Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1145214

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 28 marca 2012 r.
I SA/Gd 124/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska.

Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), WSA Ewa Wojtynowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 13 grudnia 2011 r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 18 lipca 2011 r. określającą J.O. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Volkswagen Golf w kwocie 3.189,00 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z przedłożonej przez stronę umowy sprzedaży, pan J.O. zakupił w dniu 19 marca 2007 r. od firmy A z siedzibą w USA samochód osobowy marki Volkswagen Golf o nr (...) za kwotę 1.500 $. Na dokumencie sprzedaży widnieje pieczątka i podpis właściciela ww. firmy J.N.

W dniu 25 lipca 2007 r. w Urzędzie Celnym w B. dokonano odprawy celnej ww. pojazdu, w tym zapłaty należności w łącznej wysokości 553,79 Euro. Z dokumentów odprawy wynika, że odprawy celnej dokonał reprezentujący stronę D.Cz. (agent).

W dniu 10 sierpnia 2007 r. przeprowadzono w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w K. badanie techniczne ww. samochodu, natomiast w dniu 13 sierpnia 2007 r. pojazd ten został zarejestrowany w Urzędzie Miasta S. jako osobowy pod nr (...).

Po przywozie na terytorium kraju przedmiotowego samochodu nie została złożona we właściwym urzędzie celnym deklaracja uproszczona AKC-U, jak też nie dokonano zapłaty należnego podatku akcyzowego z tytułu dokonania nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, w wyniku którego określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego w wysokości 3.189,00 zł.

Organ ustalił na podstawie otrzymanych od władz celnych USA informacji, iż widniejący na dokumencie sprzedaży przedmiotowego pojazdu z dnia 19 marca 2007 r. jako właściciel firmy A - p. J.N. został deportowany z tego kraju w dniu 13 sierpnia 2005 r. jako przestępca, że zawarta w USA umowa sprzedaży nie może być uznana za dokument autentyczny. W konsekwencji nie można w opinii Naczelnika Urzędu Celnego rozstrzygnięcia w kwestii podstawy opodatkowania oprzeć na wartości samochodu wskazanej w tym dokumencie. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji określił podstawę opodatkowania przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.), przyjmując jako wartość rynkową kwotę z systemu Eurotax Glass's pomniejszoną o koszt naprawy udokumentowany przedłożoną przez stronę w toku postępowania fakturą VAT z dnia 8 sierpnia 2007 r.

Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując odwołanie, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem opodatkowania w sprawie jest nabycie wewnątrzwspólnotowe spornego samochodu, ponieważ jego przywóz na terytorium kraju nastąpił z terytorium innego państwa członkowskiego, stosownie do art. 2 pkt 11 i art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym. Dalej organ podał, że w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić. Ustawodawca przewidział w art. 10 ust. 5 cytowanej ustawy, iż jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w sprawie zaistniała konieczność ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o cytowany art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, ponieważ z materiału dowodowego sprawy nie wynika, jaką cenę podatnik zobowiązany był zapłacić za nabyty samochód. Przedłożona przez niego umowa z dnia 19 marca 2007 r. uznana została za nieautentyczną. Organ stwierdził, że jak wynika z informacji uzyskanych od władz celnych USA sprzedawca pojazdu - p. N. nie mógł przebywać w dacie zawierania umowy na terenie Stanów Zjednoczonych z uwagi na fakt, iż został z tego kraju deportowany 13 sierpnia 2005 r. jako przestępca, z jednoczesnym zakazem przekraczania granicy USA. Biorąc pod uwagę powyższe, p. N. nie mógł (odmiennie jak twierdzi strona) zajmować się odprawą tego samochodu w USA, ani także sprowadzać z tego kraju żadnych innych pojazdów. Przedmiotowa umowa nie mogła też zostać zawarta w Stanach Zjednoczonych, gdyż firma A formalnie zawiesiła działalność. Dlatego też dokument sprzedaży z dnia 19 marca 2007 r. nie odzwierciedla faktycznie dokonanej transakcji pomiędzy stronami w nim określonymi, a tym samym nie mógł stanowić podstawy ustalenia podstawy opodatkowania.

Ponadto zdaniem Dyrektora Izby Celnej powyższa umowa nie zawierała realnej wartości dwuletniego pojazdu, nawet jeśli przyjąć, że był on silnie uszkodzony. Brak też jest dowodów potwierdzających zapłatę ceny wynikającej z umowy.

