Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2172874

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 23 listopada 2016 r.
I SA/Gd 1094/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.).

Sędziowie WSA: Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w na informację Zarządu Województwa z dnia 9 sierpnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie nieuwzględnienia protestu

1.

uchyla zaskarżoną informację;

2.

zasądza od Zarządu Województwa na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W odpowiedzi na konkurs ogłoszony przez Zarząd Województwa (...), jako Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa (...) na lata 2014-220, dla Działania 2.2 Inwestycje Profilowane, Poddziałania 2.2.1 Inwestycje profilowane - Wsparcie dotacyjne w ramach Osi Priorytetowej 2. Przedsiębiorstwa - dalej jako "Konkurs", "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. - dalej jako "Spółka, złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Wprowadzenie na rynek nowej usługi dla żeglarzy opartej na innowacyjnych rozwiązaniach ICT".

Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. Agencja (...) S.A. z siedzibą w G. - dalej jako "Agencja", pełniąca funkcję Instytucji Pośredniczącej, poinformowała Spółkę, że w wyniku przeprowadzonej oceny formalnej wniosek o dofinansowanie projektu uzyskał negatywną ocenę formalną i nie został zakwalifikowany do oceny wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni nie spełnia definicji małego lub średniego przedsiębiorstwa, albowiem zgodnie z danymi dostępnymi w Krajowym Rejestrze Sądowym 100% udziałów Spółki posiada Polski Związek Żeglarski - dalej jako "PZŻ", gdzie organem sprawującym nadzór jest organ publiczny - Ministerstwo Sportu i Turystyki. Tymczasem, zgodnie z Załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE.L 2014.187.1) - dalej jako "Rozporządzenie 651/2014", nie można uznać podmiotu za małe lub średnie przedsiębiorstwo, jeżeli 25% lub więcej kapitału praw głosu kontroluje, bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ publiczny.

W związku z negatywną oceną formalną wniosku Spółka, na podstawie art. 53 i 54 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217) - dalej jako "ustawa wdrożeniowa", złożyła protest, wnosząc o dokonanie ponownej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie, pozytywną ocenę formalną i przekazanie wniosku do oceny merytorycznej.

W uzasadnieniu zarzucono, że Agencja niewłaściwie zinterpretowała rolę Ministerstwa Sportu i Turystyki wobec PZŻ i tym samym wobec Spółki. Przyznano, że ww. ministerstwo nadzoruje PZŻ jako stowarzyszenie na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r. poz. 176 z późn. zm.) - dalej jako "ustawa o sporcie", oraz na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1393 z późn. zm.) - dalej jako "Prawo o stowarzyszeniach", jednakże funkcja nadzoru ministra, zarówno w stosunku do Spółki, jak i do PZŻ, nie dotyczy kwestii nadzoru właścicielskiego ani sprawowania kontroli w myśl Załącznika I do Rozporządzenia 651/2014.

Wskazano, że związek sportowy rejestrowany jest w KRS, zaś zasady jego funkcjonowania pod względem formalnoprawnym reguluje bezpośrednio Prawo o stowarzyszeniach. Z przepisów tej ustawy wynika, że nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy ds. kultury fizycznej. Przejawia się to m.in. w fakcie, że minister zatwierdza, w drodze decyzji, statut polskiego związku sportowego oraz jego zmiany, które polski związek sportowy przedstawia niezwłocznie po ich uchwaleniu. Minister ma również prawo odmówić zatwierdzenia statutu polskiego związku sportowego lub jego zmiany w przypadku stwierdzenia niezgodności ich postanowień z przepisami prawa. Nadzór ministra nie obejmuje decyzji dyscyplinarnych i regulaminowych władz polskich związków sportowych związanych z organizacją i przebiegiem współzawodnictwa sportowego.

Wskazano również, że zgodnie z art. 25 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach organ nadzorujący (minister właściwy ds. sportu) sprawuje nadzór nad działalnością stowarzyszeń wyłącznie w zakresie zgodności ich działania z przepisami prawa i postanowieniami statutu. W ramach tej kompetencji organ ma jedynie prawo w wyznaczonym terminie żądać dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia odpisów uchwał walnego zebrania członków (zebrania delegatów) lub niezbędnych wyjaśnień od władz stowarzyszenia. W katalogu uprawnień nadzorczych nie ma zatem kontroli w rozumieniu Załącznika I do Rozporządzenia 651/2014.

