I SA/Bd 780/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2631983

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2019 r. I SA/Bd 780/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz.

Sędziowie WSA: Leszek Kleczkowski, Mirella Łent (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zobowiązania podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...). Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. orzekł o solidarnej z płatnikiem odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu (...) sp. z o.o. w T., pełniącego funkcję w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2014 r., za powstałą wskutek pobrania przez płatnika i niewpłacenia organowi podatkowemu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, zaległość podatkową w wysokości (...) zł i za należne odsetki za zwlokę w wysokości (...) zł.

W złożonym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie:

- art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.), dalej: "O.p.", poprzez przyjęcie, że odpowiada solidarnie z płatnikiem całym swoim majątkiem, jako były członek zarządu, podczas gdy: zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia funkcji płatnika zostało uiszczone poprzez przeksięgowanie nadwyżki podatku od towarów i usług spółki; niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy skarżącego oraz przyjęcie, że pomimo zwrotu wniosku z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki w terminie;

- art. 122, art. 180 § 1, art. 188, art. 187 § 1 i 3, art. 190 i art. 191 O.p. poprzez niewyjaśnienie w sposób kompleksowy sytuacji płatnika zobowiązanego do zapłaty zaległości podatkowej, w szczególności nie przeprowadzenia dowodów z dokumentów w postaci faktur zakupowych, które prowadziłoby do ustalenia, że na podstawie deklaracji VAT-7K wystąpiła kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości (...) zł, co jest najważniejszym elementem do wyjaśnienia sprawy, a następnie przypisania skarżącemu odpowiedzialności, podczas gdy dokumenty znajdowały się w posiadaniu strony od dnia wygaśnięcia mandatu, tj. od dnia (...)., a okoliczność ta była znana Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji;

- art. 241 § 1 w zw. z art. 180 O.p. poprzez nie wznowienie postępowania w zakresie objętym decyzją z dnia (...)., pomimo że podstawa, na której została oparta decyzja okazała się nieprawdziwa, tj. istniały księgi handlowe i dokumenty w postaci faktur zakupowych umożliwiające prawo do odliczenia podatku od towarów i usług.

Decyzją z dnia (...). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał na przesłanki orzekania o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki wymienione w art. 116 O.p. Odnosząc się do pierwszej z nich tj. powstania zobowiązania, którego termin płatności upływał w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu, organ wskazał, że w dniu (...). aktem notarialnym Repertorium A nr (...) została założona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą (...). Na siedzibę Spółki wybrano miasto T. W dniu (...). odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, na którym podjęto Uchwalę Nr (...) o odwołaniu D. G. z funkcji Prezesa Zarządu Spółki i Uchwałę Nr (...) o powołaniu skarżącego na to stanowisko. Załącznik Nr (...) do wyżej wymienionej uchwały stanowił, że skarżący wyraził zgodę na pełnienie funkcji Prezesa Zarządu. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w Krajowym Rejestrze Sądowym, gdzie Sąd Rejonowy w T. VII Wydział Gospodarczy w dniu (...). dokonał zmian organów uprawnionych do reprezentacji Spółki. W dniu (...). skarżący wystosował pismo do (...) sp. z o.o. zatytułowane "REZYGNACJA", w którym wskazał powody rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, zwołane na dzień (...). Uchwalą Nr (...) postanowiło odwołać skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu. W związku z brakiem chętnych do objęcia funkcji Prezesa Zarządu Spółki, nie dokonano wyboru nowego Zarządu. Fakt wykreślenia strony z funkcji Prezesa Zarządu potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w T. VII Wydział Gospodarczy z dnia (...). Sprawowaną przez skarżącego funkcję członka zarządu w okresie od (...). do (...). potwierdzają ponadto zebrane dowody i materiały w sprawne, w tym m.in. pisma kierowane do organów oraz dokumenty księgowe spółki podpisane przez skarżącego.