W celu odniesienia ceny z umowy do wskazanej w art. 10 ust. 5 ww. ustawy "przeciętnej ceny samochodu tego samego rodzaju, stosowanej na rynku krajowym" dokonano sprawdzenia średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu w oparciu o profesjonalny system wyceny pojazdów Eurotax Glass's, w wyniku czego uzyskano kwotę brutto pojazdu nieuszkodzonego (o stanie dobrym) w wysokości 51.000 zł. Organ podkreślił przy tym, że określona w wycenie wartość nie dotyczy ściśle pojazdu będącego przedmiotem postępowania, ale samochodu podobnego i jest wartością uśrednioną. Organ uwzględnił poniesione przez stronę koszty naprawy sprowadzonego pojazdu w kwocie 18.501,30 zł, o które pomniejszono średnią wartość rynkową pojazdu podobnego, a następnie odjął podatek VAT i akcyzę. Obliczona w ten sposób podstawa opodatkowania wyniosła 23.449,00 zł, natomiast podatek akcyzowy należny do zapłaty, przy zastosowaniu stawki akcyzy 13,6%, wyniósł 3.189,00 zł.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.: art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne określenie podstawy opodatkowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podana kwota zakupu odpowiada rynkowym cenom samochodów używanych, które są jednocześnie powypadkowe. Zadeklarowana cena jest zgodna z faktyczną ceną zakupu. Przyjęta przez organy wartość brutto samochodu osobowego tej samej marki nie uwzględniała faktu, że sprowadzony przez skarżącego pojazd był uszkodzony.

Skarżący podniósł, że pojazd zakupiony został przez J.O., który w chwili postępowania administracyjnego przebywał za granicą. W efekcie po pierwsze, do dnia dzisiejszego sprawa jest prowadzona przez A.O., po drugie, J.O. nie był w stanie przedstawić odpowiedniej dokumentacji - faktur i fotografii. Dopiero w późniejszym terminie, tj. w dniu 16 czerwca 2011 r., A.O. przedstawił odpowiednią fakturę z dnia 8 sierpnia 2008 r.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, iż J.O. dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oraz że nie dopełnił obowiązku złożenia deklaracji uproszczonej AKC-U i zapłaty należnego podatku akcyzowego.

Zasadniczy przedmiot sporu dotyczy natomiast prawidłowości określenia przez organy podstawy opodatkowania, co przekłada się na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.

Z uwagi na to, że obowiązek podatkowy w akcyzie z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego powstał przed dniem wejścia w życie ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 z późn. zm.) w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.), zwanej dalej U.p.a., o czym przesądza treść art. 154 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r.

Zgodnie z art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 U.p.a. akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W stanie prawnym obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego w akcyzie z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, którą jest chwila nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, podstawą opodatkowania była kwota, jaką nabywca był obowiązany zapłacić (art. 10 ust. 1 pkt 2 oraz art. 82 ust. 3 U.p.a.). Wyjątkowo w sytuacji, gdy nie można określić kwoty jaką nabywca był zobowiązany zapłacić, podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy (art. 10 ust. 5 U.p.a.).

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania przez organy art. 10 ust. 5 U.p.a. Wbrew zarzutom skargi niemożliwe było określenie podstawy opodatkowania na podstawie art. 82 ust. 3 U.p.a., bowiem dla jego zastosowania konieczne jest ustalenie kwoty, jaką "nabywca jest obowiązany zapłacić", a ta nie jest znana. Jedynym dowodem, zaoferowanym przez stronę celem wykazania tej okoliczności, była umowa sprzedaży, zawarta w dniu 19 marca 2007 r., z której wynikało, iż skarżący nabył przedmiotowy samochód od J.N. (A) w USA (za pośrednictwem aukcji internetowej). Tymczasem jak wynika z informacji uzyskanych od władz celnych USA, J.N. został deportowany z USA w dniu 13 sierpnia 2005 r. jako przestępca, a firma A zawiesiła działalność. Nie mógł więc on ani wystawić w USA samochodu na sprzedaż, ani też zajmować się jego odprawą, jak twierdziła strona. W związku z tym uprawniony jest wniosek organów, że powyższa umowa nie odzwierciedla faktycznie dokonanej transakcji i na jej podstawie nie jest możliwe ustalenie podstawy opodatkowania odpowiadającej faktycznej cenie nabycia. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnych innych dowodów wskazujących na tę cenę, w szczególności brak jest dowodów zapłaty. Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika strony "płatność za samochód wraz z kosztami obsługi logistycznej (transportu itp.itd.) przekazywałem p. N. w banku, który od razu wpłacał bezpośrednio na konto należące do aukcji (...) oraz firmie frachtowej, pokazywał potwierdzenie dokonania przelewów (pismo strony z dnia 5 października 2011 r. - k. 68 akt administracyjnych). Wyjaśnienia te nie są wiarygodne, trudno bowiem uznać w świetle zasad doświadczenia życiowego, że skarżący nie zadbał o posiadanie dowodu zapłaty za sprowadzony samochód. Abstrahując już jednak od kwestii faktycznego przebiegu transakcji, z powyższych wyjaśnień wynika tyle, że skarżący nie dysponuje dowodem zapłaty ceny za sporny pojazd.