Podkreślono, że PZŻ - jako 100% właściciel udziałów Spółki - działa na podstawie Prawa o stowarzyszeniach i z tytułu statusu narodowego związku sportowego podlega przepisom ustawy o sporcie. PZŻ jest stowarzyszeniem osób prawnych (okręgowych związków żeglarskich, klubów żeglarskich). Ministerstwo Sportu i Turystyki jest organem nadzorującym działania PZŻ w zakresie np. działalności sportowej i wykorzystania środków z dotacji publicznych na kadrę narodową, natomiast w zakresie np. rejestracji łodzi, wydawania licencji, organem nadzorującym jest Minister Gospodarki Morskiej. Nadzór w ww. zakresie, czyli de facto przestrzegania obowiązujących przepisów prawa i wydatkowania środków publicznych, nie ma związku ze statusem, funkcjami i udziałami właścicielskimi, a tym bardziej prawem głosu.

Podsumowując podniesiono, że Ministerstwo Sportu i Turystyki w żaden sposób nie kontroluje kapitału ani praw głosu w Spółce, nie ma również żadnego wpływu na wybór władz PZŻ.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r. Agencja poinformowała Spółkę o nieuwzględnieniu protestu.

W uzasadnieniu wskazano m.in., że wprowadzenie rozróżnienia na podmiot samodzielny i zależny ma swoje uzasadnienie w systemie pomocy publicznej. Przedsiębiorstwa kwalifikujące się jako mikro, małe lub średnie objęte są korzystniejszymi zasadami przyznawania pomocy publicznej, gdyż rozmiar ich działalności jest przyczyną szeregu trudności w dostępie do środków finansowych oraz implikuje ich słabszą pozycję rynkową, co też znalazło odzwierciedlenie w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa (...) 2014-2020, w Poddziałaniu 2.2.1, które jest dedykowane wyłącznie przedsiębiorcom z sektora małych i średnich przedsiębiorstw.

Zdaniem Agencji, dla przeprowadzenia oceny wielkości przedsiębiorstwa zastosowano właściwe w tym zakresie przepisy wspólnotowe, w tym przede wszystkim zalecenie Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczące definicji przedsiębiorstw mikro, małych i średnich (Dz.U.UE.L 2003.124.36), którego zapisy znajdują odzwierciedlenie w Załączniku I do Rozporządzenia 651/2014. W załączniku tym przedsiębiorstwo powiązane zostało zdefiniowane jako przedsiębiorstwo, które pozostaje m.in. w takim związku, w którym przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka.

Podniesiono, że przedsiębiorstwo nie może być uznane za małe lub średnie, jeżeli 25% lub więcej jego kapitału lub głosów jest kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio, łącznie lub indywidualnie, przez co najmniej jeden organ publiczny. Postanowienie to, w poradniku Komisji Europejskiej "Nowa definicja MŚP Poradnik dla użytkowników i wzór oświadczenia", uzasadniono w sposób następujący: z faktu, że przedsiębiorstwo jest własnością państwową, mogą wynikać dla niego określone korzyści, zwłaszcza finansowe, które dają mu przewagę nad innymi przedsiębiorstwami finansowanymi przez kapitał prywatny. Ponadto w podmiotach publicznych często nie jest możliwe ustalenie liczby osób zatrudnionych i obliczenie danych finansowych.

Agencja przedstawiła następnie tło historyczne, w jakim doszło do powołania do życia Ministerstwa Sportu i Turystyki i wskazała, że struktura powiązań wnioskodawczyni wygląda następująco: organ publiczny (stowarzyszenie, którego członkami zwyczajnymi są okręgowe związki żeglarskie) powołany do życia przez centralny organ administracji PRL

w zakresie kultury fizycznej, sportu i turystyki (PZŻ (Spółka.

