Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1759073

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 26 maja 2015 r.
I SA/Gd 243/15
Obowiązki organu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała.

Sędziowie: WSA Marek Kraus, NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 11 grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 5 marca 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 21 marca 2014 r. pani M. W. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu strona wskazała, że w 2013 r. pracowała jedynie trzy miesiące, gdyż nie mogła znaleźć zatrudnienia, od kilku lat pracuje w Niemczech, jednak nie jest to praca stała (dwa-cztery miesiące w roku), posiada długi u swojego wujka i brata oraz ponosi jednocześnie koszty swojego utrzymania oraz utrzymania mieszkania w P.

Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 24 kwietnia2014 r. wystąpił do Wójta Gminy w trybie art. 209 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1115 z późn. zm.) o zajęcie stanowiska odnośnie umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Wójt Gminy postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. nie wyraził zgody na umorzenie wskazanych zaległości podatkowych.

Decyzją z dnia 9 czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił pani M. W. umorzenia zaległości podatkowej w podatku od czynności cywilnoprawnych wynikającej z niedopełnienia zapłaty zobowiązania ustalonego dwoma decyzjami z dnia 29 stycznia 2014 r. w kwocie łącznej należności głównej 9.645,00 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznania odwołania decyzją z dnia 11 grudnia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazując na treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g oraz art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wyjaśnił, że umorzenie, odroczenie czy nawet rozłożenie na raty podatku od spadków i darowizn jest niemożliwe bez zgody burmistrza, wójta czy prezydenta miasta. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie ma zatem prawa samodzielnie decydować w tej kwestii (tzn. bez zgody dysponenta podatku, jakim jest w rozpatrywanym przypadku Wójt Gminy nie może udzielić ulgi w spłacie). W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy w postanowieniu z dnia 8 maja 2014 r. odmówił pani M. W. umorzenia zaległości z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 9.645,00 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 53,00 zł, w związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego - będąc związanym stanowiskiem Wójta Gminy - w decyzji z dnia 9 czerwca 2014 r. odmówił stronie wnioskowanej ulgi.

W dalszej kolejności, przedstawiając stan faktyczny sprawy Dyrektor wyjaśnił, że pani M. W. na dzień złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie posiadała wymagalne zaległości podatkowe w łącznej kwocie 9.645 zł oraz 53 zł odsetek za zwłokę, będące konsekwencją braku wpłaty części podatku od czynności cywilnoprawnych, wynikających z dwóch decyzji organu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 stycznia 2014 r. Z oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 3 kwietnia 2014 r. oraz dokumentów złożonych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji wynika, że pani M. W.:

- prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i deklaruje zamieszkiwanie w należącym do niej 2-pokojowym mieszkaniu położonym w P. przy ulicy (...) (nabytym w dniu 16 października 2009 r. za kwotę 120.000 zł).

nie posiada samochodów, papierów wartościowych, oszczędności, środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach i rachunkach bankowych ani innych ruchomości o znacznej wartości.

nie wskazała źródeł ani wysokości aktualnych przychodów (oświadczyła jedynie, że podjęła pracę za granicą dopiero w marcu 2014 r. i nie może przedstawić rozliczenia).

zadeklarowała ponoszenie stałych comiesięcznych wydatków w łącznej kwocie 368,75 zł,

- w dniu 14 stycznia 2014 r. otrzymała pożyczkę udzieloną przez Bank A SA w wysokości 2.282,70 zł (miesięczna rata 92,14 zł, w okresie do 31 marca 2014 r. raty spłacane terminowo,

- spłaca pożyczki zaciągnięte u członków rodziny, tj brata i wujka (pismo z dnia 21 marca 2014 r; w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r. wskazała, że "do tej pory spłacała wujka, natomiast brat (...) zgodził się na odroczenie spłaty długu", "spłata wujka polegała na przekazaniu pieniędzy z ręki do ręki" i nie ma żadnych pokwitowań.

W ocenie Dyrektora analiza akt prowadzi do wniosku, że podatniczka nie przedstawiła rzetelnie i w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowej. Dyrektor podzielił stanowisko organu I instancji, że strona nie ujawniła swoich dochodów - w trakcie postępowania wskazała, że od kilku lat pracuje za granicą (Niemcy), jednak nie jest to stała praca, pracuje od 2 do 4 miesięcy w roku, a z drugiej strony w oświadczeniu z dnia 3 kwietnia 2014 r. wskazała, że jej dochód z pracy za granicą wynosi "12.698 zł rocznie" przy czym na potwierdzenie powyższego nie przedstawiła dokumentów. Z przedstawionego tłumaczenia informacji o podatku dochodowym, podatku kościelnym i podatku solidarnościowym udzielonej przez Urząd Skarbowy wynika, że wskazana wyżej kwota dochodu to przychód, podany w walucie euro i dotyczący 2012 r. W związku z powyższym, zdaniem organu, dochód ten, jako dane archiwalne, nie może stanowić podstawy do ustalenia wysokości aktualnych dochodów strony. Pani M. W. nie ujawniła również aktualnie osiąganych dochodów z pracy za granicą.

