Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1976435

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 24 listopada 2015 r.
I SA/Bd 878/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent.

Sędziowie WSA: Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.), Leszek Kleczkowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku J. G. (skarżącego), na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w T., obejmujących zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, za miesiące od grudnia 2012 r. do maja 2014 r., w łącznej kwocie należności głównej 67.630,80 zł.

W toku prowadzonych postępowań zabezpieczającego i egzekucyjnego organ dokonał zajęcia rachunków bankowych oraz szeregu innych czynności egzekucyjnych zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.

W piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uzasadniając wniosek podał, że obecnie toczy się postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia (...) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał również, iż w dniu 27 lutego 2015 r. został złożony wniosek o rozłożenie na raty zaległości za okres od sierpnia do grudnia 2014 r. Ponadto zostało z urzędu wszczęte postępowanie w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za lipiec i sierpień 2014 r. Skarżący podał również, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie zaległych składek za okres od grudnia 2012 r. do czerwca 2014 r. Wszystkie te okoliczności powodują, iż postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone.

Organ egzekucyjny rozstrzygając powyższy wniosek postanowieniem z dnia (...) odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzając, iż nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto wyjaśniono, iż ustawy, do których odwołuje się art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określają przypadki, w których dochodzi do zawieszenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie w okolicznościach w nich wskazanych.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie. Ponadto powołał te same argumenty co w piśmie z dnia 27 kwietnia 2015 r. dodatkowo wskazując, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w sprawie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, na które skarżący zamierza złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Podał ponadto, że złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 2012 r. do czerwca 2014 r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2013 r. do czerwca 2014 r. Zaznaczył również, iż złożył do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. określającej wysokość powstałych zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Stwierdził, że w związku z toczącymi się postępowaniami sądowymi, organ, egzekucyjny powinien zawiesić prowadzone postępowanie egzekucyjne, do czasu prawomocnego zakończenia sporu.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione enumeratywnie w art. 56 § 1 ustawy p.e.a. Zatem organ egzekucyjny wydając postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego może je oprzeć wyłącznie na jednej z tych przesłanek.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej podnoszone przez stronę okoliczności, tj.: toczące się postępowania sądowe w sprawie określenia wysokości zaległości z tytułu składek zusowskich, w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych oraz w kwestii umorzenia należności składkowych nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku, gdyż nie mieszczą się w katalogu przyczyn określonych enumeratywnie w przepisie art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem przepis ten nie może stanowić podstawy zawieszenia prowadzonego postępowania, ponieważ skarżący nie wskazał żadnej z przyczyn wymienionych w cytowanym przepisie. Nadto żadna z tych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi.

Organ podkreślił, że dopiero w sytuacji umorzenia dochodzonych należności, postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone. Jednakże samo złożenie wniosku o umorzenie egzekwowanych zaległości nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu, iż nie zastosowano art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy zaistniały przesłanki do jego zastosowania organ stwierdził, że jest on nieuzasadniony. Powołany przepis stosuje się w sytuacji, gdy przepisy innych ustaw przewidują możliwość bądź konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacjach określonych w tych ustawach. Jednak w ocenie organu żadna z ustaw nie zawiera przepisu, który nakładałby na organ egzekucyjny obowiązek zawieszenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego, w związku z prowadzonym postępowaniem sądowym lub odwoławczym. W związku z tym przepis art. 56 § 1 pkt 5 powołanej ustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Ustosunkowując się do twierdzenia, iż w przedmiotowej sprawie należało zastosować art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego uregulowana jest w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z tym nie ma potrzeby stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących tę instytucję. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie oznacza, że przepisy tej ustawy mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz niedopuszczalność ich stosowania w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego uregulowania zawarte w powołanej ustawie są kompleksowe i nie ma w tym zakresie podstaw do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił:

1)

naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie mimo istnienia przesłanek do jego zastosowania,

2)

niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego pomimo istnienia przesłanek do jego zastosowania,

3)

nie rozpatrzenie istoty sprawy,

4)

nie rozpatrzenie z urzędu potrzeby zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wzajemnej wierzytelności"

5)

nie rozpatrzenie w sposób wnikliwy i wszechstronny sprawy, co skutkowało wadliwą oceną sytuacji faktycznej skarżącego,

6)

pominięcie w swojej ocenie ważkich dla sprawy okoliczności i naruszenie obowiązku oceny przez organ administracji publicznej, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał na niezakończone postępowania sądowe i przed organami administracji rządowej w sprawach umorzenia i rozłożenia na raty zaległości dotyczących składek zusowskich. Zarzucił ponadto bezpodstawne wydanie decyzji Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia (...) określającej wysokość zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stanowiący, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W związku ze złożonym odwołaniem od decyzji (...) z dnia (...) oraz toczącymi się postępowaniami sądowymi Zakład Ubezpieczeń Społecznych winien zawiesić z urzędu prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu prawomocnego zakończenia sporu przed sądem powszechnym co do powołanej decyzji i dopiero po zakończeniu tego sporu winny zostać rozpatrzone złożone przez skarżącego kolejne wnioski o umorzenie należności.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu.

