Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1789236

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 11 sierpnia 2015 r.
I SA/Gl 131/15
Obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ.

Sędziowie WSA: Bożena Miliczek-Ciszewska, Teresa Randak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi S. G. (G.) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym

1)

uchyla zaskarżone postanowienie,

2)

orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku,

3)

zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) Nr (...) Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w K. działając na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, z późn. zm.) po rozpoznaniu zażalenia S. G. - dalej zamiennie określanego "strona" lub "zobowiązany" - na postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia (...) o nieuwzględnieniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podniósł, że zebrane w sprawie dowody pozwalały wierzycielowi przyjąć za nieuzasadniony zarzut zobowiązanego dotyczący nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności uiszczenia zaległych opłat abonamentowych. Jak podniósł, przymus rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 z późn. zm.). Wierzyciel podkreślił, iż wydane postanowienie opiera się na obowiązujących wykładniach prawa, w tym stanowisku Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08. Podkreślił nadto, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązująca i są ostateczne.

Stosownie natomiast do brzmienia przepisu art. 7 ust. 3 ustawy, do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Z przedstawionych regulacji wynika, iż obowiązek rejestracji odbiorników rtv, a następnie opłacania abonamentu rtv wynika z mocy przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów a to do faktu "przejęcia odbiorników tv, magnetowidu i innych rzeczy" przez byłą żonę i przewiezienie ich do swoich rodziców oraz do nie posiadania od tego momentu odbiornika telewizyjnego, Dyrektor COF stwierdził, że w przypadku małżeństwa posiadającego odbiorniki rtv z punktu widzenia obowiązku rejestracji i opłat nie ma znaczenia, które z małżonków dokonuje rejestracji i reguluje opłaty, bowiem obowiązek ten ciąży na obojgu małżonkach.

Jak podniósł, zmiana stosunków między małżonkami nie może negatywnie wpływać na ustawowy obowiązek posiadaczy odbiorników zarówno w zakresie ich rejestracji jak i uiszczania opłat. W sytuacji natomiast zaprzestania używania odbiorników zaprzestanie uiszczania opłat musi zostać poprzedzone wyrejestrowaniem odbiornika.

Wskazując na korespondencję z zobowiązanym oraz art. 6 k.c. wierzyciel wywiódł, że udowodnienie okoliczności, z których strona wywodzi skutki prawne stanowi jej obowiązek, a zobowiązany nie przedłożył żadnego dowodu dokumentującego podnoszone w zarzutach okoliczności. Dalej, cytując § 9 i § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, a nadto § 4 wcześniejszego w tej sprawie aktu prawnego Dyrektor COF zaakcentował, że każdy z tych przepisów nakładał na posiadacza odbiorników obowiązek rejestracyjny, obowiązek uiszczania opłat i obwiązek wyrejestrowania odbiorników, w sytuacji gdy strona takowego zaprzestała używać.

Dalej, Dyrektor COF podniósł, że przed skierowaniem tytułów wykonawczych zostało przesłane zobowiązanemu w dniu 13 stycznia 2014 r. upomnienie wzywające do dobrowolnego uregulowania należności, które zostało odebrane w dniu 29 stycznia 2014 r. Stwierdził ponadto, że do opłat tych ma zastosowania art. 70 § 1 O.p., który określa pięcioletni termin przedawnienia należności, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

Poczta Polska przekazała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w dniu (...) tytuły wykonawcze o numerach (...) obejmujące zaległości z tytułu nieuiszczania abonamentu za okres od stycznia 2009 r. do lutego 2014 r.

Końcowo, Dyrektor COF wskazał, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczeniu mogą być umorzone lub rozłożone na raty. Wniosek, zawierający dokumenty potwierdzające wyjątkowo trudną sytuacją finansową lub przypadek losowy czy szczególne względy społeczne oraz informację o wystawionych tytułach wykonawczych powinien być złożony bezpośrednio do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT). O złożeniu wniosku do KRRiT należy zawiadomić pisemnie wierzyciela.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zobowiązany zarzucił Dyrektorowi COF:

1)

bezprawność działania w zakresie uruchomienia egzekucji opłat rtv, z uwagi na nie istnienie obowiązku wnoszenia tych opłat na tle okoliczności zawartych w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż odbiorniki rtv zostały wyrejestrowane jeszcze w 2008 r. - poprzez zwrot za pośrednictwem Poczty - UPT Nr (...) w T., ul. (...)"Książeczki opłat" do ówczesnego Rejonowego Centrum Rozliczeń Abonamentu RTV w M.,

2)

brak wymagalności świadczenia z innego powodu tj. okoliczności zawartych w art. 33 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, czyli ze względu na brak środków technicznych i urządzeń odbiorczych rtv u skarżącego,