Odnosząc się do powstałej zaległości podatkowej organ podał, że decyzją z dnia (...). Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika, (...) sp. z o.o. w T. za pobrane od podatnika, a niewpłacone organowi podatkowemu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w miesiącach od listopada 2014 r. do grudnia 2014 r. oraz określił należność z tytułu pobranych od podatnika, a niewpłaconych przez płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie (...) zł wykazanych w deklaracji PIT-4 za listopad 2014 r. i w kwocie (...) zł wykazanych w deklaracji PIT-4 za grudzień 2014 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu (...).

Z powyższego organ wywiódł, że nie zachodzą wątpliwości, co do spełnienia przesłanki określonej w art. 116 § 2 O.p. Ze względu na upływ terminów płatności zobowiązań w okresie sprawowania przez stronę funkcji Prezesa Zarządu (tj. od (...). do (...).), skarżący ponosi jako osoba trzecia odpowiedzialność za zaległość podatkową spółki powstałą wskutek pobrania przez płatnika i niewpłacenia organowi podatkowemu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości (...) zł. Jednocześnie organ podał, że odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji orzekającej o solidarnej z płatnikiem odpowiedzialności strony jako członka zarządu spółki wynoszą (...) zł i nie wystąpiły przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę od przedmiotowej zaległości podatkowej.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że należności z PIT-4 za listopad 2014 r. i grudzień 2014 r. mają być rozliczone z nadwyżki podatku naliczonego nad należnym VAT za III kwartał 2014 r. (po korekcie) organ podał, że do (...). nie odnotowano wpływu korekty deklaracji VAT-7K za III kwartał 2014 r. Natomiast przeprowadzona w spółce kontrola podatkowa między innymi w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od II kwartału 2013 r. do IV kwartału 2014 r. zakończyła się wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia (...). określającej spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za: II, III i IV kwartał 2013 r. oraz I, II i III kwartał 2014 r. Od powyższego rozstrzygnięcia nie został złożony środek odwoławczy. W zakresie zarzutów odnoszących się do tej decyzji organ podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki oceniane są przesłanki określone w art. 116 § 1 O.p., nie jest natomiast oceniana prawidłowość określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie jest również władny by rozstrzygać kwestie dotyczące skarg na czynności wykonywane przez kuratora ustanowionego przez Sąd Rejonowy. Nie może także podejmować w ramach złożonego odwołania od decyzji w przedmiocie orzeczenia o solidarnej ze spółką odpowiedzialności strony jako byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki, postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 241 § 1 i art. 243 § 1 O.p. celem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia (...). na skutek bierności i nieudolności kuratora, który nie powołał nowych organów spółki.

W zakresie drugiej przesłanki orzekania o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki, tj. bezskuteczność egzekucji w stosunku do podatnika w całości lub w części, organ podał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., działając jako organ egzekucyjny dochodził od spółki przedmiotowej należności na podstawie tytułu wykonawczego z dnia (...). nr (...) Ponadto dochodził także należności na podstawie tytułów wykonawczych z dnia (...). nr (...), (...) obejmujących zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od II kwartału 2013 r. do III kwartału 2014 r. Uprzednio organ egzekucyjny prowadził z majątku spółki postępowanie egzekucyjne w związku z istnieniem należności wobec Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., Burmistrza W. oraz P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. W trakcie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podejmował środki egzekucyjne zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia (...). umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki na podstawie ww. tytułów wykonawczych uznając egzekucję administracyjną za nieskuteczną, pomimo wykorzystania wszystkich uprawnień organu egzekucyjnego w celu ustalenia majątku Spółki, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne. Dodatkowo organ pierwszej instancji uznał, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, dlatego też dalsze prowadzenie egzekucji jest bezcelowe.

