Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1400830

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 29 maja 2013 r.
I SA/Bk 102/13
Skuteczne ustanowienie pełnomocnika.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska.

Sędziowie WSA: Jacek Pruszyński, (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...) stycznia 2013 r., nr (...) w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług z tytułu sprowadzenia samochodu osobowego oraz pozostałych rzeczy z listy mienia przesiedleńczego

1.

uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...).12.2012 r., nr (...),

2.

stwierdza, że postanowienia wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,

3.

zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego R. D. kwotę (...) zł (słownie: (...) złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

1. Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia (...) maja 2012 r. nr (...), Organ stwierdził powstanie z mocy prawa, na podstawie 204 ust. 1 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego, długu celnego wobec Skarżącego -R. D. oraz określił wysokość należności celnych w odniesieniu do towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu ze zwolnieniem z należności celnych i podatkowych, w związku z naruszeniem warunków określonych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przeniesienie przez Stronę miejsca zamieszkania z państwa trzeciego na obszar Wspólnoty.

Powyższa decyzja stała się ostateczna z upływem dnia (...) czerwca 2012 r.

2. Postanowieniem z dnia (...) lipca 2012 r. nr (...) zostało wszczęte postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie.

3. W dniu (...) września 2012 r. w Urzędzie Celnym w Ł. zostało złożone pełnomocnictwo z dnia (...) sierpnia 2012 r. udzielone przez R. D. radcy prawnemu M. Ł. do "reprezentowania go w Urzędzie Celnym w sprawie samochodu osobowego Nissan Altima oraz w sprawie wszystkich rzeczy znajdujących się w tym samochodzie."

4. Decyzją nr (...) z dnia (...) października 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego Ł. określił kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług od towarów objętych zgłoszeniem celnym, stwierdzając powstanie obowiązku podatkowego w imporcie w związku z powstaniem długu celnego w odniesieniu do przedmiotowych towarów.

Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi Strony w dniu (...) października 2012 r.

5. W dniu (...) października 2012 r. w Urzędzie Celnym w Ł. zostało złożone odwołanie od decyzji nr (...) z dnia (...) października 2012 r., podpisane przez pełnomocnika Strony - radcę prawnego M. Ł.

6. Pismem z dnia (...) listopada 2012 r. pełnomocnik Strony - M. Ł. został wezwany do nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego w sprawie dotyczącej wniesionego odwołania przed Dyrektorem Izby Celnej w B. wraz z dowodem potwierdzającym uiszczenie opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa. W powyższym piśmie pełnomocnik został poinformowany, iż w aktach niniejszej sprawy znajduje się pełnomocnictwo R. D. z dnia (...) sierpnia 2012 r. udzielone M. Ł. do "reprezentowania go w Urzędzie Celnym w sprawie samochodu osobowego Nissan Altima oraz w sprawie wszystkich rzeczy znajdujących się w tym samochodzie," które zostało złożone do postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. Jednocześnie pełnomocnik Skarżącego został pouczony o treści przepisu art. 169 § 1 i art. 169 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Powyższej czynności należało dopełnić w terminie 7 dni od dnia odbioru powyższego pisma.

7. Pismo zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu (...) listopada 2012 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tego pisma. W wyznaczonym przez organ terminie M. Ł. nie uzupełnił wniesionego odwołania o pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu odwoławczym.

8. W piśmie z dnia (...) listopada 2012 r. pełnomocnik wniósł o przedłużenie terminu na złożenie pełnomocnictwa do dnia (...) grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wniesionego podania stwierdził, iż termin określony w przepisie art. 169 § 1 O.p. nie ma charakteru zawitego. Zdaniem pełnomocnika, jest to więc termin instrukcyjny, który może być przez organ przedłużony. Zakreślony w wezwaniu termin 7 dni okazał się niewystarczający na przesłanie pełnomocnikowi dokumentu nowego pełnomocnictwa, z uwagi, iż R. D. czasowo przebywa w USA.

