Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1978204

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 16 lutego 2016 r.
I SA/Bk 1381/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) października 2015 r. Nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.,

Uzasadnienie faktyczne

D. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. C. Źródło utrzymania rodziny stanowi zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez wnioskodawcę w wysokości 997,40 zł brutto (849,36 zł netto). Od (...) br. kwota świadczenia ulegnie obniżeniu do 783,20 zł brutto. A. C. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżący nie osiąga dochodu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, została ona zawieszona z dniem (...) kwietnia 2015 r. Środki finansowe jakimi dysponuje D. C. nie wystarczają na pokrycie bieżących wydatków tj. opłat mieszkaniowych (czynsz, energia, gaz) i zakupu żywności. Dodatkowo skarżący zobowiązany jest do ponoszenia świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki D. C. w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Wysokość miesięcznych opłat za: energię, wywóz nieczystości, telefon to 711,56 zł, koszt paliwa wynosi 300 zł; koszty jedzenia i zakupu lekarstw - 800 zł. W zakresie pokrywania wydatków bieżących wnioskodawca korzysta ze wsparcia finansowego córki małżonki - P. M., a także z oszczędności własnych i A. C.

W skład majątku D. C. wchodzi: działka rolna w J. o powierzchni (...) ha (szacunkowa wartość 50.000 zł) - podlegająca zabezpieczeniu hipoteką przymusową; udział w (...) części nieruchomości rolnej w S.

o powierzchni (...) ha (szacunkowa wartość udziału - 10.000 zł) - podlegająca zabezpieczeniu hipoteką przymusową; samochód osobowy F. F., rok prod. 2011 - podlega zajęciu zabezpieczającemu; motocykl (...), rok prod. 2007 - podlega zajęciu zabezpieczającemu oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 10.000 zł. Majątek odrębny A. C. stanowi: udział w (...) części nieruchomości rolnej w K. (szacunkowa wartość udziału to 30.000 zł); udział w (...) części nieruchomości rolnej w S. (szacunkowa wartość udziału 10.000 zł) oraz oszczędności w wysokości 11.500 zł. D. C. posiada dwa rachunki bankowe podlegające zajęciu zabezpieczającemu, łączne zadłużenie wynikające z tych rachunków to 10.077.041,40 zł. Dodatkowo wnioskodawca posiada rachunek nie podlagający zabezpieczeniu o zadłużeniu 9.737.201.49 zł (k. 37 - 39).

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2016 r. skarżący oświadczył, że wraz ze współmałżonką zajmuje nieodpłatnie nieruchomość przy ul. B. w B. stanowiącą własność P. M. (córki A. C.). Powierzchnia działki oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie nr (...),(...) - D. G. numerem (...) wynosi (...) ha, zaś posadowiony na niej budynek mieszkalny jednorodzinny ma powierzchnię użytkową (...) m2. Zajęcie zabezpieczające rachunków bankowych zmusiło wnioskodawcę do zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej oraz faktycznie pozbawiło go źródła dochodów. W 2015 r. A. C. otrzymała pomoc finansową od P. M., która obecnie przebywa oraz pracuje w S. Z. w łącznej wysokości 1.500 USD. Majątek odrębny A. C. nie stanowi przedmiotu zabezpieczenia. Okoliczność, iż składają się na niego jedynie udziały w nieruchomościach, znacznie utrudnia jego zbycie. Dodatkowo majątek ten nie reprezentuje znacznej wartości, stąd środki uzyskane z jego ewentualnego zbycia mogłyby pokryć jedynie w zakresie wysokość wpisu od skargi. Wyrokiem z dnia (...) października 1999 r., sygn. akt

(...) (...) (...) Sąd Okręgowy w B. (...) Wydział Cywilny zasądził od skarżącego na rzecz córki D. C. tytułem alimentów kwotę 300 zł miesięcznie. Wnioskodawca, gdy miał możliwość udzielał córce wsparcia finansowego w wysokości większej od zasądzonych alimentów. Zgromadzone oszczędności w łącznej kwocie 21.500 zł służą zaspokajaniu bieżących potrzeb rodziny, od momentu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy uległy one znacznemu uszczupleniu (k. 54 - 55).

Do akt sprawy skarżący dołączył: zestawienie miesięcznych wydatków (k. 57); rachunki i faktury za: energię elektryczną (k. 58 - 59), wywóz śmieci (k. 60), telefon (k. 61); decyzje PUP w B. o uznaniu za osoby bezrobotne małż. C.

(k. 62 - 64); wyciąg z CEIDG potwierdzający zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej Firmy Handlowej "C." D. C. z dniem (...) kwietnia 2015 r. (k. 65); wyrok Sadu Okręgowego w B. z dnia (...) października 1999 r.