Podsumowując podtrzymano pierwotną ocenę, że Spółka nie spełnia definicji małego lub średniego przedsiębiorcy. Wskazano, że przedsiębiorca, w którym 100% udziałów ma podmiot utworzony przez centralny organ administracji, zasadniczo ma zapewnione warunki działalności podobnie jak w przypadku dużych przedsiębiorstw, nie powinien zatem korzystać z przywilejów zarezerwowanych dla podmiotów o mniejszej sile rynkowej, dlatego nie powinien być zaliczany do kategorii małych lub średnich przedsiębiorstw.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego (...), wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Agencję oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem przedstawionego spisu kosztów.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie pkt 2.2. Regulaminu Konkursu poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niesłusznego uznania, że skarżąca nie spełnia definicji małego lub średniego przedsiębiorstwa oraz naruszenie zasady wyboru projektów określonej w art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie przez Agencję oceny formalnej wniosku w sposób nierzetelny, co w konsekwencji doprowadziło do negatywnej oceny wniosku na etapie oceny formalnej i niezakwalifikowania go do kolejnego etapu oceny.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca jest spółką zarejestrowaną w KRS - rejestrze przedsiębiorców; jedynym udziałowcem Spółki jest PZŻ, który nie figuruje w rejestrze przedsiębiorców; ani Spółka ani PZŻ nie jest utworzony ani nie jest własnością żadnego organu administracji publicznej. Podkreślono, że żaden organ administracji publicznej, w tym również Ministerstwo Sportu i Turystyki, nie jest powiązany ze Spółką ani z PZŻ - kapitałowo lub osobowo, pośrednio ani bezpośrednio, indywidualnie lub wspólnie z innymi podmiotami. Żaden organ administracji publicznej, w tym również Ministerstwo Sportu i Turystyki, nie ma kompetencji do sprawowania nad Spółką ani PZŻ kontroli rozumianej jako wykonywanie prawa głosu lub praw z udziałów, w żadnym zakresie. Zdaniem skarżącej, ani Prawo o stowarzyszeniach ani ustawa o sporcie nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia, że ogólny nadzór Ministerstwa Sportu i Turystyki nad PZŻ może w jakimkolwiek stopniu odpowiadać pojęciu kontroli, o której mowa w art. 3 ust. 4 Załącznika I do Rozporządzenia 651/2014, ani też innych przepisów wyznaczających pojęcie małego lub średniego przedsiębiorstwa - w stosunku do PZŻ ani Spółki. Tym samym, Spółka posiada status małego lub średniego przedsiębiorstwa na gruncie przepisów dotyczących pomocy publicznej i wyznaczania statusu prawnego przedsiębiorstwa. A zatem, skarżąca spełnia wszelkie wymagania dotyczące statusu małego lub średniego przedsiębiorstwa określone w regulaminie Konkursu.

Zarząd Województwa (...) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podtrzymano stanowisko, że ocena projektu została przeprowadzona prawidłowo, gdyż skarżącej nie można uznać za małe lub średnie przedsiębiorstwo m.in. w związku z brzmieniem art. 3 ust. 4 Załącznika I do Rozporządzenia 651/2014. Opierając się na treści przepisów ustawy o sporcie wywiedziono, że polski związek sportowy pełni rolę monopolisty w danym sporcie, a takie uregulowanie praw tego związku stanowi podstawę dla nadzoru nad nim przez organ państwa, tj. ministra właściwego ds. kultury fizycznej.

Do odpowiedzi na skargę załączono sprawozdanie z działalności PZŻ za 2015 r., wskazując, że z rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. wynika, iż około 70% przychodów PZŻ pochodzi z dotacji i subwencji. Zdaniem organu administracji, przepisy ustawy o sporcie w zestawieniu z faktycznym finansowaniem PZŻ przez organy administracji publicznej prowadzą do jednoznacznego wniosku, że PZŻ jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Podkreślono również, że ogólne kryterium prowadzenia kontroli przez organ nadzoru, tj. legalność działania polskiego związku sportowego z punktu widzenia przepisów powszechnie obowiązującego prawa oraz postanowień statutu, ulega uzupełnieniu o kryteria dodatkowe w postaci celowości, gospodarności i rzetelności w razie, gdy zakresem kontroli objęte jest wykorzystanie przez ten związek środków publicznych.

Podsumowując stwierdzono, że istotą oceny było rozważenie kwestii, czy skarżąca jest podmiotem niezależnym, czy też należy do grupy, przy czym grupa ta nie musi mieć charakteru oficjalnego - decydują faktyczne powiązania gospodarcze i organizacyjne. Organ doszedł do przekonania, że skarżąca przez powiązanie z PZŻ jako podmiotem realizującym zadania publiczne ma potencjalnie dostęp do znacznych dodatkowych zasobów, które stawiają ją w pozycji uprzywilejowanej nad innymi przedsiębiorcami dysponującymi wyłącznie kapitałem prywatnym, co nie jest zgodne z założeniami art. 3 ust. 4 Załącznika I. Przyjęcie odmiennej interpretacji charakteru powiązań skarżącej z PZŻ musiałoby prowadzić do uznania PZŻ za przedsiębiorcę (z punktu widzenia regulacji unijnych czynnikiem decydującym jest tutaj jedynie fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a nie forma prawna) w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, co skutkowałoby oceną statusu skarżącej na podstawie art. 3 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 Załącznika I oraz jej sytuacji ekonomicznej z uwzględnieniem art. 2 pkt 18 Rozporządzenia 651/2014.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) - dalej jako "P.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 tej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej, zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę wdrożeniową.

