Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1679628

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 10 lutego 2015 r.
I SA/Gd 1431/14
Pojęcie „nieistnienia obowiązku”.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus (spr.).

Sędziowie NSA: Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt (...) w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - dalej jako "SKO", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a." oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) - dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia B. J. - dalej jako "Skarżąca" na postanowienie Wójta Gminy z dnia 21 stycznia 2014 r., w sprawie stanowiska wierzyciela do zarzutów wniesionych do tytułu wykonawczego z dnia 13 września 2013 r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności wynikającej z łącznego zobowiązania w podatku rolnym i od nieruchomości za 2013 rok, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego. W dniu 30 lipca 2007 r. Skarżąca nabyła aktem notarialnym, repertorium A (...) od Agencji Nieruchomości Rolnych, działkę o powierzchni 6,2329 ha, położoną w miejscowości K., zabudowaną zespołem dworsko - parkowym wpisanym do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 czerwca 1983 r.

Decyzją z dnia 3 czerwca 2013 r. Wójt Gminy ustalił Skarżącej podatek od nieruchomości i podatek rolny na 2013 rok, na kwotę 4.891,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżąca nie wykonała obowiązków wynikających z art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.) oraz określonych we wskazanym akcie notarialnym. W związku z tym organ uznał, że nie ma podstaw do zwolnienia z podatku od nieruchomości i podatku rolnego, gdyż nie spełnia warunku do zwolnienia określonego w art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.) i art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.).

Z uwagi na fakt, że Skarżąca, mimo doręczonego wezwania w sprawie informacji o podatku od nieruchomości i podatku rolnym, nie złożyła informacji w tym zakresie, wymiaru dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów oraz danych o powierzchni budynków z aktu notarialnego umowy kupna nieruchomości.

2. Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 września 2013 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję administracyjną należności wynikających z zobowiązania w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2013 r. (I rata podatku rolnego).

Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. Skarżąca wniosła w terminie zarzut nieistnienia obowiązku. Skarżąca wskazała na niedoręczenie jej decyzji podatkowej oraz zwolnienie posiadanej przez nią nieruchomości od podatków w związku z wpisaniem jej do rejestru zabytków. Skarżąca wniosła o wstrzymanie egzekucji.

3. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2014 r., Wójt Gminy uznał zarzuty za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja ustalająca podatek została przesłana na adres Skarżącej w dniu 11 czerwca 2013 r. Po dwukrotnym jej awizowaniu przez Urząd Pocztowy w dniu 13 czerwca 2013 r. i 21 czerwca 2013 r., została zwrócona w dniu 1 lipca 2013 r. do organu. Zgodnie z art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) - dalej jako "Ordynacja podatkowa", organ uznał decyzję za doręczoną zastępczo z dniem 27 czerwca 2013 r.

Organ, wskazując na system komputerowy windykacji podatków, wyjaśnił również okoliczności umieszczenia daty 25 czerwca 2013 r. w wystawionym tytule wykonawczym.

Organ wyjaśnił ponadto, że Skarżąca nie uregulowała w terminie raty ustalonego zobowiązania podatkowego, dlatego organ wysłał Skarżącej stosowne upomnienie, jednakże mimo to Skarżąca raty należnego podatku nie uiściła.

4. Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. Skarżąca wniosła zażalenie na opisane wyżej postanowienie organu I instancji. Skarżąca stwierdziła, że organ I instancji niezasadnie nadał swemu rozstrzygnięciu formę postanowienia. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji, że odmawiał jej dostępu do akt. Ponadto podejmował w stosunku do jej nieruchomości szereg niezgodnych z prawem działań. Organ I instancji spowodował dewastację zabytku należącego do Skarżącej. Nie jest organem uprawnionym do oceny stanu zabytku i przyczynach jego dewastacji. Wydana w sprawie decyzja jest nieprawidłowa, bo ustala podatek rolny i od nieruchomości. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonalności decyzji podatkowej.

5. Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., w przypadku zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje je po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Organ wyjaśnił, że organem egzekucyjnym w niniejszym postępowaniu jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, natomiast wierzycielem jest Wójt Gminy.

W sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem (sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie), stanowisko wierzyciela jest wyrażane w odrębnym postanowieniu. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.).

SKO wyjaśniło, że zarzut nieistnienia obowiązku zasadny jest wówczas, gdy obowiązek nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale doszło do jego wygaśnięcia z powodu wykonania lub innych przyczyn, na przykład przedawnienia, umorzenia obowiązku, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku.

