I SA/Bk 1028/15 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1957400

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2015 r. I SA/Bk 1028/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Melezini.

Sędziowie: SO del. do, WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), WSA Paweł Janusz Lewkowicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia (...) maja 2015 r., nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) lutego 2015 r. W. S. (dalej również jako skarżący) złożył wniosek, uzupełniony pismem z dnia 20 maja 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

Przedstawiając stan faktyczny skarżący wskazał, że na swój wniosek został przeniesiony do pracy w Sądzie Okręgowym w O. (poprzedni pracodawca to Sąd Okręgowy w Ł.). Z uwagi na stosunkowo niewielką odległość pomiędzy miastami, która wynosi 39 km w jedną stronę, skarżący codziennie dojeżdża do pracy. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 269 z późn. zm.), przysługuje mu zwrot kosztów podróży. Doprecyzowanie zasad wypłaty następuje w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2002 r. w sprawie wysokości i warunków wypłacania świadczeń urzędnikom państwowym przeniesionym do pracy w innej miejscowości (Dz. U. Nr 66, poz. 597). Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia urzędnikowi przeniesionemu do pracy w innej miejscowości i nieprzesiedlającemu się, jeżeli jest możliwy codzienny dojazd do urzędu, do którego nastąpiło przeniesienie, zwraca się koszt biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu. Pismem Dyrektora Sądu Okręgowego w O. z dnia (...) lutego 2015 r. przyznano skarżącemu zwrot kosztów w wysokości 450 zł (wynika z cennika biletu miesięcznego PKS Ł. na trasie Ł.-O.-Ł.). Skarżący został poinformowany, iż od ww. zwrotu kosztów dojazdu będzie pobierany podatek. Skarżący wskazał również, że codzienne dojazdy do pracy, za które przyznano mu zwrot kosztów w wysokości 450 zł, nie odbywały się na podstawie zakupionego biletu miesięcznego, lecz zgodnie z ww. pismem Dyrektora Sądu Okręgowego w O., a podstawę do wypłaty kosztów dojazdu za każdy kolejny miesiąc stanowi złożone przeze niego oświadczenie (według wzoru) w Oddziale Finansowym Sądu w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego zwrot dotyczy. Skarżący twierdzi, że z § 4 rozporządzenia nie wynika wprost obowiązek/konieczność przedłożenia zakupionego biletu miesięcznego, więc nie jest to wymagane przez pracodawcę.

W związku z powyższym skarżący sformułował następujące pytanie: czy zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 112 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyżej opisany zwrot kosztu biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu jest wolny od podatku dochodowego czy też podlega opodatkowaniu?

Przedstawiając własne stanowisko stwierdził, że zgodnie z ww. przepisem zwrot kosztów dojazdu jest wolny od podatku.

W wydanej (...) maja 2015 r. interpretacji indywidualnej nr (...), działający w imieniu Ministra Finansów - Dyrektor Izby Skarbowej w B., uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe.

Organ wskazał, że w świetle art. 21 ust. 1 pkt 112 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm. - dalej: "u.p.d.o.f.) wolny od podatku dochodowego jest zwrot kosztów dojazdu pracownika do zakładu pracy, jeżeli obowiązek ponoszenia tych kosztów przez zakład pracy wynika wprost z przepisów innych ustaw.

Analizując treść art. 26 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych i § 4 ww. rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2002 r. Minister Finansów stwierdził, że zwrot urzędnikowi państwowemu kosztu biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu wynika z przepisów rangi ustawowej, w związku z tym jest objęty zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f. Jednakże z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że skarżącemu nie zwrócono kosztu biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu ponieważ - jak sam wskazał - codzienne dojazdy do pracy nie odbywały się na podstawie zakupionego biletu miesięcznego, a jedynie pismem Dyrektora Sądu Okręgowego przyznano mu "zwrot kosztów w wysokości wynikającej z cennika biletu miesięcznego PKS Ł. na trasie Ł.-O.-Ł.". Gdyby ustawodawca w ww. rozporządzeniu miał na myśli "zwrot kosztów w wysokości wynikającej z cennika biletu miesięcznego", to posłużyłby się takim sformułowaniem a nie "zwrotem kosztu biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu".

W związku z tym organ uznał, że otrzymywany przez skarżącego zwrot kosztów w wysokości wynikającej z cennika biletu miesięcznego PKS Ł. na ww. trasie nie korzysta ze zwolnienia na podstawie w art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f., tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący złożył do Sądu skargę i wniósł o uchylenie interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W skardze sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f., co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego wniosku, że zwrot kosztów biletu miesięcznego na podstawie składanego przez skarżącego oświadczenia powoduje opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych ww. kwoty zwrotu.

Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że Minister Finansów dokonał zawężającej interpretacji przepisu prawa podatkowego. Dodał, że w cyt. rozporządzeniu ustawodawca wyraźnie wskazał, iż "zwraca się koszt biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu". Gdyby ustawodawca uznał, iż należy okazywać bilet lub też dowód zakup to posłużyłby się na sformułowaniem typu: "zwraca się koszt biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu po przedstawieniu/okazaniu biletu bądź też dowodu jego zakupu", tak jak uczynił to w § 5 i § 8 cyt. aktu.