Jak stanowi art. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, określa ona zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej

2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi.

Zgodnie z przyjętymi w ustawie wdrożeniowej zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największa liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 2). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2) lub pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1).

Wyznaczona kognicja sądów administracyjnych obejmuje ocenę projektu dokonaną w toku konkursu przez właściwą instytucję zarządzającą. Zdaniem Sądu, mimo braku wskazania w art. 64 ustawy wdrożeniowej przepisów ustawy ustrojowej, tj. P.u.s.a., ocena projektów zgłoszonych do objęcia finansowaniem ze środków UE nie może być wykonywana przez sądy administracyjne w sposób sprzeczny z przyznaną tym sądom w art. 184 Konstytucji RP rolą, a zatem w sposób inny niż w stosunku do aktów wymienionych w art. 3 § 1 p.p.s.a. Jest to więc kontrola dokonywana wyłącznie w płaszczyźnie zgodności z prawem.

Kontrola legalności stanowiska instytucji zarządzającej lub pośredniczącej zajętego w stosunku do protestu złożonego przez stronę skarżącą musi odbywać się z uwzględnieniem przepisów krajowych, tj. przepisów ustawy wdrożeniowej, regulujących zasady prowadzenia polityki rozwoju opartej na środkach finansowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, służących realizacji unijnej polityki spójności w latach

2014-2020. Musi odbywać się także z uwzględnieniem właściwych przepisów unijnych, co jest konsekwencją faktu, że ustawa wdrożeniowa realizuje postanowienia Rozporządzenia 651/2014 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

(Dz.U.UE.L 2013.347.320) - dalej jako "rozporządzenie ogólne".

Ponadto, w związku z przekazaniem w ustawie wdrożeniowej na rzecz właściwej instytucji zarządzającej kompetencji do ustanowienia zasad konkursu prowadzącego do wyboru projektu objętego dofinansowaniem ze środków UE, ocena stanowiska instytucji zarządzającej zajętego w stosunku do protestu złożonego przez skarżącą odbywać się musi z uwzględnieniem regulaminu konkursu stanowiącego swoisty rodzaj procedury obowiązującej w ramach konkursów. Jakkolwiek regulamin ten nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Można wobec tego przyjąć, że stanowi wraz z przepisami powszechnie obowiązującymi podstawę sądowej kontroli przewidzianej w omawianej ustawie. Zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego ocena projektu powinna być zatem kontrolowana pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawowe oraz regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1453/12, LEX nr 1377419).

Skarga zasługuje na uwzględnienie wobec naruszenia przez organ art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Przepisy te stanowią, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, oceniając projekt pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnie z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego.

Jedyną okolicznością skutkującą negatywną oceną wniosku o dofinansowanie projektu skarżącej spółki było uznanie, że nie spełnia ona warunków kwalifikujących do kategorii małych i średnich przedsiębiorstw, w rozumieniu art. 2 i art. 3 ust. 4 Załącznika I do Rozporządzenia 651/2014 r.

Art. 2 Załącznika I określa kryteria (pułapy) zatrudnienia, obrotu lub rocznej sumy bilansowej, przekroczenie których powoduje, że podmiot gospodarczy nie może być zaliczone do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (podobne regulacje zawarte zostały w art. 104-106 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584 z późn. zm.), z kolei art. 3 ust. 4 Załącznika I wskazuje, że przedsiębiorstwa (z wyjątkiem przedsiębiorstw partnerskich), nie można zaliczyć do małych lub średnich, jeżeli 25% lub więcej kapitału lub praw głosu kontroluje bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ publiczny.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, stanowisko organu, że nadzór sprawowany przez Ministra Sportu i Turystyki nad PZŻ, będącym jedynym udziałowcem skarżącej spółki, można uznać za kontrolę co najmniej 25% kapitału lub praw głosu w tej spółce, należy uznać za niezasadne. Stanowisko to pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 3 ust. 4 Załącznika I i nie zostało wsparte jakąkolwiek analizą pojęciową i odniesieniem do realiów niniejszej sprawy, w której organ administracji publicznej nie kontroluje 25% lub więcej kapitału lub praw głosu w skarżącej spółce nawet pośrednio, gdyż nie ma wpływu na działania właścicielskie PZŻ wobec skarżącej spółki.

