Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1145215

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 12 kwietnia 2012 r.
I SA/Gd 1258/11

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń.

Sędziowie WSA: Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. R. i I. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia 12 września 2011 r. nr (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2011 r. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

J.R. i I.R. są wieczystymi użytkownikami położonej w S. działki o numerze ewidencyjnym nr 162/1 i właścicielami posadowionego na niej budynku o powierzchni 569,85 m2. Począwszy od 2007 r. w budynku faktycznie nie była prowadzona działalność gospodarcza, a w ewidencji gruntów i budynków figurował on jako budynek mieszkalno-produkcyjny, składający się z części mieszkalnej o powierzchni 340,95 m2. oraz części poprodukcyjnej o powierzchni 228,90 m2.

W dniu 21 kwietnia 2011 r. Wójt Gminy Słupsk otrzymał ze Starostwa Powiatowego w Słupsku zatwierdzone przez Starostę zgłoszenie nr (...) w sprawie zmiany sposobu użytkowania części produkcyjnej budynku na część mieszkalną.

Po otrzymaniu wskazanego zgłoszenia, a więc na skutek powzięcia informacji o zaistnieniu zdarzenia mającego wpływ na zmianę wysokości opodatkowania budynku, Wójt Gminy Słupsk wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego dotyczącego posiadanych przez J. i I. R. nieruchomości.

Decyzją z dnia 7 lipca 2011 r. Wójt Gminy Słupsk ustalił wobec J. i I. R. wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do grudnia 2011 r. w kwocie 3.316 zł, w tym podatek od nieruchomości dotyczący budynku posadowionego na działce nr 162/1 w S., uznając, że wobec zmiany sposobu użytkowania budynek ten, jako całość, powinien być jednolicie opodatkowany od dnia 1 maja 2011 r. według stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Za okres od stycznia do kwietnia 2011 r. podatek został wyliczony według dwóch stawek. Obok części mieszkalnej opodatkowanej według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, cześć określona w tym czasie w ewidencji gruntów i budynków jako produkcyjna (a faktycznie poprodukcyjna), została opodatkowana wyższą stawką właściwą dla budynków pozostałych.

W złożonym odwołaniu J.R. podniósł, iż w jego ocenie część poprodukcyjna budynku powinna być opodatkowana stawką jak dla budynków mieszkalnych przez cały rok 2011. Podatnik wyjaśnił, że począwszy od 2007 od kiedy w spornym budynku nie prowadzi już działalności gospodarczej, wielokrotnie informował organ podatkowy o przeznaczeniu całości powierzchni budynku na mieszkanie. Mimo licznych deklaracji, że posadowiony na działce nr 162/1 w S. budynek w całości pełni funkcję mieszkalną, tak starosta jak i wójt nie chcieli tego faktu uwzględnić, domagając się formalnych zmian dotyczącej nieruchomości dokumentacji. Wójt zmienił więc ostatecznie stawki podatku na adekwatne dla budynków mieszkalnych dopiero po uzyskaniu przez podatnika wszystkich formalnych uzgodnień w wielu urzędach, do kwietnia 2011 r. pobierając więc podatek według zawyżonej w ocenie podatnika stawki. Podatnik podkreślił, że przewlekłe procedury prawne nie mogą działać na jego niekorzyść i zmuszać go do ponoszenia nieadekwatnych do stanu rzeczywistego, wygórowanych opłat podatkowych

Decyzją z dnia 12 września 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję jako prawidłową.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287) organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie skoro art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej jako "U.p.o.l.") umożliwia zmianę opodatkowania dopiero od pierwszego dnia miesiąca po miesiącu po którym nastąpiło zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał opodatkowania całości budynku jako mieszkalnego dopiero od dnia 1 maja 2011 r. Organ podatkowy otrzymał od organu właściwego dla prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, zgłoszenie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części produkcyjnej budynku na mieszkalną dopiero w dniu 21 kwietnia 2011 r. Wcześniejsze opodatkowanie części produkcyjnej według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych nie było tym samym możliwe, gdyż nie znajdowało potwierdzenia w ewidencji. J.R., poza twierdzeniami o dokonanej przez siebie już w 2007 r. zmianie funkcji budynku na mieszkalną, w rzeczywistości przed dniem 1 maja 2011 r. nie przedłożył w sprawie żadnych dowodów wskazujących na inną funkcję budynku niż wynikająca ze znanych organowi podatkowemu dokumentów.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze J.R. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej budynku pozostałego o powierzchni 228,90 m2 położonego na działce nr 162/1 w S., gdzie wyliczenie podatku od nieruchomości za okres od stycznia do kwietnia 2011 r. wyniosło łącznie 503, 58 zł.