Skoro nie jest możliwe ustalenie podstawy opodatkowania zgodnie z art. 82 ust. 3 U.p.a., zastosowanie znajdą zasady ogólne, w tym wskazywany już art. 10 ust. 5 U.p.a., w myśl którego jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, to podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.

W rozpatrywanej sprawie organy ustaliły przeciętną cenę samochodu tego samego rodzaju, stosowaną na rynku krajowym, przy wykorzystaniu danych wynikających z katalogu Eurotax Glass's. Sąd za prawidłowy uznaje taki sposób określenia podstawy opodatkowania. Informatory o rynkowych wartościach pojazdów prowadzone są w sposób profesjonalny, przy wykorzystaniu danych pochodzących z największych giełd samochodowych, auto-komisów, salonów sprzedaży oraz ogłoszeń prasowych z całej Polski. O wartości zawartych w nich danych może świadczyć fakt, iż są one powszechnie wykorzystywane zarówno przez rzeczoznawców samochodowych, jak i firmy ubezpieczeniowe. Zaznaczenia wymaga przy tym, że posłużenie się przez organy podatkowe tego rodzaju katalogiem służy ustaleniu przeciętnej ceny tego typu pojazdów na rynku krajowym, a nie wartości tego konkretnego pojazdu.

Prawidłowo także organy dokonały wyceny pojazdu podobnego na dzień 8 sierpnia 2007 r. (pierwsza potwierdzona dokumentami data, kiedy auto było na terenie Polski), bowiem zgodnie z art. 3 pkt 3 U.p.a. obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Bezzasadny jest zarzut nieuwzględnienia przez organy przy dokonywaniu wyceny pojazdu jego powypadkowego stanu. Przeciwnie, jak wynika z uzasadnienia decyzji organy obniżyły wartość pojazdu ustaloną na podstawie systemu Eurotax Glass's o udokumentowane fakturą z dnia 8 sierpnia 2008 r. koszty jego naprawy w kwocie 18.501,30 zł W rezultacie podstawa opodatkowania została ustalona prawidłowo w następujący sposób: wartość pojazdu ustalona na podstawie przeciętnych cen na rynku krajowym w kwocie 51.000 zł pomniejszona została o koszty naprawy w kwocie 18.501,30 zł, następnie odjęto podatek VAT i akcyzę, w rezultacie otrzymując kwotę 23.449,00 zł. Podatek akcyzowy należny do zapłaty, przy zastosowaniu stawki akcyzy 13,6%, wyniósł 3.189,00 zł.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest fakt, że podatnik J.O. - właściciel przedmiotowego pojazdu w trakcie postępowania podatkowego przebywał poza granicami kraju, w związku z czym nie mógł przedstawić odpowiedniej dokumentacji (faktur, zdjęć). Postępowanie podatkowe zostało prawidłowo wszczęte poprzez doręczenie postanowienia o jego wszczęciu do rąk J.O., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 27 akt administracyjnych). Decyzja organu pierwszej instancji doręczona została do rąk dorosłego domownika - A.O., w trybie art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm). Odwołanie wniesione zostało przez A.O., który na wezwanie organu przedstawił stosowne pełnomocnictwo do działania w imieniu ojca - J.O. Faktura dokumentująca naprawę spornego pojazdu przedstawiona została jeszcze w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i została przez organy obu instancji uwzględniona na korzyść strony. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu zostało w jakikolwiek sposób naruszone.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.