Należy zatem wskazać, że Minister Sportu i Turystyki sprawuje jedynie ograniczony prawem nadzór nad PZŻ i nie ma kompetencji do samoistnej ingerencji w działania stowarzyszenia, w tym do wpływania na realizację uprawnień właścicielskich PZŻ wobec skarżącej spółki.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach nadzór ogranicza się do zgodności działania stowarzyszenia z przepisami prawa i postanowieniami statutu. Właściwy minister może jedynie żądać odpisów uchwał walnego zebrania członków (delegatów), żądać wyjaśnień od władz stowarzyszenia, a w razie stwierdzenia, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub statutem w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2, może żądać usunięcia nieprawidłowości, wystąpić o ich usunięcie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia lub wystąpić do sądu o nałożenie grzywny.

Podobne kompetencje nadzorcze nad PZŻ wynikają z ustawy o sporcie.

Minister Sportu i Turystyki może żądać udostępnienia uchwał władz związku, udzielenia pisemnych wyjaśnień oraz dokonywać kontroli, wyłącznie w zakresie zgodności z przepisami prawa i postanowieniami statutu (art. 16 ust. 3 ww. ustawy). Minister Sportu i Turystyki musi zatwierdzić statut związku a także zmiany w tym statucie (art. 21 ust. 1 ww. ustawy). W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa lub postanowień statutu minister ten może udzielić władzom związku sportowego upomnienia i żądać od nich podjęcia działań w celu zapewnienia stanu zgodnego z prawem; wstrzymać wykonanie decyzji władz związku i wezwać do jej zmiany lub uchylenia; uchylić decyzje w przypadku gdy nie zostanie zmieniona lub zmieniona na jego żądanie. W przypadku rażącego lub uporczywego naruszenia prawa lub statutu i braku możliwości przywrócenia działalności zgodnej z prawem, Minister Sportu i Turystyki może wystąpić do sądu o zawieszenie w czynnościach władz związku lub o jego rozwiązanie.

Zatem nadzór wynikający z omówionych powyżej unormowań, nie ma żadnego związku z kontrolą kapitału lub prawa głosu, o której mowa w art. 3 ust. 4 Załącznika I. W szczególności nie ma wpływu na normalny tok działań stowarzyszenia (związku sportowego), nie stwarza też uprawnień mogących pośrednio ingerować w sytuację prawną i finansową przedsiębiorstwa utworzonego przez stowarzyszenie.

Argumentacji organu nie wzmacnia w żaden sposób odwołanie się do poradnika Komisji Europejskiej "Nowa definicja MŚP. Poradnik dla użytkowników i wzór oświadczenia", w którym z faktu, że przedsiębiorstwo jest własnością państwową mogą wynikać korzyści finansowe i często niemożliwe jest ustalenie liczby osób zatrudnionych i obliczenie danych finansowych. Organ nie próbuje nawet odnieść tego zapisu do realiów niniejszej sprawy i wskazać, w jaki sposób uznaje, że skarżąca spółka jest przedsiębiorstwem państwowym w rozumieniu Załącznika I oraz w jaki sposób Minister Sportu i Turystyki mógłby różnicować pozycję finansową skarżącej spółki wobec podmiotów konkurencyjnych i jak mógłby uniemożliwiać ustalenie liczby osób zatrudnionych.

Jak wyżej wykazano, Minister Sportu i Turystyki posiada jedynie ograniczone kompetencje nadzorcze, o charakterze zbliżonym do uprawnień organów kontrolnych i stojących na straży przestrzegania prawa, a nie ma żadnych instrumentów wynikających z uprawnień właścicielskich. Tymczasem unormowanie zawarte w Załączniku I dotyczy ograniczenie prawa do korzystania z funduszy pomocowych wobec przedsiębiorstw kontrolowanych właścicielsko przez państwo, gdyż celem jej jest wspieranie podmiotów funkcjonujących w warunkach wolnego rynku i niemogących korzystać z faktycznych korzyści gospodarczych wynikających z możliwego uprzywilejowania podmiotów kontrolowanych przez państwo.

Końcowo Sąd wskazuje, że argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę nie można traktować jako uzupełnienia aktu administracji, jakim jest w niniejszej sprawie zaskarżona informacja o nieuwzględnieniu protestu i argumentacja ta nie mogła podlegać ocenie w ramach sądowej kontroli. Za aktualny należy uznać pogląd sformułowany w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), że odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r. sygn. akt III SA 1838/91, ONSA 1992/2/45). Przy czym częściowe finansowanie PZŻ z dotacji stanowiących środki Skarbu Państwa. Nie ma żadnego wpływu na kontrolę kapitału i praw głosu w skarżącej spółce.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo w sposób mający istotny wpływ na wynik tej oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzająca.

Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.