Skarżący oparł skargę na twierdzeniu, iż wskazana powierzchnia powinna zostać uznana za mieszkalną już począwszy od stycznia 2011 r., a więc niezależnie od daty otrzymania przez Wójta zgłoszenia ze Starostwa Powiatowego w Słupsku nr (...) w sprawie zmiany sposobu użytkowania części produkcyjnej budynku na część mieszkalną.

Skarżący wyjaśnił, że już wcześniej tj. od lipca 2010 r. podejmował aktywne działania w celu uzyskania oficjalnej zmiany sposobu użytkowania poprodukcyjnej części budynku na funkcję mieszkalną. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy w tym zakresie zostało jednak z przyczyn od niego niezależnych zawieszone do lutego 2011 r. i zakończone dopiero w dniu 23 marca 2011 r. poprzez wydanie uwzględniającej żądanie skarżącego decyzji o warunkach zabudowy. Opieszałość organów spowodowała tym samym, że skarżący nie mógł wcześniej niż w dniu 13 kwietnia 2011 r. wystąpić do Starostwa Powiatowego z wnioskiem w sprawie zmiany sposobu użytkowania części poprodukcyjnej budynku na funkcję mieszkalną. Skarżący ponownie podkreślił, że nie może ponosić finansowych konsekwencji wynikających z wadliwego działania organów gminy. Podaną przez organ przyczyną zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy miała być bowiem konieczność opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy plan ten i tak nie został uchwalony, a zawieszenie postępowania w istotny sposób utrudniło skarżącemu wcześniejsze załatwienie formalności dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Mając na uwadze powyższe przepisy oraz sformułowane przez skarżącego zarzuty Sąd uznał za celowe podkreślić na wstępie, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest wyłącznie rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 września 2011 r. dotyczącej wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego za okres od stycznia do grudnia 2011 r. Dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy tym samym wyłącznie wydanej wobec skarżącego decyzji podatkowej.

Sąd nie kwestionuje, że J.R. wystąpił w dniu 27 lipca 2010 r. do Wójta Gminy Słupsk z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia polegającego na zmianie sposobu użytkowania części poprodukcyjnej budynku w S. na funkcję mieszkalną. Jak wynika z akt sprawy wszczęte w tej sprawie postępowanie na mocy postanowienia Wójta Gminy Słupsk z dnia 6 sierpnia 2010 r. zostało zawieszone na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku tj. do dnia 26 lipca 2011 r. Jako podstawę zawieszenia postępowania wskazano art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm., dalej jako "ustawa P.p.z.p.") tj. przepis przyznający prowadzącemu postępowanie organowi prawo do jego zawieszenia w sytuacji ustalenia, że obszar na którym wnioskodawca chce realizować inwestycję ma być objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wskazano, że do tej pory dla terenu działki nr 162/1 w S., Gmina Słupsk nie posiadała obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz na podstawie uchwały Rady Gminy Słupsk nr (...) z dnia 28 kwietnia 2008 r. przystąpiono właśnie do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w części obrębów B. - S., gdzie ustalenia projektu dla terenu działki to tereny produkcji, składów i usług wielofunkcyjnych, wobec czego planowana przez stronę inwestycja, polegająca na realizacji zabudowy mieszkaniowej, nie byłaby zgodna z zawartymi w projekcie ustaleniami. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. Wójt Gminy Słupsk działając na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.") podjął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr 162/1 w S., wskazując, że w okresie zawieszania nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a J.R. składając w dniu 8 lutego 2011 r. wniosek o podjecie postępowania, skorygował jednocześnie swój wniosek o udzielenie warunków zabudowy. W dniu 23 marca 2011 r. wójt Gminy Słupsk uwzględniając wniosek strony, wydał decyzję o warunkach zabudowy w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części poprodukcyjnej budynku mieszkalno-produkcyjnego na budynek mieszkalny. Ponieważ planowane przez stronę prace budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę, w dniu 13 kwietnia 2011 r. I. R. dokonała zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania części poprodukcyjnej na budynek mieszkalny. Uznając zgłoszenie za prawidłowe Starosta nie wniósł sprzeciwu do prac określonych w zgłoszeniu, o czym poinformował wnioskodawcę, Powiatowego Inspektora Budowlanego oraz Gminę Słupsk wraz z właściwą dla spraw podatkowych komórką tej gminy, przesyłając im przyjęte zgłoszenie.

