Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2509100

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 19 czerwca 2018 r.
I SA/Bk 179/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2018 r. sprzeciwu G. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 maja 2018 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia (...) stycznia 2018 r. Nr (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako byłego członka zarządu za zaległość podatkową "F." Sp. z o.o. z tytułu podatku VAT za październik 2013 r. oraz za odsetki za zwłokę od tej zaległości postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

G. S. (dalej powoływany jako Skarżący, Wnioskodawca) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką L. S. Źródłem miesięcznego utrzymania rodziny jest: emerytura w wysokości 197 euro i wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę (przedstawiciel agenta celnego) w kwocie 550 euro otrzymywane przez skarżącego oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę (księgowa) w wysokości 460 euro uzyskiwane przez L. S. Wykazane stałe wydatki miesięczne to: żywność - 400 euro; energia elektryczna - 12 euro; inne opłaty użytkowe (kanalizacja) - 26 euro; ogrzewanie, ciepła woda, drewno opałowe - 31 euro; zarządzane domem, prace w gospodarstwie - 8 euro; media - 54 euro; utrzymanie samochodu - 111 euro oraz raty spłaty kredytu i pożyczki w łącznej kwocie 550 euro. Małż. S. mają zaciągnięty kredyt na 9.443,78 euro oraz pożyczkę w wysokości 5.000 euro, nie są w stanie spłacać tych zobowiązań. Całość dochodu rodziny przeznaczona jest na zaspokojenie bieżących kosztów utrzymania. L. S. jest właścicielką samochodu osobowego V., rok prod. 2001 (wartość 1.600 euro). Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 59 - 62).

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca oświadczył, iż koszty ustanowionego pełnomocnika z wyboru będą poniesione po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego, w zależności od jego wyniku. Skarżący nie dysponuje dodatkowymi źródłami finansowania wydatków, wydatki nie przekraczają uzyskiwanego dochodu (k. 67 - 68). G. S. dołączył do akt sprawy: dokumenty poświadczające wysokość zaciągniętych zobowiązań finansowych i ich miesięcznych rat spłaty (k. 69 - 73); zestawienie ponoszonych wydatków miesięcznych oraz kopie rachunków (k. 74 - 76); dokumenty poświadczające wysokość uzyskiwanych dochodów (k. 77 - 78); wyciągi z rachunków bankowych (k. 80 - 95).

Postanowieniem z dnia 15 maja 2018 r., referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi, uznając, że sytuacja materialna Skarżącego pozwala mu ponieść te koszty postępowania sądowoadministracyjnego.

Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, pełnomocnik Skarżącego w złożonym sprzeciwie zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), wskazując że obecna sytuacja finansowa Skarżącego usprawiedliwia i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Wskazał, że obecnie Skarżący nie posiada jakichkolwiek środków finansowych na opłacenie wpisu od skargi, nie posiada również nieruchomości i innych ruchomości, oszczędności czy papierów wartościowych, które mógłby spieniężyć celem jego uiszczenia. Podkreślił, że całość dochodu rodziny jest przeznaczana na bieżące wydatki i koszty utrzymania, w związku z tym nie jest w stanie wygenerować dodatkowych kosztów, aby opłacić wpis sądowy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 -8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stanowi ona realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze. zm).

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.

W ocenie Sądu, analizując sytuację majątkową Skarżącego, przyjąć należy, że jest on w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, w szczególności że obecnie ograniczają się one do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Wskazać przede wszystkim należy, że Skarżący wraz z małżonką uzyskują stałe dochody w wysokości ok. 1200 Euro miesięcznie, które są przeznaczana na bieżące wydatki, w szczególności spłatę zaciągniętych kredytów oraz utrzymanie rodziny. Skarżący, ani w złożonym wniosku ani w sprzeciwie nie wykazał, że posiada jakiekolwiek problemy finansowe, związane ze spłatą zaciągniętych kredytów czy też innych należności, w tym publicznoprawnych. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby Skarżący miał trudności, czy to ze spłatą kredytów czy też bieżącym utrzymaniem siebie czy rodziny.

W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze Skarżącym, ze jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Skarżący dysponuje znacznym majątkiem, wspólnie z małżonką uzyskuje stałe, dość wysokie dochody, dlatego też aktualna sytuacja finansowa Skarżącego, nie może stanowić pozytywnej przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niewątpliwie kwota w wysokości 500 zł pozostaje w możliwościach finansowych Skarżącego i jej uregulowanie nie stanowi istotnego uszczerbku w jego majątku, który uniemożliwiłby utrzymania koniecznego jego i rodziny.

Końcowo podkreślić należy, na co słusznie zwrócił uwagę referendarz sądowych w zaskarżonym postanowieniu, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Niewątpliwe taką osobą nie jest Skarżący, bowiem dysponuje on znacznym majątkiem, stałymi dochodami, a zatem brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy.

Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.