9. Postanowieniem nr (...) z dnia (...) stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie z dnia (...) października 2012 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. nr (...) z dnia (...) października 2012 r.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż nie złożenie pełnomocnictwa do podejmowania czynności przed organem drugiej instancji w wyznaczonym przez organ terminie jest formalnym brakiem wniesionego odwołania, co uprawnia do pozostawienia tego podania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Odnośnie zaś wniosku o przedłużenie terminu do złożenia pełnomocnictwa wyjaśniono, iż termin procesowy określony w art. 169 § 1 O.p. jest terminem ustawowym, który nie może być przedłużany. Wskazano również na przepisy dotyczące możliwości przywrócenia procesowego terminu zawitego, w przypadku jego uchybienia.

10. Pismem z dnia (...) grudnia 2012 r. radca prawny M. Ł. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił obrazę prawa procesowego - art. 137 § 2 i 3 O.p. poprzez jego błędną interpretację.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że nie można zaaprobować twierdzenia, iż udzielone przez R. D. pełnomocnictwo upoważniało pełnomocnika wyłącznie do reprezentowania strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Udzielone pełnomocnictwo upoważniało, bowiem do reprezentowania strony w Urzędzie Celnym w zakresie samochodu Nissan Altima oraz wszystkich rzeczy znajdujących się w tym samochodzie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie reprezentowany jest natomiast pogląd, iż ograniczenie pełnomocnictwa do występowania przed organem pierwszej instancji następuje przez jego precyzyjne określenie, np. przed Urzędem Celnym w Ł. Dołączone do akt pełnomocnictwo nie zawiera zaś takiego ograniczenia. Określa ono jedynie przedmiot postępowania oraz rodzaj organu, przed którym się ono toczy. Pełnomocnik podniósł, że Strona udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania jej w sprawie przed organami (urzędami) celnymi w szerokim rozumieniu, bez rozróżnienia instancji administracyjnych. Tak interpretowana treść pełnomocnictwa prowadzi do wniosku, iż jest ono prawidłowe.

11. Pismem z dnia (...) grudnia 2012 r. M. Ł. został wezwany na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do uzupełnienia braku formalnego zażalenia, przez dołączenie pełnomocnictwa oraz pouczony, iż w przypadku nie uzupełnienia tego braku, zastosowany zostanie przepis art. 169 § 4 O.p. dotyczący pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Okoliczność, bowiem, że pełnomocnik strony nie uzupełnił braku formalnego odwołania, co spowodowało jego pozostawienie bez rozpatrzenia, nie przesądza o tym, że brak ten odnosi skutek także w zakresie zażalenia wniesionego na wydane na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej postanowienie w sprawie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.

Powyższe pismo zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu (...) stycznia 2013 r. W wyznaczonym przez organ terminie M. Ł. nie uzupełnił wniesionego zażalenia o pełnomocnictwo do reprezentowania strony.

12. Postanowieniem nr (...) z dnia (...) stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. pozostawił zażalenie z dnia (...) grudnia 2012 r. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. nr (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. bez rozpatrzenia.

W uzasadnieniu Organ stwierdził, że w sytuacji, gdy zażalenie podpisała osoba powołująca się na status pełnomocnika Strony, to spoczywał na niej obowiązek złożenia dokumentu pełnomocnictwa (zgodnie z art. 137 § 2, § 3 Ordynacji podatkowej). Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w B., okoliczność, że pełnomocnik strony nie uzupełnił braku formalnego odwołania, co spowodowało jego pozostawienie bez rozpatrzenia, nie przesadza o tym, że brak ten odnosi skutek także w zakresie zażalenia wniesionego na wydane na podstawie art. 169 § 4 O.p. postanowienie w sprawie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Złożone zażalenie stanowiło odrębne od odwołania pismo i na podstawie art. 169 § 1 O.p., na organie, do którego zostało wniesione spoczywał obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu usunięcia braków formalnych tego pisma. Dla oceny skutków wniesionego zażalenia nie mogły mieć, bowiem znaczenia braki formalne innego pisma (odwołania).

Zdaniem Organu brak złożenia z zażaleniem dokumentu pełnomocnictwa udzielonego M. Ł. do podejmowania czynności przed organem drugiej instancji, to formalny brak zażalenia, które powinno zawierać podpis odwołującego się bądź osoby umocowanej w sposób udokumentowany.