3)

nie wyjaśnienie w toku prowadzonego postępowania od 2008 r. przez "wierzyciela" okoliczności zagubienia oświadczenia oraz książeczki rtv przez Pocztę - ówczesny "UPT Nr (...) w T." (obecnie zmiana struktur Poczty w T.), lub przez ówczesne Centrum Rozliczeń Abonamentu RTV w M., - gdzie listownie została zwrócona w 2008 r. książeczka opłat rtv wraz z oświadczeniem o zaprzestaniu korzystania z odbiorników rtv,

4)

nie zapoznanie strony z materiałem postępowania przed wydaniem przez wierzyciela (Pocztę Polską SA) końcowych rozstrzygnięć, a nadto - wydanie przez wierzyciela orzeczeń końcowych z pominięciem obowiązku merytorycznego odniesienia się do okoliczności powołanych przez stronę w postępowaniu zażaleniowym oraz w postępowaniu na tle wniesionych zarzutów na 16 tytułów egzekucyjnych, - w rozumieniu art. 33 ustawy egzekucyjnej w administracji,

5)

wystawienie 16 tytułów egzekucyjnych nr (...) z dnia (...) z rażącym naruszeniem prawa, na tle;

a)

nie oznaczenia w tytułach egzekucyjnych adresu wierzyciela tj. brak danych o siedzibie wierzyciela lub jego reprezentancie/komórki - nie oznaczenie lub wadliwe oznaczenie strony,

b)

nie wskazania podstawy prawnej umocowania asystentki A. K. podpisującej Tytuły wykonawcze do działania w imieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w W., B., W.itd.,

6)

bezprawne nadanie klauzul skierowania 16 tytułów wykonawczych do egzekucji (pole 96 i 97) przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., na tle rażących wad w wystawieniu 16 tytułów wykonawczych opisanych w pkt 5a i b skargi.

Uzasadniając skargę zobowiązany podniósł, że:

1. Od 2008 r. Poczta Polska S.A. nęka go o zapłatę abonamentu rtv, pomimo że jeszcze w 2008 r. zwrócił książeczkę opłat rtv do ówczesnego Centrum Rozliczeń w M. za pośrednictwem dawnego "Urzędu Poczty Nr (...)" w T. przy ul. (...). Przesyłając do Centrum Rozliczeń w M. książeczkę abonamentową skarżący - jak wskazał - wypełnił zamieszczony w niej odcinek oświadczenie o zaprzestaniu używania odbiorników rtv. Następnie - po jakimś czasie, w placówce Poczty Polskiej UPT nr (...) w T. przy ul. (...) zapytał czy w związku z wyrejestrowaniem rtv ciążą na nim jakieś powinności. Otrzymał odpowiedź, że "skoro złożył oświadczenie o zaprzestaniu korzystania z odbiorników i odesłał książeczkę opłat do Rejonowego Centrum w M., to sprawa jest zamknięta".

2. W związku z ponagleniami w 2008, 2009, 2010 i 2011 r. Centrum Rozliczeń w M. oraz placówek Poczty z W., B., W., K. o dalszą zapłatę abonamentu - wielokrotnie pisemnie informował Pocztę o zwrocie książeczki i o złożonym oświadczeniu o zaprzestaniu korzystania z rtv. Otrzymał też "pouczenia" o ponowieniu procedury wyrejestrowania odbiorników. Gdy udał się na Pocztę w tym celu został poinformowany, że owo "wyrejestrowanie" jest możliwe jedynie w dacie ponownie złożonego oświadczenia. Ponieważ takie oświadczenie złożył w 2008 r. przy zwracanej do Rejonu Rozliczeń w M. "Książeczce opłat abonamentu" i powołał się na wcześniej uzyskaną na tejże Poczcie informację o dopełnieniu formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, sprawę uznał za zakończoną. Kwestie te wyjaśniał wielokrotnie. Poczcie Polskiej SA zarzucił "zagubienie" lub "zarzucenie" przesłanej przez niego książeczki opłat oraz nie podjęcie postępowania w zakresie odtworzenia utraconego przez Pocztę dokumentu zawierającego oświadczenie oraz tzw. "grzbiety" potwierdzenia wnoszonych opłat z zamieszczonym tamże datownikiem - stemplem Poczty. Od lat był solidnym płatnikiem, opłaty wnosił z "góry" jednorazowo, co do zasady całorocznie.

3. Wszelka korespondencja ze strony Poczty w ramach od lat prowadzonego postępowania nosiła znamiona - jak to nazwał - "spamu" lub "mantry" i była pozamerytoryczna, nie odnosząca się do zasadniczej treści korespondencji oraz przesłanek podnoszonych przez zobowiązanego.