Organy podatkowe ustaliły ponadto, że podatniczka uzyskuje comiesięczny przychód (którego nie ujawniła w trakcie postępowania) w kwocie 700 zł z tytułu wynajmu mieszkania położonego w P. przy ulicy (...) (na podstawie umowy ustnej zawartej z wynajmującym; przychód przekazywany jest bezpośrednio na rachunek bankowy strony). Dyrektor podkreślił, że do dnia wydania decyzji z dnia 9 czerwca 2014 r. do organu pierwszoinstancyjnego nie wpłynęły informacje o wysokości uzyskanych przez stronę przychodów za 2013 r. przekazywane przez płatników (np.: PIT-11, PIT-11 A, PIT-8S, PIT-40, PIT-40A), jak również nie wpłynęło zeznanie podatkowe o wysokości uzyskanego dochodu (poniesionej straty) w roku 2013 r.

W dalszej kolejności Dyrektor zwrócił uwagę, że podatniczka udokumentowała jedynie spłatę rat zaciągniętej pożyczki w kwocie 92,14 zł miesięcznie. Inne deklarowane przez stronę w piśmie z dnia 18 kwietnia 2014 r. stałe comiesięczne wydatki (poza spłatą ww. pożyczki i wydatkami na wyżywienie i higienę) nie odzwierciedlają natomiast ponoszonych przez stronę kosztów utrzymania, bowiem dotyczą one nieruchomości położonej w P. przy ulicy (...). Z oświadczenia osoby wynajmującej przedmiotowy lokal wynika jednak, że dodatkowe opłaty związane z kosztami eksploatacji, jak woda i prąd, opłaca on bezpośrednio na rachunki dostawców tych mediów. Strona nie udokumentowała również kosztów deklarowanych spłat pożyczek od członków rodziny.

W ocenie organów podatkowych strona nie wykazała jak również nie uprawdopodobniła należycie swojej sytuacji finansowej, a wiec brak było podstaw do uznania, że zaszły przesłanki warunkujące udzielenie ulgi w spłacie.

Dyrektor zwrócił ponadto uwagę, analizując źródło powstania zaległości podatkowej, że powstała ona w wyniku niewpłacenia w części kwoty podatku od czynności cywilnoprawnych, wynikających z decyzji organu I instancji z dnia 29 stycznia 2014 r., wydanych w następstwie powołania się strony na otrzymane pożyczki dopiero w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Obowiązek zapłaty podatku według sankcyjnej 20% stawki wynika z art. 7 ust. 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

W ocenie organu odwoławczego wobec faktu posiadania przez stronę majątku, tj. zakupionej w dniu 16 października 2009 r. nieruchomości położonej w P. przy ulicy (...), którym może swobodnie dysponować, tzn. sprzedać lub wynająć, definitywna rezygnacja z należności przysługujących budżetowi państwa byłaby w tym przypadku przedwczesna.

Zdaniem Dyrektora w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony z udziałem strony, nie można jednoznacznie stwierdzić, aby zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, niezbędne do udzielenia stronie wnioskowanej przez nią ulgi w spłacie należności, tj. do umorzenia zaległości podatkowej. W przedmiotowej sprawie nie zaszły okoliczności mające charakter nadzwyczajny, wyjątkowy czy też losowy, a organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa jest niepełna, fragmentaryczna i niezgodna ze stanem rzeczywistym, w efekcie powyższego brak było możliwości stwierdzenia zaistnienia ustawowych przesłanek wskazanych w ww. artykule, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego pani M.W. wniosła o zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 grudnia 2014 r. poprzez umorzenie zaległości podatkowej w podatku od czynności cywilnoprawnych, dopuszczenie dowodów w postaci przesłuchania świadków: pana K. G. na okoliczność potwierdzenia faktu, że skarżąca będzie pracowała w Niemczech oraz pani H. W. na okoliczność, że strona wspomagała finansowo swoich bliskich. Wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron ograniczonego do przesłuchania skarżącej a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła m.in. błędy w ustaleniach faktycznych poprzez brak indywidualnego rozpatrzenia sytuacji wnioskodawczyni.

Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że stanowisko Wójta Gminy jest lakoniczne i pozbawione analizy sytuacji ekonomicznej skarżącej. Podniosła, że była zmuszona wyjechać do pracy w Niemczech z uwagi na brak pracy w Polsce oraz konieczność pomocy finansowej rodzinie. Wyjaśniła, że zakup mieszkania i spłata pożyczki zaciągniętej na jego sfinansowanie u wujka stanowi dla niej duże obciążenie zarówno finansowe jak i moralne. Wskazała, że praca w Niemczech nie jest stała a jedynie sezonowa. Skarżąca podniosła również, że zaistniała sytuacja skutkująca obciążeniem ją podatkiem sankcyjnym jest wynikiem udzielenia niepełnych informacji przez pełnomocnika profesjonalnego, do którego się zgłosiła przy zawieraniu umowy pożyczki i darowizny. W dalszej kolejności zarzuciła organowi podatkowemu pierwszej instancji, że żądał od niej przedstawienia dokumentów, zakreślając zbyt krótkie terminy na ich przedłożenie oraz narażając ją na wysokie koszty związane z koniecznością przyjazdu skarżącej z Niemiec w celu dokonania żądanych przez organ czynności. Podkreśliła, że chciała uregulować zaległości podatkowe w sposób polubowny, w związku z czym zaciągnęła na tę okoliczność pożyczkę w banku i wpłaciła na konto urzędu kwotę 2.000 zł. Pani M. W. podniosła ponadto, że organ podatkowy zarzucając jej nierzetelność nie wykazał się w żaden sposób dobrą wolą i nie poinformował o przysługujących jej prawach i obowiązkach a także nie zasugerował, że powinna skorzystać z pomocy prawnej w prowadzeniu swoich spraw. W dalszej kolejności zarzuciła, że organy podatkowe kwestionując złożone dokumenty obrazujące dochody wnioskodawczynie nie wskazały okresu, którego powinny dotyczyć.

Reasumując skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając im naruszenie art. 121, art. 122, art. 187 Ordynacji podatkowe poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym aktualnej na dzień wydania decyzji sytuacji majątkowej i rodzinnej. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, że sytuacja finansowa skarżącej na dzień 11 grudnia 2014 r. umożliwia spłatę zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych. W ocenie skarżącej organy podatkowe całkowicie pominęły ponadto okoliczności związane z pomocą udzielaną członkom najbliższej rodziny, do której pani M. W. czuje się moralnie zobowiązana. Końcowo skarżąca wskazała, że faktycznie wynajmowała swoje mieszkanie w P. w celu regulowania czynszu pod jej nieobecność w kraju. Podniosła jednak, że gdyby organ podatkowy zadał jej wprost pytanie, czy uzyskuje jeszcze jakieś dochody, udzieliłaby odpowiedzi twierdzącej. Skarżąca dołączyła do skargi szereg dokumentów i wyliczeń przedstawiających jej dochody i wydatki poniesione w 2014 r. w Niemczech i w Polsce.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.

Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od czynności cywilnoprawnych wynikającej z niedopełnienia zapłaty zaległości zobowiązania ustalonego dwoma decyzjami organu I instancji z dnia 29 stycznia 2014 r. w kwocie łącznej należności głównej 9.645 zł.

Zgodnie z treścią przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (§ 2).

Decyzje organów podatkowych w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Zatem nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi. Sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, w którym to przepisie ustawodawca używa wskazanych wcześniej pojęć nieostrych, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", nie daje podstaw do przyjęcia, że istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani też z góry określona ich hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Zasadne więc jest powoływanie się w tym zakresie na przykłady mogące stanowić wskazówki interpretacyjne, zaczerpnięte z piśmiennictwa podatkowego, czy też wypracowanego w tym zakresie dorobku orzecznictwa sądowego, niemniej w każdym wypadku ich analiza musi być dokonana w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w konkretnej sprawie. Zaakceptować przy tym należy pogląd, że ogólną dyrektywą interpretacyjną przy stosowaniu powyższego przepisu powinno pozostać uznanie wyjątkowości instytucji przyznawania wszelkich ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Wpływy z podatków przeznaczane są bowiem na realizację różnych celów społecznych, a więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru bądź przyznania innych ulg w ich spłacie powinno być podyktowane wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, powodów, które w ustawie w sposób ogólny określono jako ważny interes podatnika lub interes publiczny. Interpretując termin "ważnego interesu podatnika", należy mieć również na uwadze to, że o jego istnieniu decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o przyznaniu, bądź nie, określonej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, a ważnego interesu podatnika nie powinno się utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie skorzystania z ulgi (por. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 676/07, z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FSK 985/07, z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 426/10, z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1007/10.