Powyższy formalny w konsekwencji spowodował konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 169 § 1 O.p. przez wezwanie pełnomocnika, który podpisał złożone zażalenie do złożenia w ustawowym terminie dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez stronę postępowania.

Niezłożenie pełnomocnictwa w terminie zakreślonym w wezwaniu do jego złożenia zawierającym pouczenie o skutkach jego niezłożenia, powoduje, że czynność procesowa dotycząca wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia (...) października 2012 r. jest nieskuteczna.

13. W skardze z dnia (...) lutego 2013 r. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...) stycznia 2013 r. o pozostawieniu bez rozpoznania zażalenia z dnia (...) grudnia 2012 r. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...) grudnia 2012 r., Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę prawa procesowego - art. 137 § 2 i 3 O.p. - przez jego błędną interpretację oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Celnej w B. celem merytorycznego rozpoznania zażalenia z dnia (...) grudnia 2012 r. na postanowienie z dnia (...) grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu niniejszej Skargi pełnomocnik Skarżącego powielił argumentację przedstawioną w zażaleniu z dnia (...) grudnia 2012 r.

14. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że brak kodeksowej regulacji zakresów pełnomocnictwa, nakłada na organ obowiązek starannej interpretacji dokumentu, na mocy, którego pełnomocnictwo jest udzielone. Z treści pełnomocnictwa powinien jasno wynikać jego zakres, tzn., jakich czynności, w jakim postępowaniu, przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swojego mocodawcy. W pełnomocnictwie należy wskazać, czy obejmuje ono wszelkie czynności procesowe, czy też tylko niektóre z nich, a ponadto określić, czy dotyczy ono całego postępowania, czy też tylko określonego etapu. W ocenie Organu nie można dowolnie interpretować zapisu pełnomocnictwa.

Zgodnie zaś z art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunie braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej w B. zaskarżonym postanowieniem pozostawił bez rozpatrzenia zażalenie z dnia (...) grudnia 2012 r. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...) grudnia 2012 r. Pełnomocnik Skarżącego bowiem nie wykazał uprawnienia do złożenia zażalenia. Z przepisów art. 137 § 2 i § 3 O.p. wynika, iż w sytuacji, gdy odwołanie podpisała osoba powołująca się na status pełnomocnika Strony, to spoczywał na niej obowiązek złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w B. nie mogło zostać uznane za wystarczające do reprezentowania Skarżącego przed organem odwoławczym, znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo do reprezentowania Skarżącego w urzędzie celnym, bowiem nie wynika z niego upoważnienie M. Ł. do reprezentacji Skarżącego w postępowaniu odwoławczym.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w B. z dokumentu pełnomocnictwa musi wynikać umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu strony w danym postępowaniu przed określonym organem, oraz aby mogło ono wywierać w postępowaniu skutki procesowe, musi zostać doręczone organowi prowadzącemu to postępowanie. W postępowaniu podatkowym pełnomocnictwo musi być udzielone wprost i nie może być domniemane. Z treści pełnomocnictwa powinien jasno wynikać jego zakres, tzn. do jakich czynności, w jakim postępowaniu, przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swojego mocodawcy.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

15. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy ich wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...) stycznia 2013 r., pozostawiające bez rozpatrzenia zażalenie z dnia (...) grudnia 2012 r. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...) grudnia 2012 r., narusza prawo. Wobec powyższego także, Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze głębokość orzekania w sprawie uznał, że należy wyeliminować z obrotu prawnego wadliwe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...) grudnia 2012 r., pozostawiające bez rozpatrzenia odwołanie z dnia (...) października 2012 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia (...) października 2012 r.

