Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1800718

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 21 lipca 2015 r.
I SA/Gd 1587/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus.

Sędziowie: WSA Krzysztof Przasnyski, NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2013 r. Sygn. akt (...) w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec A Sp. z o.o. egzekucję administracyjną należności pieniężnych wynikających z zaległości w podatku od nieruchomości położonych na terenie Gminy. Egzekucja prowadzona jest na podstawie czterech tytułów wykonawczych nr (...) (podatek za 2010 r.), (...) (podatek za 2011 r.), (...) (podatek za 2011 r.), (...) (podatek za 2011 r.).

Tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanej dnia 8 października 2012 r. Tytuł wykonawczy nr (...) został przekazany zgodnie z właściwością do Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W dniu 15 października 2012 r. A Sp. z o.o. złożyła zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej. W szczególności podniosła zarzut:

1.

odroczenia terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

2.

błąd co do osoby zobowiązanego,

3.

prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Spółka wskazała, że zwróciła się do Wójta Gminy o zastosowanie ulgi w spłacie zaległości w podatku od nieruchomości. Wyjaśniła ponadto, że egzekucja jest prowadzona przeciwko podmiotowi określonemu jako A sp. z o.o. z siedzibą w W., podczas gdy aktualna siedziba Spółki to G. Tym samym egzekucja prowadzona jest przez niewłaściwy organ. Spółka wniosła także o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów i o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Wójt Gminy postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu, wskazując m.in. na przepisy art. 33 oraz art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015) - określanej dalej jako "u.p.e.a." - Kolegium wskazało, że na Spółce, jako osobie prawnej, ciąży obowiązek, zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.), wpłaty obliczonego w deklaracji podatku od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Innymi słowy, wobec osób prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości wynika z mocy prawa. Obowiązek powstający z mocy prawa staje się wymagalny, jeżeli dany podmiot znajdzie się w sytuacji określonej w hipotezie normy prawnej ustanawiającej ten obowiązek. Odroczenie terminu wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej powodują brak wymagalności obowiązku. Złożenie wniosku o odroczenie terminu lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, jak również wydanie nieostatecznej decyzji w tej sprawie nie powoduje braku wymagalności obowiązku.

W niniejszej sprawie Spółka nie wpłaciła podatku od nieruchomości należnego za lata 2010 - 2011. Organ podatkowy wydał w dniu 28 stycznia 2013 r. decyzję, którą odmówił Spółce zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Decyzja stała się ostateczna. W związku z powyższym, podniesiony przez Spółkę zarzut braku wymagalności obowiązku nie może być, zdaniem Kolegium, uwzględniony.

W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie zachodzi również błąd co do osoby zobowiązanego. Spółka oparła swój zarzut na twierdzeniu, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec podmiotu, który został błędnie określony poprzez nieprawidłowe wskazanie adresu. Zdaniem Kolegium nieprawidłowość taka może być rozpatrywana ewentualnie jako niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów, o jakich mowa w art. 27 u.p.e.a., nie zaś jako zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu. Do dnia 24 września 2012 r. ujawniony w KRS adres Spółki to (...). Tego dnia adres ten wykreślono i wpisano nowy: (...) (Monitor Sądowy i Gospodarczy z 2012 r. Nr 190 poz. 218073). Tytuły wykonawcze wystawiono przed ujawnieniem w KRS nowego adresu Spółki. Tym samym przedmiotowe tytuły wypełnione zostały w sposób prawidłowy.

Ustosunkowując się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, Kolegium wyjaśniło, że kwestia ta powinna zostać zbadana przez organ egzekucyjny. Kolegium jest bowiem organem wyższego stopnia w stosunku do Wójta Gminy, który jest w niniejszej sprawie wierzycielem, a nie organem egzekucyjnym. Kolegium ocenia jedynie właściwość wierzyciela wyrażającego stanowisko w przedmiocie złożonych zarzutów.

Podniesiony przez Spółkę zarzut niedoręczenia upomnienia nie może zostać rozpoznany z uwagi na fakt, że został złożony po terminie.

Końcowo za niezasadny uznało Kolegium zarzut niedoręczenia Spółce przez organ I instancji zaskarżonego postanowienia. Organ wyjaśnił, że aktach sprawy znajduje się duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia, z którego wynika, że postanowienie zostało doręczone prezesowi Spółki - R.C. dnia 12 lipca 2013 r. pod aktualnym adresem ujawnionym w KRS.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Sp. z o.o. z siedzibą w G. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżanego rozstrzygnięcia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o jego uchylenie. Wniosła ponadto o doręczenie postanowienia Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2013 r. zgodnie z przepisem art. 45 k.p.a. oraz o uchylenie postanowienia Wójta Gminy z dnia 5 lipca 2013 r. a także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - w szczególności przepisu art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: art. 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. Spółka zarzuciła ponadto naruszenie art. 15 u.p.e.a. i art. 45 k.p.a. poprzez wysłanie przez organ skarżącej postanowienia z dnia 5 lipca 2013 r. (a wcześniej upomnienia o istnieniu zobowiązania podatkowego) w sposób sprzeczny z dyspozycją przepisu art. 45 k.p.a., co miało wpływ na możliwość podjęcia przez skarżącą obrony swoich praw.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu, wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.