Pismem z 27 kwietnia 2015 r. skarżący zwrócił się o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ww. ustawy pea wskazując jako podstawę fakt, że przed tut. Sądem jak i organami administracji toczą się nadal postępowania w sprawie składek zusowskich. Organ I instancji Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. postanowieniem z dnia (...) odmówił zawieszenia postępowania wskazując, iż nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 56 § 1 pkt 5. Zażalenie strony nie odniosło skutku gdyż DIS w B. postanowieniem z (...) utrzymal w mocy zaskarżone postanowienie. Strona w skardze przedstawiła zarzuty naruszenia art. 56 § 1 pkt 5 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Kontroli sądowej poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., którym utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie odmowy zawieszenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego na podstawie 14 tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. obejmujących łącznie kwotę 67.630,80 zł.

Przystępując do rozstrzygnięcia należy wskazać, że w sprawie zastosowanie ma art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 20014 r. poz. 1619 z późn. zm.).

Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w następujących warunkach wyraźnie wskazanych, a mianowicie gdy:

1)

w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2)

w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3)

w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4)

na żądanie wierzyciela;

5)

w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

To oznacza, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić z urzędu, na wniosek wierzyciela albo zobowiązanego Zdaniem skarżącego w sprawie winien mieć zastosowanie art. 56 § 1 pkt 5 tj.; " w innych przypadkach wskazanych w ustawach. Skarżący uznał, że tymi przypadkami są niezakończone postępowania sądowe i postępowania przed organami administracji rządowej w sprawach dotyczących nieopłaconych przez niego składek zusowskich.

Skład orzekający w niniejszej sprawie popiera pogląd wyrażony w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 741/11 z 13 grudnia 2011 r. przez tut. Sąd i wskazuje, że: "Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w jego prowadzeniu. Chodzi o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz, co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Wymienione w przepisie art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. przesłanki zawieszenia postępowania mają charakter obligatoryjny. Nie pozostają zatem uznaniu organu egzekucyjnego tego czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. Przyjąć zatem należy, iż u.p.e.a. w sposób kompletny reguluje obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 18 u.p.e.a. odsyła wprawdzie do uregulowania zawartego w k.p.a. nakazując jego odpowiednie stosowanie, jednakże dotyczy to kwestii nieujętych wprost unormowaniem ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem jej art. 56 § 1 wylicza w sposób wyczerpujący okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego."

W opinii Sądu skarżący nie wskazał żadnych przyczyn wymienionych w zacytowanym przepisie. Biorąc pod uwagę enumeratywność wyliczenia przesłanek, jak również fakt, że jest to katalog zamknięty, uznać należy, że żadne inne przesłanki nie mogą stanowić podstawy do podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania (por. wyrok WSA w Poznaniu z 3 czerwca 2015 r., w sprawie I SA/Po 67/15).

W ocenie Sądu orzekającego, organ egzekucyjny, odmawiając zawieszenia postępowania egzekucyjnego rozważył jego zasadność w kontekście przesłanek wyczerpujących art. 56 u.p.e.a. Należy wskazać, że powołany przez stronę przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie ma zastosowanie w sprawie bo regulacja zawarta w ustawie z dnia 16 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób całościowy reguluje wszystkie zagadnienia związane z egzekucją administracyjną i nie mamy tu do czynienia z zagadnieniem wstępnym (zob. komentarz Piotr Marek Przybysz Komentarz do art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że organy zasadnie stwierdziły, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. 14 tytułów wykonawczych nie mogło zostać zawieszone. Zobowiązany nie ma udzielonego układu ratalnego, odroczonego terminu wykonania obowiązku ani wstrzymanego wykonania obowiązku, zobowiązany posiada zdolność do czynności prawnych, wierzyciel nie wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie zachodzą również inne przypadki przewidziane w ustawach.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

E. Kruppik - Świetlicka M. Łent L. Kleczkowski

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.