Zdaniem SKO, decyzja ustalająca Skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne w podatku rolnym i od nieruchomości została wysłana dnia 11 czerwca 2013 r. W dniu 13 czerwca 2013 została po raz pierwszy awizowana. Po upływie 7 dni - dnia 21 czerwca 2013 r. przesyłkę awizowano powtórnie. Dnia 28 czerwca 2013 r. przesyłka została zwrócona do organu I instancji z adnotacją o niepodjęciu jej przez adresata w terminie. Spełnione zatem zostały przesłanki fikcji doręczenia określone w art. 150 Ordynacji podatkowej.

Przesyłka zawierająca decyzję była przez 14 dni przechowywana w placówce pocztowej (od dnia 13 czerwca 2013 r. do dnia 28 czerwca 2013 r.). Przy czym Skarżąca była dwukrotnie zawiadamiana o pozostawieniu przesyłki. Ostatnim dniem 14. dniowego okresu, w trakcie którego operator pocztowy powinien przechowywać przesyłkę, był dzień 27 czerwca 2013 r. Należy więc uznać, że doręczenie decyzji nastąpiło z dniem 27 czerwca 2013 r. Skarżąca nie wniosła odwołania od tej decyzji, w związku z czym decyzja stała się ostateczna.

Zgodnie z art. 239e Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonalność. Wójt Gminy miał zatem prawo - w sytuacji niewykonania decyzji przez podatnika - wystawić tytuł wykonawczy wobec Skarżącej.

W ocenie SKO, wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie powoduje, że obowiązek nie może być egzekwowany. Dopiero wstrzymanie wykonalności decyzji lub stwierdzenie nieważności decyzji powodują konsekwencje dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopóki jednak nie dojdzie do stwierdzenia nieważności decyzji, obowiązek istnieje i zarzut nieistnienia obowiązku nie może zostać uwzględniony.

Odnosząc się do twierdzenia Skarżącej o niezasadnym obciążeniu jej podatkiem, SKO wyjaśnia, że zarzuty dotyczące zasadności obciążenia Skarżącej podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości powinny być podnoszone w postępowaniu podatkowym, nie zaś dopiero w toku postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne nie są bowiem uprawnione do oceny podniesionych zarzutów dotyczących zgodności z prawem decyzji ustalających Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego.

Odnośnie formy zaskarżonego rozstrzygnięcia SKO wyjaśnia, że jest ona prawidłowa. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowiska w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

W ocenie SKO niniejsze postępowanie ma na celu jedynie ocenę wydanego w sprawie postanowienia będącego stanowiskiem wierzyciela odnośnie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego. Pozostałe wskazane przez Skarżącą okoliczności nie mają wpływu na prawidłowość bądź nieprawidłowość rozstrzygnięcia wydanego przez Wójta Gminy.

Odnosząc się do wniosku Skarżącej o wstrzymanie wykonalności decyzji, SKO wyjaśnia, że w niniejszym postępowaniu wniosek taki nie może zostać rozpoznany, albowiem organ odwoławczy nie ma uprawnienia w tym postępowaniu do oceny zgodności z prawem ostatecznej decyzji podatkowej. Natomiast rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wymaga dokonania takiej oceny. Jest to możliwe jedynie w postępowaniu odwoławczym, ewentualnie wznowieniowym albo w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie SKO z dnia 3 września 2014 r. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie żadnego z wniosków formalnoprawnych ani wniosków dowodowych wniesionych przez Skarżącą i w konsekwencji świadome pozbawienie Skarżącej prawa do czynnego uczestnictwa w sprawie, a także możliwości zapoznania się z aktami sprawy, brak rozstrzygnięcia w sprawie decyzji i brak prawomocnej decyzji podatkowej, orzekanie na podstawie poświadczeń nieprawdy przez Wójta Gminy.

Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w sprawie, albowiem w ocenie Skarżącej, SKO naruszyło tę zasadę w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że doręczone postanowienia SKO, w tym także postanowienie zaskarżone odnoszą się do tej samej nieruchomości i nieznanej w dacie wystawienia tytułu wykonawczego decyzji podatkowej Wójta Gminy, która posiada w tytułach wykonawczych dwie różne daty i dwa rodzaje podatku.

W ocenie Skarżącej zaskarżone postanowienie odnosi się do decyzji niedoręczonej i nieprawomocnej. Organ nie rozpatrzył skargi na tę decyzję ani nie odniósł się do żadnego zarzutu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ani zarzutu braku dokumentów.

Zdaniem Skarżącej, SKO nie zapewniło jej czynnego udziału w postępowaniu, oraz nie rozpatrzyło wniosku o niewyznaczanie terminu rozpoznania sprawy, pomimo przebywania Skarżącej na zwolnieniu lekarskim.

7. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

8. Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. Skarżąca wniosła o odroczenie terminu rozprawy do czasu rozstrzygnięcia przez SKO i Sąd skargi na decyzję Wójta Gminy z dnia 3 czerwca 2013 r. oraz z uwagi na nieznajomość akt sprawy. We wniosku wskazała, że od stycznia ubiegłego roku do chwili obecnej Skarżąca przebywa na zwolnieniu lekarskim w uwagi na stan zdrowia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

9.1. Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

9.2. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2014 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zawierające stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji.

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 33 u.p.e.a., podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie, tj.:

1)

wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2)

odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3)

określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ww. ustawy,

4)

błąd co do osoby zobowiązanego,

5)

niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6)

niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7)

brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy,

8)

zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

9)

prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

10)

niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Uregulowana w art. 33 i nast.u.p.e.a. instytucja zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji ma na celu weryfikację prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także weryfikację samego tytułu wykonawczego (zapisów zawartych w jego treści). Rzeczą organu egzekucyjnego jest w każdym przypadku zweryfikowanie podanych przez zobowiązanego podstaw prawnych zarzutów, tj. przypisanie okoliczności podniesionych przez zobowiązanego do odpowiednich zarzutów enumeratywnie wymienionych w powyższym przepis W ramach tej instytucji ustawodawca przewidział wypowiedź wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, nadając jej sformalizowaną formę zaskarżalnego i poddanego kontroli sądowej postanowienia. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem (sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, natomiast wierzycielem Wójt Gminy), stanowisko wierzyciela jest wyrażane w odrębnym postanowieniu. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.).

Następnie, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

Jeżeli zatem wierzycielem i organem egzekucyjnym są różne podmioty, zobowiązany otrzymuje postanowienie zawierające stanowisko (wypowiedź) wierzyciela co do zasadności lub dopuszczalności zgłoszonych zarzutów oraz postanowienie organu egzekucyjnego "w sprawie zarzutów".

Z istoty przyjętego w ustawie rozwiązania wynika, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów ma dla organu egzekucyjnego charakter wiążący i organ ten nie ma uprawnień do jego podważenia (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Jakkolwiek bowiem organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, w tym prawidłowość tytułu wykonawczego, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności dochodzonego przez wierzyciela obowiązku (art. 29 u.p.e.a.). Stąd też przewidziany w art. 34 § 1 tej ustawy obowiązek uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów. Wypowiedź wierzyciela co do zarzutów ma sformalizowaną formę zaskarżalnego i poddanego kontroli sądowej postanowienia.

Zdaniem Sądu, przewidziane w art. 34 § 1 u.p.e.a. związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela - zwykle właściwego organu podatkowego, w kwestii istnienia dochodzonego obowiązku oraz wykluczenie możliwości badania zasadności tego obowiązku przez organ egzekucyjny zapobiega przeniesieniu sporu co do powstania i wysokości należnego podatku na grunt postępowania egzekucyjnego. Wiążąca moc wypowiedzi (stanowiska) wierzyciela co do zarzutów sprowadza się do tego, że organ egzekucyjny nie może za uzasadniony uznać zarzutu ocenionego przez wierzyciela jako niezasadny lub niedopuszczalny.

Skarżąca w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym zgłosiła zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, a więc zarzut wymieniony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Jako uzasadnienie podniesionego zarzutu wskazała, iż nie jest jej znana treść decyzji Wójta Gminy w przedmiocie podatku rolnego, jak również brak podstawy prawnej do żądania przez gminę zapłaty podatku rolnego od nieruchomości będącej zabytkiem.

W rozpoznanej sprawie Wójt Gminy, działając jako wierzyciel - na podstawie art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. - postanowieniem uznał zarzuty Skarżącej za bezzasadne, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrujące sprawę w uwagi na zażalenie złożone na to postanowienie, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W skardze Skarżąca podtrzymała zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego.

Należy zauważyć na tle brzmienia przytoczonej normy prawnej art. 33 § 1 pkt 1 (in fine) u.p.e.a., że pojęcie "nieistnienie obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał np. z mocy prawa bądź brak jest decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji lub gdy decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono bądź stwierdzono jej nieważność albo wygaśnięcie.