Wydanie pozytywnej decyzji w zakresie ulgi w spłacie należności podatkowych może nastąpić tylko w sytuacjach szczególnie uzasadnionych i tylko wyjątkowe okoliczności mogą uzasadniać zgodę na umorzenie zaległości podatkowych. Zaakceptowanie odmiennego stanowiska oznaczałoby bowiem, że każdy podatnik, który znajduje się w trudnej sytuacji osobistej bądź finansowej, spełnia przesłanki warunkujące możliwość uzyskania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Wskazane powyżej przepisy mają zastosowanie w odniesieniu do podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego z mocy art. 18 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie treścią art. 18 ust. 2 tej ustawy, w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Wniosek lub zgoda są wydawane w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (art. 18 ust. 3).

W przypadku podatku czynności cywilnoprawnych, należącego do dochodów gminy (art. 4 ust. 1 pkt 1) lit. h) wskazanej ustawy, podstawowe znaczenie ma zatem zasadnie wskazywane przez organy podatkowe, wynikające z art. 18 ust. 2 cyt. ustawy ograniczenie możliwości umorzenia zaległości podatkowych. Użyty w tym przepisie zwrot "wyłącznie na wniosek lub za zgodą" przesądza, że wynikające z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, uprawnienia do udzielania ulg w spłacie podatków stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego mogą być realizowane przez organy podatkowe z uwzględnieniem stanowiska organu jednostki samorządu terytorialnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2002 r. sygn. akt III RN 135/01, OSNP 2003/13/300). Oznacza to, że brak zgody tego organu wyłącza możliwość pozytywnego dla podatnika rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie ulgi przez organy podatkowe.

Obowiązek działania na podstawie przepisów prawa nakładał na Naczelnika Urzędu Skarbowego w pierwszej kolejności podjęcie czynności w celu uzyskania zgody Wójta Gminy na umorzenie zaległości skarżącej. Organ pierwszej instancji uczynił to przedkładając Wójtowi wniosek skarżącej wraz ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Wójt Gminy postanowieniem z 8 maja 2014 r. nie wyraził zgody na umorzenie zaległości skarżącej w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 9.645 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 53 zł.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w stosunku do tej zaległości organy podatkowe mogły jedynie podjąć decyzję o odmowie jej umorzenia, bez względu na własną ocenę zasadności argumentacji podnoszonej przez skarżącą. W tym zakresie organy podatkowe nie działają w granicach swojego uznania administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 3022/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 990/14).

Ustalając stan faktyczny, organ podatkowy dokonał analizy sytuacji majątkowej strony oraz złożonego oświadczenia majątkowego, z którego wynikało, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i deklaruje zamieszkiwanie w należącym do niej dwupokojowym mieszkaniu położonym w P. przy ul. (...); nie posiada samochodów, papierów wartościowych, oszczędności, środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach i rachunkach bankowych ani innych ruchomości o znacznej wartości, nie wskazała źródeł ani wysokości aktualnych przychodów oświadczając jedynie, że podjęła pracę za granicą dopiero w marcu 2014 r. i nie może przedstawić rozliczenia; zadeklarowała ponoszenie stałych comiesięcznych wydatków gospodarstwa domowego w łącznej kwocie 368,75 zł; w dniu 14 stycznia 2014 r. otrzymała pożyczkę udzieloną przez Bank A S.A. w wysokości 2.282,70 zł; spłaca pożyczki zaciągnięte u członków rodziny tj. brata i wujka.

Z ustaleń dokonanych przez organy podatkowe w toku postępowania wynika jednak, że skarżąca nie przedstawiła rzetelnie swojej sytuacji finansowej, czemu nie przeczy sama skarżąca w złożonej do Sądu skardze. W złożonej skardze pani M. W. wyjaśnia bowiem, że: "gdyby Urząd Skarbowy zapytał mnie wprost czy mam jeszcze jakieś dochody odpowiedziałabym prawdę" (s.12 skargi), "informację za rok 2013 posiadałam przy sobie, ponieważ rozliczenie z Niemieckim Fiskusem obowiązywało mnie do końca sierpnia 2014. Czyli jeżeli Urząd (...) żądał ode mnie w okresie:03/2014-07/2014 rozliczenia za okres 2013, było to po prostu niemożliwe. Rachunki za 2013 r. posiadałam również przy sobie, bo na tej podstawie rozliczałam się z Niemieckim Fiskusem. Reasumując Urząd Skarbowy nie żądał ode mnie rachunków wystawianych w Niemczech, które by ściśle mogły wykazać mój osiągnięty przychód" (s. 10 skargi).