W niniejszej sprawie granice kognicji Sądu wyznacza zakres zarzutów zgłoszonych przez stronę. Z treści pisma z 13 października 2012 r. wynika, że strona, na podstawie art. 33 § 1 pkt 2, 4 i 9 u.p.e.a. wniosła zarzut prowadzenia postępowania przeciwko podmiotowi wadliwie określonemu, prowadzenia postępowania przez organ niewłaściwy i prowadzenia postępowania w zakresie obowiązku, który nie jest wymagalny.

Z treści tytułów wykonawczych wynika, że postępowanie egzekucyjne dotyczy zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010-2011. Strona nie kwestionuje, że decyzje wymiarowe są ostateczne. Podjęta przez A Sp. z o.o. w G. czynność zmierzająca do uzyskania zwolnienia od podatku (umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości), jak wskazane we wniosku z 25 września 2012 r., nie skutkuje powstaniem sytuacji odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności z innego powodu (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).

W niniejszej sprawie egzekucja nie stała się niedopuszczalna ze względów merytorycznych, gdyż strona nie wykazała, aby w odrębnym postępowaniu wydane zostało rozstrzygnięcie mające wpływ na treść lub zakres obowiązku podatkowego. Zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy brak wymagalności obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tego tytułu (por. wyrok NSA z 7 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 280/13).

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut błędu co do podmiotu zobowiązanego. Organ prawidłowo ustalił, że w treści tytułów wykonawczych wskazano adres zgodnie z danymi ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dokument powołany przez organ, znajdująca się w aktach sprawy informacja z rejestru przedsiębiorców (karta 5 akt sądowych) potwierdza, że wpis nowego adresu strony nastąpił w dniu 24 września 2012 r., zatem po dacie wystawienia tytułów egzekucyjnych (17 września 2012 r.). Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wtedy, gdy egzekucja jest kierowana do podmiotu nie będącego adresatem egzekwowanego obowiązku (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1104/12).

W niniejszej sprawie oznaczenie nazwy spółki jest prawidłowe, natomiast późniejsza zmiana adresu osoby prawnej może skutkować wyłącznie czynnościami przekazania sprawy organowi właściwemu. Powyższe stwierdzenie czyni bezzasadnym również zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Wbrew stanowisku strony skarżącej postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez właściwy organ.

Po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie można rozszerzać zakresu zarzutów (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 września 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 798/14).

Przepisy ustawy łączą powstanie prawa do wniesienia zarzutów z doręczeniem zobowiązanemu odpowiedniego tytułu wykonawczego. Istotne jest wskazanie, że termin do wniesienia zarzutu wynosi 7 dni od czynności doręczenia. Po terminie do wniesienia zarzutów strona nie może zgłaszać zarzutów nowych.

Za pomocą zarzutu zobowiązany może poszukać ochrony prawnej jedynie w początkowym etapie egzekucji administracyjnej (por. R. Hauer, A. Skoczylas "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz" C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 223). Zarzut niedoręczenia upomnienia został zgłoszony na etapie odwołania.

Uznanie za dopuszczalne zmiany podstawy prawnej zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego po terminie do jego złożenia nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy albo przez organ odwoławczy, albo przez sąd administracyjny.

Jeżeli zobowiązany wskazał jednoznacznie podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie do jego złożenia, to nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutu odpowiada innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., nie jest uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek przesłanek wymienionych w art. 33 tejże ustawy (por. wyrok NSA z 17 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2267/10). Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że niezgłoszenie zarzutu w terminie wyklucza możliwość orzekania w tym zakresie przez organ odwoławczy.

W skardze skierowanej do Sądu strona zarzuciła naruszenie art. 45 k.p.a. poprzez doręczenie postanowienia z 5 lipca 2013 r. (postanowienie organu I instancji) do rąk osoby reprezentującej Spółkę, jednak poza lokalem siedziby adresata. W odpowiedzi na skargę organ prawidłowo wskazał dokument znajdujący się w aktach administracyjnych. Z treści potwierdzenia odbioru (k. 8a akt administracyjnych) wynika, że pan R.C. potwierdził doręczenie przesyłki w dniu 12 lipca 2013 r.

Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych, jednak przepis art. 44 k.p.a. stosuje się odpowiednio, zatem w razie niemożności doręczenia pisma w lokalu prawnie dopuszczalne jest doręczenie zastępcze, o ile przesyłka nie zostanie w odpowiednim terminie podjęta w placówce operatora pocztowego. W świetle powyższego nie jest zasadny zarzut wadliwego doręczenia odpisu postanowienia organu I instancji.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.