Nadto, w korespondencji wysyłanej przez Pocztę, zobowiązany nie był informowany wedle jakiej procedury toczy się postępowanie; nie oznaczono struktury organizacyjnej oraz tzw. "szczebla instancyjnego". W korespondencji pominięto także obowiązek wskazania tytułu prawnego (umocowania) do reprezentacji osoby działającej w zastępstwie kierownika jednostki wiodącej. Stąd nie wiadomo kto "rozpoznał" zażalenie z dnia (...).

Jak podniósł skarżący, z korespondencji Poczty Polskiej SA wynika, że sprawę przynależna kompetencyjnie Dyrektorowi Centrum Rozliczeń w B. ul. (...)"załatwiała" w trybie nadzoru specjalistka lub referentka, względnie bliżej niedookreślony strukturalnie Dyrektor Ośrodka Obsługi i Dystrybucji Usług S. D. - bez wskazania podstawy umocowania do zastępstwa oraz miejsca (siedziby tej komórki).

Rażące wady dotyczące m.in. kwestii; nie oznaczenia w wydawanych aktach pełnych danych nadawcy korespondencji, jego siedziby, podstawy umocowania reprezentantów, pomijania w korespondencji "meritum" sprawy w nawiązaniu do okoliczności przywołanych przez stronę - zdaniem skarżącego - godzi w sposób rażący w prawa uczestnika postępowania, a rzekomy nadzór Poczty Polskiej SA w zakresie prowadzonego rzekomo postępowania wyjaśniającego i nadzorczego, co do zasady staje się iluzoryczny o znamionach ewidentnego matactwa.

4. Dalej skarżący stwierdził, że od lat nie używam odbiorników rtv. Korzysta z moblinego Internet-u, często przebywa poza domem i poza krajem. Jeżeli Poczta - Dział Rozliczeń w M. zagubiła jego oświadczenie o wyrejestrowaniu/zaprzestaniu korzystania z odbiorników rtv i zwróconą książeczkę to obowiązana jest na podstawie posiadanych uprawnień wznowić postępowanie o odtworzenie zagubionego przez siebie dokumentu i zamknąć sprawę. Nękanie o zapłatę uznał skarżący za próbę wyłudzenia nienależnego świadczenia.

Skarżący wniósł o:

1)

uchylenia zaskarżonych postanowień obejmujących stanowisko Poczty w sprawie, jako wydanych bezprawne,

2)

uwzględnienia przesłanek i okoliczności powołanych przeze skarżącego:

a)

w zarzutach z dnia 21 lipca 2014 r. na 16 tytułów wykonawczych;

b)

zażaleniu z dnia (...) na postanowienie Poczty z (...)

3)

uchylenie rażąco wadliwych czynności dot. nadania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. 16 klauzuli z dnia (...) o skierowaniu do egzekucji ww. 16 tytułów egzekucyjnych wystawionych przez Pocztę;

4)

uchylenia 16-tu tytułów wykonawczych wystawionych przez Pocztę bez pełnego oznaczenia strony-wystawcy dokumentów egzekucyjnych, w tym bez wskazania adresu/siedziby domniemanego "wierzyciela".

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w treści objętego skargą postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz, 1647)"Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Skarga okazała się uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie narusza prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiot sporu ogranicza się do rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczącego zgodności z prawem działań wierzyciela w odniesieniu do skarżącego w zakresie uruchomienia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych rtv.

Przed odniesieniem się do zasadniczego przedmiotu sporu, Sąd w pierwszej kolejności wskaże na te uregulowania ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr z 2014, poz. 1204 z późn. zm. - dalej określanej zamiennie ustawą abonencką lub "uoa"), które - przesądzają o określonych obowiązkach związanych z korzystaniem z odbiorników rtv. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei jak stanowi art. 5 ust. 1 uoa odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Istotna w badanej sprawie jest także treść art. 7 ust. 5 oua, zgodnie z którym uprawnionymi do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w ust. 1 są kierownicy jednostek operatora wyznaczonego.

Powyższe regulacje przesądzają o tym, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników rtv powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Ustawa abonencka nie wskazuje, kiedy ten obowiązek przestaje istnieć, co nie oznacza, że obowiązek ten istnieje w sposób nieograniczony, bez względu na zaistniałe zmiany faktyczne. Przyjęcie takiej konstatacji kłóciłoby się bowiem z podstawowymi zasadami ponoszenia opłat. Ponoszenie wszelkich opłat wiąże się zawsze bądź z określonymi zdarzeniami bądź okolicznościami, z którymi przepisy wiążą ponoszenie opłat. W badanej sprawie wszczynając postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie tytułów wykonawczych wierzyciel - Dyrektor COF uznał, że nie doszło do skutecznego wyrejestrowania posiadanego odbiornika tv a zatem wniesione zarzuty i podnoszona w nich argumentacja (powtórzona w zażaleniu) nie zasługiwały na uwzględnienie.