16. Istotą sporu w sprawie jest ustalenie kwestii prawidłowości reprezentacji Skarżącego w postępowaniu odwoławczym.

17. Wywód należy rozpocząć od pojęcia "sprawy", które to pojęcie ma tu istotne znaczenie. Pojęcie sprawy podatkowej nie zostało wyjaśnione w ordynacji podatkowej. Jak wskazuje S. Presnarowicz, określenie "sprawa administracyjna" nie jest jednoznacznie definiowane w doktrynie prawa. T. Woś pojęcie sprawy administracyjnej wiąże z koncepcją stosunku prawnego. Jeżeli przyjmiemy, że stosunek prawny zachodzi wtedy, gdy "prawo przedmiotowe ma dla dwóch podmiotów takie znaczenie, że w określonych warunkach sytuacja prawna jednego podmiotu jest połączona w pewien sposób z sytuacją prawną drugiego", zauważa autor, to należy uznać, że stosunki administracyjnoprawne powstają i istnieją wcześniej niż nastąpi działanie organu administracyjnego (np. decyzja), konkretyzujące uprawnienia i obowiązki stron tego stosunku. Dlatego też, zdaniem T. Wosia, sprawę administracyjną stanowi "przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi". Tak rozumiana sprawa administracyjna staje się przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego z chwilą złożenia przez ten podmiot żądania wszczęcia postępowania lub też z chwilą wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracyjny. Tak więc, to nie żądanie strony przekształca się z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawę administracyjną, stanowiącą przedmiot tego postępowania i nie treść żądania tworzy sprawę administracyjną, ponieważ ta w chwili jego złożenia już istnieje, ale żądanie wszczęcia postępowania czyni sprawę przedmiotem administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego. Nie można pojęcia sprawy administracyjnej sprowadzać li tylko do treści żądania podmiotu (podmiotów). W takiej, bowiem sytuacji wszelkie żądania musiałyby być rozpatrywane, co do ich istoty, niejednokrotnie przy braku materialnoprawnych przesłanek prawa administracyjnego. To z kolei byłoby oczywistym działaniem contra legem wobec regulacji zawartych w art. 208 O.p. (por. T. Woś Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996 r., s. 176; tak również S. Presnarowicz, op. cit.).

18. Pełnomocnictwo oznacza prawo prowadzenia w czyimś zastępstwie pewnych spraw, reprezentowanie, czyli występowanie, działanie w imieniu mocodawcy. Pełnomocnik jest zatem - w zakresie posiadanego umocowania - wyrazicielem interesów strony postępowania. Każda czynność pełnomocnika wywołuje, w chwili jej dokonania lub zaniechania, bezpośrednie i natychmiastowe wiążące skutki dla mocodawcy (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 137 ustawy Ordynacja podatkowa, w: R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Lex 2011).

Jeżeli strona działa przez pełnomocnika, to od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa pełnomocnik powinien być zawiadomiony o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, co zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu. Można stwierdzić, że w postępowaniu, w którym ustanowiony został pełnomocnik, żadna czynność procesowa nie może się odbyć bez jego wiedzy. Pominięcie przez organ podatkowy pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu podatkowym (wyrok NSA z dnia 31 maja 2000 r., I SA/Wr 2034/97).

Z istoty pełnomocnictwa oraz z faktu, że pełnomocnik jest wyrazicielem interesu strony postępowania wynika dla niego szereg uprawnień i obowiązków. Artykuł 145 § 2 O.p. stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zatem ustanowienie pełnomocnika zobowiązuje organ podatkowy do doręczania przede wszystkim jemu pism kierowanych do strony. Doręczenie pisma podatnikowi nie jest wystarczające dla uznania, że doręczenie jest skuteczne (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., I SA/Lu 157/96).

Dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa jest obowiązkiem pełnomocnika. W aktach zawsze musi być bowiem dokument, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu strony. Organ nie ma obowiązku podejmowania poszukiwań i sprawdzania, czy ewentualnie innym organom nie zostało złożone pełnomocnictwo strony (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2004 r., I SA/Wr 1649/02, ONSAiWSA 2005, Nr 1, poz. 5). Ustawodawca w art. 137 § 3 O.p. posługuje się dość ogólnym pojęciem "akt", nie precyzując czy chodzi o akta sprawy czy też akta postępowania (por. P. Pietrasz, op. cit.). I choć P. Pietrasz wskazuje, że chodzi tu o akta konkretnego postępowania podatkowego, określonego co do przedmiotu i podmiotu, którym to aktom organ podatkowy nadaje najczęściej określoną sygnaturę, to jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r. "Należy przyjąć, że obowiązek doręczania pism dotyczy tylko pełnomocnika ustanowionego w sprawie" (sygn. II FSK 1372/10).