Instytucja zgłaszania zarzutów w tym trybie nie służy wszakże zwalczaniu podstaw faktycznych i prawnych decyzji istniejącej w porządku prawnym i wymagalnej (to jest decyzji ostatecznej bądź decyzji wprawdzie nieostatecznej, ale już wykonalnej z racji nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności). W tym celu właściwym trybem jest, zależnie od okoliczności, zaskarżenie decyzji w drodze odwołania albo - w odniesieniu do decyzji ostatecznej - jej zaskarżenie do sądu administracyjnego (po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji) albo wdrożenie jednego z trybów nadzwyczajnej weryfikacji poprzez zainicjowanie postępowania o wznowienie zakończonego decyzją ostateczną postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) albo o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej (art. 156 § 1 k.p.a.), przy spełnieniu przesłanek formalnych unormowanych dla każdego z tych trybów z osobna. Inaczej ujmując - wierzyciel lub organ egzekucyjny, przy zgłoszeniu omawianego zarzutu z pkt 1 art. 33 § 1 u.p.e.a. nie mogą ponownie rozpoznawać sprawy od strony merytorycznej, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, służącym realizacji (wykonaniu) obowiązków ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym.

Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, iż zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym zobowiązany może podnosić jedynie wówczas, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po wydaniu tytułu wykonawczego.

9.3. Przechodząc do oceny zarzutów Skarżącej należy stwierdzić, że w u.p.e.a. w sposób wyraźny zostało wskazane, że egzekucji administracyjnej mogą podlegać tylko te obowiązki o charakterze pieniężnym, które wynikają z decyzji. Obowiązek o charakterze pieniężnym, realizowany w trybie egzekucji administracyjnej, musi być bowiem skonkretyzowany, tak co do osoby zobowiązanego, źródła tego obowiązku, jak i co do wysokości.

W rozpoznawanej sprawie obowiązek o charakterze pieniężnym wynika z decyzji Wójta Gminy z dnia 3 czerwca 2013 r., którą ustalono Skarżącej łączne zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za rok 2013 r. w kwocie 4.891,00 zł.

Z treści decyzji wynika, że zobowiązanie podatkowe wymierzono zarówno dla podatku rolnego jak i podatku od nieruchomości za 2013 rok. Określono również ilość rat, ich wysokość oraz terminy płatności.

Organ uznały, że ww. decyzję doręczono zastępczo z dniem 27 czerwca 2013 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej i w związku z brakiem złożenia odwołania decyzja ta stała się ostateczna.

Zdaniem Sądu tytuł wykonawczy dotyczący zaległości z tytułu raty podatku rolnego określonego wymienioną powyżej decyzją, będący podstawą egzekucji w niniejszej sprawie spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., a wskazanie w tytule błędnej daty decyzji "25 czerwca 2015 r." zamiast "3-06-2013" nie stanowi naruszenia przepisów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tytule wykonawczym prawidłowo wskazano bowiem pozostałe elementy określające egzekwowaną należność jak; numer przedmiotowej decyzji, rodzaj należności, okres którego dotyczy, kwotę należności głównej oraz stawkę odsetek, datę doręczenia upomnienia, pieczęć wierzyciela, które w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że podstawą prawną egzekwowanej należności - jest wymieniona powyżej decyzja Wójta Gminy z dnia 3 czerwca 2013 r.

Ponadto w ocenie Sądu wystawienie odrębnych tytułów wykonawczych w zakresie należności z tytułu podatku rolnego i odrębnie z tytułu podatku od nieruchomości nie stanowi o wadliwości tytułu wykonawczego. Nie budzi bowiem wątpliwości, której części zobowiązania tytuł wykonawczy dotyczy, albowiem w rubryce 31 wskazano rodzaj należności-podatek rolny, a kwota należności głównej odpowiada kwocie raty podatku, określonej w decyzji z dnia 3 czerwca 2013 r. W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieistnienia obowiązku z powodu braku decyzji organu podatkowego stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego.

Podkreślenia wymaga to, że na etapie postępowania egzekucyjnego organ nie bada istnienie względnie wymagalności obowiązku, sprowadzającego się w tym przypadku do zbadania prawidłowości doręczenia decyzji w przedmiocie zobowiązania w podatku rolnym i podatku od nieruchomości.

Fakt doręczenia decyzji wymiarowej może być przedmiotem badania w postępowaniu toczącym się przed organem podatkowym w trybie zwykłym przy złożeniu odwołania, względnie przy ocenie wniosku o wszczęcie postępowania trybie nadzwyczajnym np. wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 6 grudnia 2013 r. i z 4 stycznia 2010 r. wydanych w sprawach o sygn. akt II OSK 1576/12, II FSK 1377/08 i II FSK 1378/08 (dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że w przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. i że nie jest on uprawniony do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Przyjął, że analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznaczałoby w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym czy zobowiązanie stało się wymagalne. Badanie tej okoliczności w ramach zarzutu o nieistnieniu obowiązku stanowiłoby w istocie kontrolę wymagalności tego obowiązku - czego zabrania art. 29 § 1 u.p.e.a. Wyjaśnił również, że kwestia prawidłowego doręczenia decyzji nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, a przyjęcie takiego poglądu byłoby równoznaczne z umożliwieniem zobowiązanemu podważania ostatecznych decyzji poza trybami nadzwyczajnymi.