W zakresie przesłanki złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Wniosek ten wpłynął do V Wydziału Gospodarczego Sądu Rejonowego w T. w dniu (...). i został faktycznie zwrócony spółce w dniu (...). z uwagi na braki formalne. Organ w tym zakresie podkreślił, że samo złożenie wniosku nie oznacza, iż strona spełnia warunek, o którym mowa w art. 116 § 1 O.p. Przepis ten nie tylko wymaga złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ale stwierdza, że ma on zostać złożony we właściwym czasie. Nie można przyjąć, że właściwy czas został zachowany z tego tylko powodu, że wniosek o upadłość został złożony. Poza tym, skoro wniosek z dnia (...). o ogłoszenie upadłości spółki obejmującej likwidację majątku upadłego został - ze względu na braki formalne - zwrócony, to zdaniem organu, nie można uznać - nawet gdyby wniesiono go we właściwym czasie - że doszło do jego skutecznego zgłoszenia w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. i rozpatrywać go w kategoriach ewentualnego zachowania dwutygodniowego terminu przewidzianego w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe. Zatem, w tym stanie rzeczy rozważania dotyczące skuteczności tego (zwróconego ze względu na braki formalne) wniosku, należy pominąć, gdyż kwestia ta w niniejszej sprawie ma znaczenie drugorzędne.

W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w oparciu o posiadane w aktach sprawy dokumenty przedstawiające sytuację finansową spółki oraz cel równomiernego zaspokojenia wszystkich wierzycieli, chociażby częściowego z majątku spółki, spółka stała się niewypłacalna z dniem (...)., ponieważ był to pierwszy dzień opóźnienia w zapłacie drugiego z kolei zobowiązania w podatku od towarów i usług za III kwartał 2013 r. Wskazany w zaskarżonej decyzji wcześniejszy moment właściwy do ogłoszenia upadłości spółki, tj. (...)., odmienny od stanowiska organu odwoławczego, nie ma wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W przedmiotowej sprawie, w świetle okoliczności wynikających z akt, spółka nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych począwszy od zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2013 r. i kolejne kwartały 2013 r., jak również I, II i III kwartał 2014 r. oraz nie uregulowała zobowiązania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad i grudzień 2014 r. Zaległości spółki narastały również wobec innych wierzycieli. W związku z powyższym, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości skarżący powinien rozważyć po upływie terminu dwóch tygodni od dnia objęcia funkcji Prezesa Zarządu spółki, tj. (...). Przedmiotowy wniosek zaś został złożony do Sądu dopiero po upływie czterech miesięcy, tj. (...). Zatem, zdaniem organu, twierdzenia zawarte w odwołaniu, że po dniu (...). skarżący nieodwołalnie utracił prawo do prowadzenia spraw spółki i nie mógł uzupełnić braków formalnych wniosku, a wspólnicy spółki nie powołali zarządu i za to nie ponosi on odpowiedzialności, nie mogą stanowić przesłanek zwalniających od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, szeroko opisana w zaskarżonej decyzji niewypłacalność spółki stanowiła podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanki przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Z tych samych przyczyn organ stwierdził, że nie zaistniały przesłanki pozwalające na uznanie, że uchybienie ciążącym na stronie obowiązkom w zakresie zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie, nastąpiło bez winy skarżącego, bowiem w okresie, w którym pełnił on funkcję członka zarządu, miał realny wpływ na funkcjonowanie tej spółki.

Zdaniem organu, nie ulega również wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy nie zrealizowała się również druga przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności członka zarządu, gdyż skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W piśmie z dnia (...). skarżący podał, że nie ma możliwości wskazania majątku spółki.