Dopiero od dnia powiadomienia organu podatkowego o ustanowieniu pełnomocnictwa aktualizują się wszelkie obowiązki tego organu podatkowego względem pełnomocnika. Pełnomocnictwo, ażeby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu podatkowego (tak. M. Pułło, Glosa do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2004 r., I SA/Wr 1649/02, Gdańskie Studia Prawnicze 2005 r., Nr 3, poz. 4)

19. W tej sprawie pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego radcy prawnemu M. Ł. do "reprezentowania go w Urzędzie Celnym w sprawie samochodu osobowego Nissan Altima oraz w sprawie wszystkich rzeczy znajdujących się w tym samochodzie", w ocenie Sądu wskazuje precyzyjnie kto, komu i w jakiej sprawie owego pełnomocnictwa udzielił. Mocodawcą, jak wynika z treści załączonego pełnomocnictwa jest Skarżący, upoważnionym - M. Ł., sprawa zaś dotyczy samochodu osobowego oznaczonej marki oraz wszystkich rzeczy znajdujących się w tym samochodzie.

Wątpliwości budzić może nieprecyzyjne określenie organu administracji publicznej w treści pełnomocnictwa, jednak w tym zakresie Organ nie miał uprawnienia, zdaniem Sądu, do doprecyzowania treści pełnomocnictwa w sposób je zawężający. Biorąc pod uwagę powyższy wywód dotyczący rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej/podatkowej przyjąć bowiem należało, że tak sformułowane pełnomocnictwo obejmuje swą treścią uprawnienie do reprezentowania Strony w sprawie konkretnego samochodu i rzeczy w nim pozostawionych, jednak przed ogólnie określonymi organami celnymi.

Konstatacja ta jest wynikiem odesłania zamieszczonego w art. 137 § 4 O.p. do przepisów prawa cywilnego, w tym do art. 91 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Nie powinno budzić, bowiem wątpliwości, że czynności procesowe podejmowane w sprawie danego pojazdu, to czynności procesowe łączące się ze sprawą w rozumieniu art. 91 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 137 § 4 O.p. i ten pogląd w pełni należy podzielić. Nie ma przy tym znaczenia, czy sprawa zawisła przed organem pierwszej, czy kolejnej instancji.

Przepis art. 91 pkt 1 k.p.c. wskazuje na wszystkie czynności procesowe łączące się ze sprawą, a nie tylko na czynności procesowe podejmowane w tym samym postępowaniu (por. wyrok WSA w Lublinie z 28 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 185/10), co wzmacnia argumentację przedstawioną powyżej o tożsamości sprawy przed organem I instancji i II instancji, mimo odrębności postępowań w przedmiotowej sprawie.

20. Sąd zdaje sobie sprawę, iż sposób rozumowania zaprezentowany powyżej, uwzględnia zdecydowanie mniej formalistyczne podejście, tym niemniej wydaje się to być zgodne z najnowszą linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Jak bowiem wskazał NSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r. (II FSK 1372/10): "Jeśli pełnomocnik zamanifestował swoją wolę skorzystania z pełnomocnictwa, a pełnomocnictwo takie pozostaje w dyspozycji organu jako złożone w innym podatku za ten sam rok podatkowy (notoria urzędowa), to nie można przypisać organowi naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w związku w ten sposób, że nie zażądał "dołączenia do akt postępowania takiego pełnomocnictwa".

21. W stanie faktycznym sprawy osobne pełnomocnictwo nie zostało załączone przez Pełnomocnika do akt postępowania drugoinstancyjnego. Pełnomocnictwo jednak pozostawało w dyspozycji Organu jako złożone w tej sprawie, w postępowaniu przed Organem I instancji. W ocenie Sądu, wobec ujawnienia przez pełnomocnika woli reprezentowania Skarżącego, wobec faktu, że wszelkie pisma w sprawie były przez organy obu instancji adresowane do tegoż pełnomocnika, nic nie stało na przeszkodzie, aby pełnomocnictwo uznać. Nakładanie na pełnomocnika obowiązku ponownego przedkładania - w istocie tego samego pełnomocnictwa - do tej samej sprawy było nieuzasadnione zarówno w świetle przywołanego wcześniej art. 137 § 3 O.p., jak i nakazu szybkiego i sprawnego załatwienia sprawy ustanowionego w art. 125 § 1 cytowanej ustawy (por. także wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. II FSK 2471/10).