Wymaga przy tym zaakcentowania, że Dyrektor COF de facto ograniczył własną argumentację w tym zakresie do konstatacji, że skarżący nie udokumentował faktu wyrejestrowania odbiornika. Sąd stwierdza, że powyższa konstatacja - w świetle przedłożonych przez skarżącego dokumentów - nie może być uznana za zasadną. Przede wszystkim wypada wskazać na trzy załączone do skargi pisma skarżącego, a to:

- pismo z dnia 29 listopada 2008 r. skierowane do Poczty Polskiej Wydziału Abonamentu TV w M.;

- pismo z dnia 2 grudnia 2010 r. skierowane do Poczty Polskiej S.A. COF Wydział Abonamentu TV w K.;

- pismo z dnia 26 lutego 2011 r. skierowane do Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej RDPD w K.

Dwa z ww. pism tj. z dnia 29 listopada 2008 r. i z dnia 26 lutego 2011 r. zostały przekazane także do wiadomości odpowiednio Poczcie Polskiej COF COR B. wraz z załącznikiem tj. pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r., Poczcie Polskiej SA w W.

Istotną uwagą w sprawie jest to, że Dyrektor COF nie dołączył żadnego z ww. pism do dokumentów przekazanych Sądowi.

Sąd zwraca przy tym uwagę, że pierwsze z tych pism, zawiera informację, że wcześniejsze pismo z dnia 21 kwietnia 2008 r. było wnioskiem o wyrejestrowanie skarżącego z ewidencji. Pisma te zawierają też informację o zwrocie Poczcie Polskiej "grzbietów książeczki abonamentowej" wraz z oświadczeniem/odcinkiem tej książeczki o zaprzestaniu używaniu odbiornika. Podobna argumentacja została zawarta zarówno w zarzutach jak i w zażaleniu, jednakże organy rozpoznające te środki prawne w żaden sposób nie odniosły się do podnoszonej przez skarżącego argumentacji. Stanowczego podkreślenia przy tym wymaga, że Poczta Polska - w świetle ww. pism - winna posiadać wiedzę o zgłoszonym wyrejestrowaniu odbiornika tv już w 2008 r.

Przechodząc do meritum problemu tj. do naruszenia przez Dyrektora COF przepisów art. 33 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

I tak, zgodnie z art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1)

wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2)

odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3)

określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4)

błąd co do osoby zobowiązanego;

5)

niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6)

niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7)

brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8)

zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9)

prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10)

niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z powyższego wynika, że wypowiedź wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5, jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 458/09, LEX nr 958873).

Uwaga ta jest o tyle istotna w badanej sprawie, że wierzycielowi przysługuje prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Oznacza to, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest przepis prawa a nie akt administracyjny, a to z kolei oznacza, że zobowiązany może bronić swoich racji tylko w drodze zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zaskarżone postanowienie dotyczy stanowiska wierzyciela wyrażanego w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a., a to oznacza, że zasadność zgłoszonych zarzutów winna - na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. - czynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisach k.p.a. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia którego organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela. Natomiast wierzyciel zajmując stanowisko w sprawie zarzutu, powinien działać zgodnie z przepisami prawa, przede wszystkim zaś zobowiązany jest do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy w kontekście zgłaszanych zarzutów. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel nie odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego. W badanej sprawie - przy zgłoszeniu zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, wobec złożenia oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika (co wynika z ww. pism) - stanowisko wierzyciela nie odpowiada prawu. Jeszcze raz należy zaakcentować, że obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanego, co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 92/12 "Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Powyższa ustawa jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli" (pub. LEX nr 1365871; ONSAiWSA 2015/2/28; http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji - to rozumując a contrario - wyrejestrowanie odbiornika powoduje wygaśnięcie obowiązku wnoszenia opłat.

W świetle powyższego - w ocenie Sądu - nie budzi wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do ustalenia/wyjaśnienia kwestii wyrejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku.

Z tego też powodów Dyrektor COF rozpoznając ponownie sprawę przede wszystkim zgromadzi pełny materiał dowodowy, w tym pisma skarżącego kierowane od 2008 r. do różnych placówek Poczty Polskiej a wskazanych we wcześniejszych częściach niniejszego uzasadnienia. Odnosząc się do treści tych pism ustali, czy skarżący skutecznie wyrejestrował odbiornik, a co za tym idzie, czy ciążący na nim obowiązek z powyższego tytułu wygasł czy też nie wygasł. Dyrektor COF odniesie się przy tym do wszystkich argumentów podniesionych w zażaleniu, a zastosowane w sprawie przepisy odniesie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego tj. do konkretnych okoliczności ustalonych w wyniku przeprowadzonego postępowania.

W opisanej powyżej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wyczerpana została przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), a to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. O niewykonalności postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.