Ponieważ otrzymanie wskazanego zgłoszenia przez organ podatkowy stało się impulsem do wszczęcia postępowania podatkowego, celem uwzględniania korzystnej dla skarżącego okoliczności zmiany funkcji budynku na mieszkalny, Sąd podziela stanowisko skarżącego, że przytoczony stan faktyczny miał bezpośredni wpływ na dokonanie wobec niego wymiaru podatku od nieruchomości. Na tym etapie zaistniały stan faktyczny musi być jednak oceniany jedynie pod względem skutku jaki wywołał w prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu podatkowym. Jak wskazano wyżej przedmiotem niniejszego postępowania nie jest skarga na postanowienie o zawieszeniu postępowania toczącego się w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Sąd nie może tym samym w tym miejscu rozstrzygać o prawidłowości postępowania, które toczyło się w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, w tym rozstrzygania czy zostało ono prawidłowo zawieszone - mając w szczególności na uwadze, że dla zakwestionowania wskazanych rozstrzygnięć skarżącemu przysługiwały odrębne środki odwoławcze. Jeżeli więc nie zgadzał się z postanowieniem o zawieszeniu postępowania, winien je był zaskarżyć w drodze zażalenia, a następnie w drodze odrębnej skargi do tutejszego Sądu.

Wobec powyższego argument dotyczący przewlekłości postępowania toczącego się w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy jest nieadekwatny dla oceny prawidłowości działania organów podatkowych, które niezwłocznie po powzięciu wiadomości o urzędowo i oficjalnie zaakceptowanej zmianie sposobu użytkowania budynku (znajdującej odzwierciedlenie w zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków), uwzględniły tę zmianę z korzyścią dla podatnika i prawidłowo zastosowały w sprawie art. 6 ust. 1 pkt 3 U.p.o.l. Sąd jedynie na marginesie wskazuje, że gdyby skarżący podjął działania mające na celu uporządkowanie spraw budynku już w czasie kiedy przestał go wykorzystywać na działalność gospodarczą i zajął na mieszkanie, czyli jak twierdzi już w 2007 r., to w tym czasie nie istniałaby związana z pracami nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeszkoda w prowadzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Rada Gminy podjęła bowiem uchwałę nr (...) o przystąpieniu do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w części obrębów B - S. gmina S, dopiero w dniu 24 kwietnia 2008 r., a faktyczne prace nad planem rozpoczęto dużo później.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Sąd podziela oczywiste w świetle przytoczonego przepisu stanowisko organu, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy podkreślenia wymaga, że zgodnie z przepisami prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania budynku nie następuje dowolnie lecz może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego organu. Okoliczność, że skarżący faktycznie wykorzystywał budynek na inne cele, niż te którym budynek był pierwotnie przeznaczony, bez formalnej zgody na zmianę jego funkcji, a de facto bez przystosowania budynku do pełnienia nowej funkcji, nie mogła tym samym być respektowana, ani aprobowana przez organy samorządu, w tym nie mogła znaleźć odbicia, jak tego oczekiwał skarżący, w opodatkowaniu budynku według jednolitej stawki jak dla budynków mieszkalnych niezależnie od daty otrzymania przez Wójta zgłoszenia ze Starostwa Powiatowego w Słupsku nr (...) w sprawie zmiany sposobu użytkowania części produkcyjnej budynku na część mieszkalną.

Artykuł 6 ust. 1 pkt 3 U.p.o.l. stanowi, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Mając na uwadze, że zgłoszona przez podatników zmiana sposobu użytkowania części budynku została oficjalnie zaakceptowana przez Starostę w miesiącu kwietniu 2011 r., co znalazło następnie odbicie w prowadzonej przez niego ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe prawidłowo wywiodły, że zastosowanie w odniesieniu do położonego na działce nr 162/1 budynku w S. jednolitej stawki podatkowej dla budynków mieszkalnych było możliwe dopiero od dnia 1 maja 2011 r.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.