Kontrargumentem dla wskazanego powyżej, swoistego skrótu myślowego niech będzie także konstatacja, że istotą art. 137 § 3 O.p. jest ocena, czy w konkretnej sprawie działa skutecznie ustanowiony pełnomocnik, a nie materialna, techniczna czynność przedłożenia dokumentu. Zwrot, którym posłużył się ustawodawca ("dołącza") należy rozumieć jako obowiązek wykazania, że danej osobie zostało udzielone pełnomocnictwo, a także obowiązek jednoznacznego oświadczenia, że w konkretnej sprawie pełnomocnik zamierza skorzystać z tego pełnomocnictwa (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. II FSK 1372/10).

22. W orzecznictwie wskazuje się także, że dopiero gdy organ ma wątpliwości co do faktu udzielenia pełnomocnictwa, wskazana jest literalna wykładnia tego wyrazu i zażądanie od osoby powołującej się na swój status pełnomocnika samego dokumentu pełnomocnictwa (por. NSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. II FSK 1372/10).

Sąd zauważa, że w tej sprawie Organ wątpliwości miał. W tym miejscu Sąd ponownie zauważa, że z treści pełnomocnictwa nie wynikało precyzyjnie, o jaki organ administracji publicznej chodzi. Organ uznał, że "w przedmiotowej sprawie z pełnomocnictwa (...) nie wynika upoważnienie Pana M. Ł. do występowania w postępowaniu odwoławczym". W ocenie Sądu jednak nie wynika z niego także w sposób precyzyjny, że chodzi o postępowanie pierwszoinstancyjne. Sąd chciałby w tym miejscu wskazać, że organem administracji publicznej upoważnionym ustawowo do załatwienia sprawy był w pierwszej instancji Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. (nie "Urząd Celny"), w drugiej zaś Dyrektor Izby Celnej w B. (także nie "Urząd Celny"). Gdyby przyjąć, na co wskazuje wyraźnie Organ takie podejście, należałoby w ogóle nie akceptować pełnomocnictwa już na etapie postępowania w I instancji, gdyż nie wskazuje ono w treści żadnego organu administracji publicznej. W ocenie Sądu byłoby to skrajnie formalistyczne podejście, jednak konsekwentne i zgodne ze stanowiskiem Organu II instancji.

23. Bezpodstawnie w ocenie Sądu Organ pozostawił odwołanie Skarżącego z dnia (...) października 2012 r. bez rozpatrzenia uznając, że przesłanką do tego jest brak złożenia z odwołaniem dokumentu pełnomocnictwa (formalny brak odwołania).

W odpowiedzi na Skargę Organ przytoczył wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2009 r. (sygn. I SA/Po 707/09), w którym Sąd wskazał, iż "pełnomocnictwo udzielone przez stronę w zakresie umocowania pełnomocnika do działania przed organem I instancji obejmuje także umocowanie do wniesienia odwołania lecz już bez możliwości reprezentowania strony przed organem odwoławczym. Pełnomocnictwo nie obejmuje", zdaniem Sądu, "wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych (a więc i we wszystkich instancjach), o ile nie określa ono tak zakresu przedmiotowego umocowania pełnomocnika jak i organu, przed którym mogą być wykonane czynności procesowe wynikające z tego umocowania."

24. Mając na uwadze powyższe, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ powinien rozważyć, czy Skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, jedynie na etapie złożenia odwołania czy też również w postępowaniu odwoławczym. Jeżeli uzna, że pełnomocnik miał uprawnienie jedynie do wniesienia odwołania, to konsekwencją takiej konstatacji powinno być merytoryczne rozpatrzenie sprawy i doręczenie decyzji w sprawie Skarżącemu (stronie). Jeżeli natomiast przyjmie, że udzielone pełnomocnictwo rozciągało się również na postępowanie odwoławcze, wówczas decyzja powinna być doręczona pełnomocnikowi Skarżącego.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia (...).12.2012 r., nr (...), natomiast na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd oparł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.