(k. 66); wyciąg bankowy potwierdzający wysokość płaconych przez skarżącego alimentów za okres (...) października 2014 r. - (...) marca 2015 r. (k. 67); zarządzenia zabezpieczające z dnia (...) marca 2015 r. (k. 68 - 73); protokół zajęcia ruchomości (k. 74 - 76); zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego z (...) 2015 r. (k. 77 - 80); odpisy zawiadomień sądowych o wpisie hipotek (k.81 - 84); zaświadczenia bankowe potwierdzające stan kont i rachunków bankowych (k. 85 - 86); zeznania podatkowe za 2014 r. (k. 87 - 97).

Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 3.000 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

W złożonym oświadczeniu D. C. wykazał iż, jedyne źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez wnioskodawcę w wysokości 997,40 zł brutto (849,36 zł netto).

Od (...) br. kwota świadczenia ulegnie obniżeniu do 783,20 zł brutto (k. 62). A. C. od (...) maja 2015 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (k. 64). Wyszczególnione wydatki miesięczne wynoszą łącznie 1.982,73 zł, w tym: energia elektryczna - 479,39 zł; wywóz nieczystości - 199,80 zł; telefon, Internet - 203,54 zł; paliwo - 300 zł; żywność i lekarstwa - 800 zł (k. 57). Dodatkowo skarżący jest zobligowany do płacenia alimentów na rzecz córki w wysokości 1.000 zł miesięcznie (k. 38v i k. 67). Wykazane wydatki znacznie przekraczają uzyskiwany dochód. Małż. C. posiadają zgromadzone oszczędności w łącznej kwocie 21.500 zł (k. 38) środki te przeznaczone są na zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny. Ponadto, koszty bieżącego utrzymania pokrywane są również z pomocy finansowej otrzymywanej od P. M. (córki A. C.) - w 2015 r. pomoc ta wyniosła 1.500 USD. Majątek D. C. stanowi działka rolna w J.

o powierzchni (...) ha - podlegająca zabezpieczeniu hipoteką przymusową; udział w (...) części nieruchomości rolnej w S. o powierzchni (...) ha

- podlegająca zabezpieczeniu hipoteką przymusową; samochód osobowy F. F., rok prod. 2011 - podlega zajęciu zabezpieczającemu; motocykl (...), rok prod. 2007 - podlega zajęciu zabezpieczającemu (k. 74 - 76 i k. 81 - 84). W skład majątku odrębnego A. C. wchodzi: udział w (...) części nieruchomości rolnej w K.; udział w (...) części nieruchomości rolnej w S. Rodzina zajmuje nieodpłatnie nieruchomość przy ul. B. w B. stanowiącą własność P. M. D. C. z dniem (...) kwietnia 2015 r. zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą - Firma Handlowa "C." D. C. (k. 65). W 2014 r. z tytułu prowadzenia tej działalności wnioskodawca osiągnął dochód w kwocie 99.068,24 zł, przy przychodzie 5.535.077,34 zł (k. 87 - 91). W tym samym roku A. C. uzyskała dochód w wysokości 34.458,75 zł (k. 93 - 96). Skarżący posiada zadłużenie na rachunkach bankowych na łączną kwotę 9.628.312,18 zł (k. 85). Dochodzone należności względem Skarbu Państwa to 9.744.892,04 zł (k. 68 - 80).

W tym miejscu należy wskazać, iż w tut. Sądzie zawisłe są dwie sprawy skarżącego tj. sygn. akt I SA/Bk 1381/15 i I SA/Bk 1382/15. W niniejszej sprawie wysokość wpisu od skargi to 38.807 zł (k. 32), w sprawie sygn. akt I SA/Bk 1382/15 opłata ta wynosi 33.989 zł (k. 32 sygn. akt I SA/Bk 1382/15).

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie rodzina wnioskodawcy nie jest w stanie ponieść wskazanych wyżej wpisów od skargi w pełnym zakresie. Jednak posiadanie przez skarżącego i pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonkę oszczędności w łącznej kwocie 21.500 zł pozwala na uznanie, iż D. C. jest w stanie częściowo pokryć koszty wpisu od skargi tj. 3.000 zł, przy jednoczesnym przyznaniu zwolnienia od uiszczania tej opłaty w pozostałym zakresie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący dysponując bowiem zgromadzonymi oszczędnościami oraz mając świadomość prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej i związanych z nim kosztów powinien wygospodarować przynajmniej część tej kwoty na pokrycie wpisu od skargi. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia szczególnie wzięto pod uwagę całkowite zadłużenie wnioskodawcy, fakt pokrywania części wydatków bieżących z posiadanych oszczędności, możliwość uzyskania pomocy finansowej od P. M. oraz zabezpieczenie na poczet dochodzonych należności majątku wnioskodawcy. Natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie sprawy przez Sąd.

Koszty postępowania sądowoadministracyjnego - w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.