Końcowo, organ ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 241 § 1 w zw. z art. 180 O.p. poprzez nie wznowienie postępowania w zakresie objętym decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia (...). wskazał, że postępowanie podatkowe zainicjowane wnioskiem z dnia (...). o wznowienie z urzędu postępowania podatkowego zakończyło się wydaniem przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. decyzji z dnia (...). o odmowie wznowienia postępowania podatkowego wobec spółki.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w całości, zarzucając naruszenie:

1) art. 116 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący odpowiada solidarnie z płatnikiem całym swoim majątkiem, jako były członek zarządu spółki (...), podczas gdy w stosunku do skarżącego zachodzą przesłanki negatywne orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej, albowiem złożył on wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie, natomiast nie ponosi winy z powodu nieuzupełnienia jego braków formalnych, albowiem w tym czasie nie pełnił już funkcji w zarządzie spółki, tym samym nie ponosi odpowiedzialności solidarnej w rozumieniu art. 116 O.p.;

2) art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący sytuacji płatnika zobowiązanego do zapłaty zaległości podatkowej, albowiem:

- organ drugiej instancji oddalił wniosek dowodowy strony odnośnie potrzeby przeprowadzenia dowodów z faktur zakupowych spółki (...) w postaci faktur za okres od dnia (...). do dnia (...)., tj. za okres objęty postępowaniem, podczas gdy ww. dowody jednoznacznie wskazują, że istniały księgi handlowe i uzasadnione było prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, a także, że zachodziła bezzasadność i wadliwość wydanych w stosunku do skarżącego decyzji, w tym przede wszystkim wadliwość pierwotnej decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia (...)., wobec bierności ustanowionego dla spółki kuratora, a tym samym ww. okoliczności przesądzają o potrzebie wznowienia postępowania z urzędu celem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z dnia (...)., które to okoliczności miały istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy;

- organ drugiej instancji oddalił wniosek dowodowy strony odnośnie potrzeby przesłuchania świadka D. H. na okoliczność ustalenia sposobu i miejsca doręczania korespondencji do spółki (...), ustalenia osoby odbierającej korespondencję w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez skarżącego, ustalenia czy osoba odbierająca korespondencję była do jej odbioru upoważniona, sposobu i czasookresu przekazywania korespondencji prezesowi, albowiem ww. osoba w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu nie posiadała upoważnienia do odbioru korespondencji, co ma zasadnicze znaczenie w kontekście ustalenia, czy pisma kierowane do spółki (...) zostały dostarczone w sposób prawidłowy, a skarżący zapoznawał się z nimi, które to okoliczności miały znaczenie dla niniejszej sprawy;

- organ drugiej instancji oddalił wniosek dowodowy strony w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z zeznań skarżącego na okoliczność ustalenia, że podejmował on próby odtworzenia dokumentacji księgowej spółki (...), działał w dobrej wierze składając deklaracje zgodnie z posiadaną i odtworzoną częściowo dokumentacją księgową, czasookresu i okoliczności związanych z powzięciem wiadomości o rzeczywistej kondycji finansowej spółki, prób nawiązania kontaktu z byłym prezesem D. G., ustalenia sposobu i miejsca doręczania korespondencji do spółki (...), odbierania korespondencji kierowanej do spółki przez osoby do tego nieuprawnione, które to okoliczności miały istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy;

3) art. 122 w zw. z art. 155 § 1 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 w zw. z art. 200a § 1 pkt 2 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy przed organem odwoławczym, pomimo zachodzącej konieczności przeprowadzenia kompleksowego postępowania dowodowego, w tym zawnioskowanych dowodów z przesłuchania świadka D. H. oraz skarżącego w charakterze strony postępowania, albowiem zaistniała potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy mających kapitalne znaczenie dla wyniku przedmiotowego postępowania, co winno skutkować potrzebą ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego przed organem odwoławczym;

4) art. 122 w zw. z art. 155 § 1 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego w piśmie z dnia (...). w zakresie zwrócenia się przez organ drugiej instancji do Prokuratury Okręgowej w T. I Wydział Śledczy o informacje dotyczące śledztwa w przedmiocie przestępstw gospodarczych w ramach działalności gospodarczej (...) sp. z o.o. w T., w szczególności czy byłemu prezesowi ww. spółki D. G. postawiono zarzuty dotyczące czasookresu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, albowiem przeprowadzenie tego dowodu na wniosek strony było uzasadnione i konieczne z uwagi na charakter ww. okoliczności mających znaczenie dla przedmiotowej sprawy, jednocześnie w ocenie skarżącego brak rozpatrzenia niniejszego wniosku dowodowego, przesądza o wybiórczości i niepełności postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, co winno prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji;