Podkreślić należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi decyzji określone skutki prawne. Podatnik składając wniosek o ulgę w spłacie należności podatkowych chce wywieść dla siebie określone skutki prawne, zatem powinien odpowiednio uzasadnić ten wniosek podając informacje o stanie majątkowym, obecnej sytuacji finansowej lub inne mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W świetle powyższego uznać należy, że nie zaistniały przesłanki ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiające za udzieleniem ulgi w spłacie zaległości podatkowej wraz z odsetkami.

Zauważyć należy, że przedmiotowa zaległość podatkowa nie powstała na skutek zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, lecz jest konsekwencją zaniedbania przez skarżącą obowiązków podatkowych. Tym samym domaganie się przyznania przez stronę ulgi podatkowej jaką jest całkowite umorzenie zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami, stoi w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości podatkowej.

Dokonując oceny decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Sąd uznał, że organ w niniejszej sprawie prawidłowo wyważył interes społeczny z ważnym interesem podatnika, czym jednocześnie dał wyraz przestrzegania zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, która polega na takim ukierunkowaniu prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, aby korzyści finansowe Skarbu Państwa nie były stawiane automatycznie ponad dobro i interes podatnika. Zasada zaufania powinna również wyrażać się w merytorycznej poprawności i staranności działań w toku postępowania dowodowego oraz równym traktowaniu interesów Skarbu Państwa i podatników (zob. C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. III), co zdaniem Sądu miało miejsce.

Za nieuzasadniony należy przy tym uznać postawiony przez stronę zarzut odnoszący się do niepełnego ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego, a przez to zdaniem strony, wydania decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy i naruszenia przez organ obowiązku gromadzenia dowodów z urzędu. Należy podkreślić, że w sprawach dotyczących przyznania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, ciężar dowodzenia tego, iż zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny obciąża tę stronę, która z tego faktu zamierza wywodzić dla siebie korzystne skutki prawne. To oznacza, że to podatnik winien aktywnie uczestniczyć w postępowaniu dowodowym i przedstawiać z własnej inicjatywy takie okoliczności, które przemawiają za wystąpieniem ww. przesłanki (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 346/07). To wnioskodawca wskazując na przeszkody w zakresie możliwości uiszczenia podatku najczęściej sam dysponuje odpowiednimi dowodami mogącymi potwierdzić określone fakty. Również ze względów fiskalnych (ponoszonych kosztów przez administrację podatkową) nie ma powodów, aby ciężar udowodnienia tzn. potwierdzenia czy zaprzeczenia sytuacji opisanej przez wnioskodawcę musiał obciążać wyłącznie organy podatkowe" (por. Ordynacja podatkowa Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser. Antoni Kabat. M. Niezgódka-Medek Wydawnictwo LexisNexis, W-wa 2009, str. 351).

Jakkolwiek zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej to na organie podatkowym ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego to jednak zaznaczenia wymaga, że organy podatkowe nie mają obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów. Organy podatkowe mają wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż mają to być jedynie działania niezbędne (art. 122 Ordynacji podatkowej). Chodzi więc o takie działania, które są konieczne, istotne dla wyjaśnienia sprawy. Postępowanie organu podatkowego w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, nie musi tym samym pozostawać w zgodzie z oczekiwaniami strony co do wyboru środków dowodowych. Wystarczające jest jeśli działania podjęte przez organ podatkowy mają charakter niezbędnych, tj. służących ustaleniu stanu faktycznego. Takie działania zostały podjęte przez organy podatkowe obu instancji i w tym zakresie nie uchybiły one przepisom Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej, podejmując zaskarżoną decyzję, nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że ustanowione przepisem ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego związanie stanowiskiem Wójta, nie pozwalało organom podatkowym na pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącej.

Bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy pozostają przy tym nowe okoliczności przedstawione przez skarżącą w złożonej skardze, albowiem rozpoznając wniosek o umorzenie organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej.

Końcowo za celowe uznał Sąd zwrócenie uwagi na okoliczność, że przepisy prawa nie ograniczają możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznawanie ulg podatkowych. Wniosek taki skarżąca może ponowić, gdy pojawią się nowe udokumentowane okoliczności, które nie były przedmiotem oceny organów podatkowych. Okoliczność, że skarżąca wnioskowała o umorzenie zaległości nie wyklucza też złożenia wniosku o zastosowanie ulgi innego rodzaju np. rozłożenia na raty.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.