Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 59109

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Gdańsku
z dnia 28 lipca 2000 r.
I SA/Gd 632/98

UZASADNIENIE

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w składzie następującym:

Przewodniczący s. NSA: Z. Pietrasik (spr.)

Sędziowie NSA: Z. Romała, M. Tomaszewska

Protokolant: D. Łabuda

po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2000 r. sprawy ze skargi Barbary F. na decyzję Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 lutego 1998 r. nr […] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 1997 r.:

1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Urzędu Skarbowego w T. z dnia 24 listopada 1997 r. nr […] w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe,

2) w pozostałym zakresie skargę oddala,

3) zasądza od Izby Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącej kwotę 50 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 lutego 1998 r. nr […] Izba Skarbowa w Gdańsku utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w T. z dnia 24 listopada 1997 r. nr […] określającą wysokość należnego od Barbary F. zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 1997 r. w kwocie 2885 zł oraz ustalającą wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie 865 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba podała m.in., że podatniczka na podstawie wpisu do ewidencji nr 5108 z dniem 1 stycznia 1997 r. rozpoczęła prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej w zakresie handlu detalicznymi artykułami ogólnospożywczymi i tytoniowymi w T. przy ul. P. 18.

W dniu 2 stycznia 1997 r. podatniczka w Urzędzie Skarbowym w M. złożyła oświadczenie na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) o wyborze zwolnienia od tego podatku (VAT-6) oraz w Urzędzie Skarbowym w T. wniosek o opodatkowanie działalności w formie karty podatkowej.

Prawomocną decyzją z dnia 8 maja 1997 r. nr […] Urząd Skarbowy w T. z uwagi na przekroczenie wykazanego stanu zatrudnienia odmówił opodatkowania w formie karty podatkowej.

W toku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że podatniczka w marcu 1997 r. przekroczyła obrót w wysokości 80 000 zł, stała się automatycznie podatnikiem podatku od towarów i usług.

W tej sytuacji zdaniem Izby organ podatkowy I instancji z uwagi na brak odpowiednich ewidencji i deklaracji rozliczeniowych wyliczył wysokość zobowiązania z tytułu VAT za poszczególne miesiące roku 1997 na podstawie dokumentów źródłowych (rachunków uproszczonych) ustalając jednocześnie na podstawie art. 25 ust. 5 i ust. 8 pkt 2 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług (w skrócie p.t.u.) dodatkowe zobowiązanie podatkowe (sankcje) w odpowiedniej wysokości.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Barbara F. zarzucając w sposób ogólny naruszenie prawa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącej wbrew ustaleniom kontroli prowadziła podatkową księgę przychodów i rozchodów, która znajdowała się nie w miejscu prowadzonej działalności, tj. w T., lecz w jej siedzibie, tj. w M. przy ul. D. 17.

Fakt, że przekroczyła w marcu 1997 r. limit obrotów nie mógł oznaczać, że utraciła prawo do zwolnienia z podatku VAT, gdyż takie uprawnienie przysługiwało jej z mocy prawa na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy p.t.u. jako podatnikowi opłacającemu podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Skarżąca zarzuciła nadto organom podatkowym opieszałość w wydawaniu rozstrzygnięć co do formy opodatkowania w formie karty podatkowej oraz całkowitą dowolność w interpretowaniu przepisów obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za uzasadnioną jedynie w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji), i to niezależnie od podniesionych zarzutów.

Z gramatycznego brzmienia art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym w 1997 r.) wynika, że zwolnienie od podatku od towarów i usług przysługuje podatnikom opłacającym podatek dochodowy w formie karty podatkowej, a więc jedynie tym podatnikom, w stosunku do których właściwy organ podatkowy wydał na podstawie art. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej (Dz. U. Nr 151, poz. 717) pozytywną decyzję ustalającą wysokość podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej.

Przewidziane w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy p.t.u. zwolnienie nie może zatem przysługiwać podatnikom, w stosunku do których organ podatkowy w rozpatrzeniu ich wniosku o opodatkowanie w formie karty podatkowej na podstawie art. 12 ust. 2 wydał decyzję odmowną z uwagi na brak warunków do opodatkowania w tej formie.

Skoro zatem z materiałów sprawy wynika, że Urząd Skarbowy w T. prawomocną decyzją z dnia 8 maja 1997 r. nr […] odmówił skarżącej opodatkowania w formie karty podatkowej z uwagi na przekroczenie stanu zatrudnienia, to skarżąca za cały okres prowadzonej działalności nie miała uprawnień do korzystania ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy p.t.u.

Jak trafnie podniesiono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, korzystała natomiast ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 14 ust. 6 ustawy p.t.u. z uwagi na złożone oświadczenie.

Z nie budzących wątpliwości i niekwestionowanych przez skarżącą okoliczności stanu faktycznego wynika, że w marcu 1997 r. przekroczyła wysokość ustawowego limitu obrotów (80 000 zł), w związku z czym organy podatkowe zasadnie na podstawie art. 14 ust. 7 ustawy p.t.u. uznając, że skarżąca w tym miesiącu z mocy prawa utraciła zwolnienie od podatku VAT dokonały określenia wysokości należnego podatku za marzec i miesiące następne według stawek wynikających z art. 18 ust. 1 ustawy p.t.u.

W tym stanie sprawy sąd dostrzegając fakt wydania z opóźnieniem decyzji w przedmiocie odmowy opodatkowania w formie karty podatkowej i związane z tym naruszenie przepisu art. 35 § 3 kpa, lecz uznając, że to naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na ostateczny wynik sprawy na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) skargę w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług jako nieuzasadnioną oddalił.

Już po wydaniu zaskarżonej decyzji Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. K 17/97 orzekł, że przepisy art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej przez powołaną ustawę jako "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" i odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe, są niezgodne z art. 2 Konstytucji.

Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 1998 r. (Dz. U. Nr 139, poz. 905) przepisy art. 27 ust. 5, 6 i 8 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym utraciły moc obowiązującą.

Już tylko z tej przyczyny i niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów należało uznać, że decyzje organów podatkowych w części, w której ustalały dodatkowe zobowiązanie podatkowe skarżącej na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym za czerwiec 1997 r. jako sprzeczne z prawem materialnym, winny podlegać uchyleniu.

Mając powyższe na uwadze sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 2 pkt 1, art. 29 i art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368) orzekł jak w wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.