5) art. 122 w zw. z art. 155 § 1 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego w piśmie z dnia (...). w zakresie zwrócenia się przez organ drugiej instancji do Syndyka masy upadłości (...) (...) sp. z o.o.s.k.a. w upadłości likwidacyjnej - A. S. celem udzielenia informacji, czy kontaktował się z ustanowionym dla spółki kuratorem L. B., czy kurator informował syndyka, że przekazał właściwemu urzędowi skarbowemu informacje o przechowywaniu dokumentacji księgowej spółki (...), albowiem przeprowadzenie tego dowodu na wniosek strony było uzasadnione i konieczne z uwagi na charakter ww. okoliczności mających znaczenie dla przedmiotowej sprawy, jednocześnie w ocenie skarżącego brak rozpatrzenia niniejszego wniosku dowodowego stanowi o niepełności postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, co winno prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji;

6) art. 122 w zw. z art. 155 § 1 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego w piśmie z dnia (...). w zakresie zwrócenia się przez organ drugiej instancji do Syndyka masy upadłości (...) (...) sp. z o.o. sp.k.a. w upadłości likwidacyjnej - A. S. o udostępnienie dokumentacji odnośnie tego, czy zostało przez ww. skierowane zawiadomienie do Komendy Powiatowej P. w P. o możliwości popełnienia przestępstwa poprzez przejęcie i ukrycie dokumentacji księgowej (...) sp. z o.o. w T. przez jej byłego prezesa D. G. oraz R. G., albowiem przeprowadzenie tego dowodu na wniosek strony było uzasadnione i konieczne z uwagi na charakter ww. okoliczności mających znaczenie dla przedmiotowej sprawy, jednocześnie w ocenie skarżącego brak rozpatrzenia niniejszego wniosku dowodowego, przesądza o wybiórczości i niepełności postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, co winno prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji;

7) art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 181 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 w zw. z art. 197 § 1 O.p. poprzez nierozpatrzenie wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego w piśmie z dnia (...). w zakresie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia, w którym momencie zaktualizowały się przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (...) sp. z o.o. w T. w rozumieniu ustawy Prawo upadłościowe, albowiem przedmiotowa okoliczność ma zasadnicze znaczenie w kontekście oceny przesłanki pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności solidarnej w rozumieniu art. 116 § 1 ust. 1 pkt a O.p.;

8) art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie wniosku dowodowego skarżącego zgłoszonego w piśmie z dnia (...). w zakresie zwrócenia się przez organ drugiej instancji do II Komisariatu KMP w Łodzi w sprawie o sygn. akt RSD 3081/14, I Ds 2347/14 o udzielenie informacji na jakim etapie jest postępowanie w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa przez R. G. oraz D. G., które to osoby związane ze spółką (...) wyprowadziły dokumentację skarbową ww. spółki, działając na jej szkodę, tym samym uniemożliwiając wgląd w jej kondycję przez skarżącego w momencie powołania go na prezesa zarządu, albowiem przedmiotowa okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla oceny czy zaktualizowała się przesłanka z art. 116 § 1 ust. 1 pkt b O.p.;

9) art. 191 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez dowolną, zamiast swobodnej, ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dokonaną przez organy obu instancji, co doprowadziło do przyjęcia, że orzeczono w stosunku do skarżącego odpowiedzialność solidarną z płatnikiem składek, albowiem był on członkiem zarządu ww. spółki, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do konstatacji, że skarżący we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, zaś późniejsze nieuzupełnienie braków formalnych przedmiotowego wniosku nastąpiło bez jego winy, tym samym brak jest podstaw do orzekania o odpowiedzialności solidarnej skarżącego;