Dokonując błędnej wykładni przepisu art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f., bez jednoczesnego uwzględnienia zasad wykładni gramatycznej, systemowej i logicznej organ zawęził treść § 4 cyt. rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

W świetle przedstawionego przez stronę stanu faktycznego organ dokonał prawidłowej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f., tym samym pozbawiony podstaw okazał się sformułowany w skardze zarzut naruszenia tego przepisu.

Analizowany przepis stanowi, że wolny od podatku dochodowego jest zwrot kosztów dojazdu pracownika do zakładu pracy, jeżeli obowiązek ponoszenia tych kosztów przez zakład pracy wynika wprost z przepisów innych ustaw.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący wskazał, że na swój wniosek został przeniesiony do pracy w Sądzie Okręgowym w O. (poprzedni pracodawca to Sąd Okręgowy w Ł.) i codziennie dojeżdża do pracy. Z wniosku wynika, że za codzienne dojazdy do pracy skarżącemu przyznano zwrot kosztów w wysokości 450 zł (wynika z cennika biletu miesięcznego PKS). Zwrot ten przyznany został pismem Dyrektora Sądu Okręgowego. Skarżący oświadczył jednocześnie, że dojazdy do pracy nie odbywały się na podstawie zakupionego biletu miesięcznego, lecz zgodnie z ww. pismem Dyrektora Sądu Okręgowego.

W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym, poszukując przepisów innych ustaw nakazujących ponoszenie przez pracodawcę kosztów dojazdu pracownika do zakładu pracy, sięgnąć należy do ustawy o pracownikach urzędów państwowych.

Stosownie do art. 26 ust. 2 tej ustawy, urzędnikowi państwowemu przenoszonemu do pracy w innej miejscowości przysługują zwrot kosztów przeniesienia, diety, zwrot kosztów podróży oraz inne świadczenia.

W art. 26a tej ustawy ustawodawca upoważnił Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości i warunków wypłacania świadczeń urzędnikom państwowym przeniesionym do pracy w innej miejscowości, w szczególności m.in. zwrotu poniesionych kosztów podróży.

Realizując ową delegację ustawową Rada Ministrów wydała dnia 30 kwietnia 2002 r. rozporządzenie w sprawie wysokości i warunków wypłacania świadczeń urzędnikom państwowym przeniesionym do pracy w innej miejscowości. W myśl § 4 tego aktu, urzędnikowi przeniesionemu do pracy w innej miejscowości i nieprzesiedlającemu się, jeżeli jest możliwy codzienny dojazd do urzędu, do którego nastąpiło przeniesienie, zwraca się koszt biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu.

W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że zwrot urzędnikowi państwowemu kosztu biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu wynika z przepisów rangi ustawowej i tym samym jest objęty zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f. Nie sposób jednak przyjąć, jak oczekuje tego strona skarżąca, że przedmiotowym zwolnieniem objęty będzie zwrot kosztów w wysokości wynikającej z cennika biletu miesięcznego, przyznany pismem dyrektora sądu okręgowego. Sprzeciwia się temu wykładnia językowa omawianej regulacji rozporządzenia, z której bezsprzecznie wynika, że w warunkach opisanych w analizowanym przepisie tego aktu - "zwraca się koszt biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu", a nie równowartość takiego biletu.

Sąd pragnie wyjaśnić, że przepisy prawa podatkowego dotyczące zwolnień podatkowych, jako wyjątki od opodatkowania należy interpretować ściśle. Służą temu przede wszystkim dyrektywy wykładni językowej, której prymat na gruncie prawa podatkowego jest powszechnie akcentowany w orzecznictwie i doktrynie. Oczywiste jest przy tym, że dopuszczalne jest odstąpienie od językowej wykładni przepisu prawa, może to jednak nastąpić wówczas, gdy interpretacja oparta na dyrektywach językowych zawodzi w tym sensie, że prowadzi do niejednoznacznych, czy wręcz sprzecznych wniosków. Tymczasem w rozpatrywanym przypadku wynik wykładni językowej art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f. w powiązaniu z § 4 cytowanego rozporządzenia jest jednoznaczny. W takiej sytuacji nieuprawnione byłoby odstąpienie od językowego znaczenia omawianych norm na rzecz wykładni systemowej, czy też funkcjonalnej.

Orzekający w tej sprawie Sąd w pełni podziela zatem stanowisko Ministra Finansów, że przyznanego skarżącemu "zwrotu kosztów" w wysokości wynikającej z cennika biletu miesięcznego PKS Ł. na trasie Ł.-O.-Ł. nie należy utożsamiać z wynikającym z rangi ustawowej zwrotem kosztu biletu miesięcznego na dojazd publicznym środkiem transportu, objętym zwolnieniem przedmiotowym określonym w art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f. Przyjęcie, że skarżący otrzymał zwrot kosztu biletu miesięcznego, skoro jak wynika wprost z wniosku o wydanie interpretacji - wydatku na zakup takiego biletu nie poniósł - sprzeciwiałoby się jednoznacznym wnioskom płynącym z wykładni art. 21 ust. 1 pkt 112 u.p.d.o.f. dokonanej z uwzględnieniem postanowień § 4 ww. rozporządzenia.

Powyższe okoliczności przekonują, że wydana w tej sprawie interpretacja jest zgodna z prawem.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.