W związku z powyższym podniesiona przez Skarżącą okoliczność braku doręczenia decyzji organu podatkowego nie mogła stanowić skutecznego zarzutu.

9.4. W odniesieniu do stanowiska Skarżącej o niezasadnym obciążeniu jej podatkiem zawartego w złożonych zarzutach na prowadzone postępowanie egzekucyjne, Sąd podkreśla, że zarzuty dotyczące zasadności obciążenia Skarżącej podatkiem rolnym powinny być podnoszone w postępowaniu podatkowym, nie zaś w toku postępowania egzekucyjnego.

Zarówno organ egzekucyjny jak i wierzyciel nie są bowiem uprawnione do oceny podniesionych zarzutów dotyczących zgodności z prawem decyzji ustalającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego.

W ocenie Sądu także z tego powodu zarzut Skarżącej dotyczący braku dowodów z powodu nieuwzględnienia wniosków dowodowych złożonych w postępowaniu przez SKO jak i brak rozstrzygnięć procesowych w przedmiocie złożonych wniosków dowodowych nie mogło stanowić naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, bowiem wnioski o włączenie do prowadzonego postępowania dokumentów z innych postępowań dotyczących przedmiotowej nieruchomości w istocie zmierzają do zakwestionowania prawidłowości decyzji wymiarowej wydanej w przedmiocie podatku rolnego i podatku od nieruchomości, która to okoliczność jak już zostało to wskazane nie mogła być przedmiotem zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym i stanowiska wierzyciela.

Również wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie powoduje, że obowiązek nie może być egzekwowany. Dopiero wstrzymanie wykonalności decyzji lub stwierdzenie nieważności decyzji powodują konsekwencje dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dopóki jednak nie dojdzie do stwierdzenia nieważności decyzji, obowiązek istnieje i zarzut nieistnienia obowiązku nie może zostać uwzględniony.

Zdaniem Sądu wydanie zaskarżonego postanowienia przez SKO w sytuacji podnoszonej przez Skarżącą przechodzenia długotrwałego leczenia i przebywania w szpitalu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania podatkowego, a w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.).

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie spełnia wymogi zawarte w art. 124 § 1 i 2 k.p.a. i w tym zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne.

9.5. Dodatkowo Sąd wskazuje, że na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. oddalił wniosek Skarżącej zawarty w piśmie z dnia 9 lutego 2015 r. o odroczenie rozprawy.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 7 p.p.s.a., Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu, co wskazuje, że przesłanki odroczenia rozprawy wskazane w art. 109 p.p.s.a. - jako stanowiące wyjątek od tej zasady - winny być interpretowane ściśle.

Natomiast Skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała swojego oświadczenia o pozostawaniu na zwolnieniu lekarskim do chwili obecnej, spowodowanym chorobą, co uniemożliwia jej działanie we własnej sprawie. Znajdujące się w aktach sądowych sprawy zaświadczenie lekarskie z dnia 15 grudnia 2014 r. potwierdza jedynie, że Skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia 13 grudnia 2014 r. do 30 grudnia 2014 r., co nie mogło stanowić podstawy do odroczenia rozprawy wyznaczonej na dzień 10 lutego 2015 r.

Powołana przez Skarżącą w piśmie okoliczność braku doręczenia jej kserokopii złożonych skarg, które ze względu na wpłatę przez stronę opłaty kancelaryjnej w dniu 7 lutego 2015 r. (wpływ na rachunek bankowy Sądu w dniu 9 lutego 2015 r.) nie zostało doręczone przed dniem rozprawy, nie mogło stanowić podstawy odroczenia rozprawy, zwłaszcza w sytuacji gdy Skarżąca miała możliwość odbioru kserokopii w dniu zapoznania się z aktami sprawy oraz osobistego złożenia pisma w tut. Sądzie w dniu 9 lutego 2015 r.

Natomiast wskazane we wniosku prowadzone odrębne postępowania administracyjne, sądowe oraz postępowania karne, a także związane z tymi postępowaniami dokumenty nie dotyczą przedmiotowej sprawy i nie mogły stanowić w świetle powołanych przepisów p.p.s.a. podstawy odroczenia rozprawy.

9.6. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.