemnego, a transakcje obciążeniowe są regularnie równoważone transakcjami uznaniowymi. W ciągu jednego miesiąca przepływ na rachunkach bankowych małżonków wyniósł łącznie (...) zł. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego organ egzekucyjny skierował do banków, co do których skarżący nie przedstawił jakichkolwiek danych. Miesięczne wynagrodzenie skarżącego wynosi ok. (...) zł. Mając powyższe na względzie, postanowieniem z dnia 13 marca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Na postanowienie to nie został wniesiony sprzeciw.

Skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 500 zł.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W razie wniesienia więc skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 2 p.p.s.a.). Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że we wskazanym wyżej przepisie przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). W rozwinięciu tej argumentacji należy zwrócić uwagę na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., według którego nie budzi wątpliwości, że dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, publ. LEX nr 965117).

Ponadto odnotować należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia" ani też przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, publ. LEX nr 356705). Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, publ. LEX nr 1165459).

Wskazać także należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, publ. LEX nr 742913). Podnieść również trzeba, iż wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy przyjdzie stwierdzić, że rozpoznawany wniosek nie czyni zadość wskazanym wymogom. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego podniósł, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, gdyż groziłoby wypowiedzeniem umowy kredytu i utratą miejsca zamieszkania, a także zagrażałoby egzystencji skarżącego i jego rodziny. Zaznaczyć zatem należy, że z oświadczenia tego nie wynika, że wykonywanie decyzji spowodowało zaprzestanie spłaty kredytu. Sam fakt prowadzenia egzekucji, nie jest równoznaczny z takim skutkiem, skoro kredyt jest spłacany, a sytuacja skarżącego budzi wątpliwości, na co wskazano w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 13 marca 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Podkreślenia wymaga także, iż skarżący nie zaskarżył tego postanowienia, lecz uiścił wpis od skargi, chociaż utrzymywał, że spowoduje to uszczerbek utrzymania koniecznego.Odnotować w tym miejscu należy, że w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ustalono m.in., iż zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego organ egzekucyjny skierował do banków, co do których skarżący nie przedstawił jakichkolwiek danych. Dla poparcia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji niezbędnym jest natomiast przedstawienie wyciągu z wszystkich rachunków bankowych, celem ustalenia wysokości kwoty, która pozostaje do dyspozycji skarżącego po uiszczeniu opłat. Ich brak powoduje, że Sąd nie może ocenić sytuacji finansowej strony, a zatem nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji. Powtórzyć przy tym trzeba, że wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877).

Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. pozwalałyby na wstrzymanie wykonania oznaczonej wyżej decyzji.

Końcowo należy dodać, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.