10) art. 241 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 180 O.p. poprzez nie wznowienie postępowania w zakresie objętym decyzją z dnia (...). pomimo faktu, iż podstawa na której została oparta ta decyzja okazała się nieprawdziwa, tj. istniały księgi handlowe i dokumenty w postaci faktur zakupowych umożliwiające prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, a twierdzenia kuratora powołanego przez Sąd dla spółki (...) były nieprawdziwe, albowiem skarżący przechowywał ww. dokumenty od chwili rezygnacji z funkcji członka zarządu, tj. od dnia (...)., tym samym ww. decyzja będąca podstawą do pociągnięcia do odpowiedzialności solidarnej skarżącego jest z uwagi na przytoczone okoliczności prawnie wadliwa, co powinno skutkować wznowieniem przedmiotowego postępowania, wobec podjęcia przez organ drugiej instancji wiedzy w tym zakresie;

11) art. 241 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 180 O.p. w zw. z art. 6 pkt 2 stawy z dnia (...). o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm.), dalej: "ustawa o VAT", poprzez nie wznowienie postępowania w zakresie objętym decyzją z dnia (...). pomimo faktu, iż przedmiotowa decyzja została wydana w stosunku do płatnika składek z naruszeniem wyraźnego wyłączenia stosowania ustawy o VAT do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy jak chociażby działalność przestępcza, czyli w okolicznościach przedmiotowej sprawy skutkować powinno to wznowieniem ww. postępowania oraz uchyleniem niniejszej zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania w sprawie, albowiem w stosunku do byłego prezesa zarządu płatnika D. G. toczy się postępowanie karne związane z możliwością popełnienia przez ww. czynów zabronionych w związku z płatnościami od których naliczono podatek od towaru i usług, a także działaniem na szkodę płatnika spółki (...), co w przypadku przypisania ww. winy skutkować powinno uznaniem, że zachodzi podstawa do wyłączenia opodatkowania w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o VAT, co czyni niniejszą sprawę bezprzedmiotową;

12) art. 122, art. 140, art. 180 § 1, art. 188, art. 187 § 1 i 3, art. 190 i art. 191 O.p. poprzez niewyjaśnienie w sposób kompleksowy sytuacji płatnika zobowiązanego do zapłaty zaległości podatkowej, gdyż organy podatkowe bezpodstawnie wskazują, że skarżący nie złożył korekty deklaracji za III kwartał 2014 r., podczas gdy skarżący przedłożył do akt niniejszego postępowania dokumentację potwierdzającą, że złożył w dniu (...). wniosek o przerachowanie nadwyżki podatku oraz dokonał korekty deklaracji, tym samym organ pierwszej instancji pozostaje w rażącej przewlekłości wobec nierozpatrzenia poprawnie złożonego przez skarżącego wniosku, jednocześnie ma to zasadnicze znaczenie dla niniejszego postępowania, albowiem może prowadzić do stwierdzenia, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia (...). określająca wymiar podatku wobec (...) sp. z o.o. w T. jest nieprawidłowa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 - t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, t.j., - dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa.

Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.), dalej: "O.p." nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2010 r., II FSK 1313/08 i 5 listopada 2011 r., I FSK 1892/09). Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.

Prawidłowo, co było też bezsporne, organy powołały się na treść art. 116 § 1 i 2 O.p., zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (§ 2).

Rozumienie tego przepisu było wielokrotnie analizowane w orzecznictwie sądowo administracyjnym i w zasadzie doczekało się wypracowanego stanowiska co do interpretacji poszczególnych elementów powołanego przepisu prawa również w aspektach wątpliwych dla składającego skargę. Orzeczenia te dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Należy wyjaśnić, że zasady postępowania podatkowego wynikające m.in. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. dotyczą tych postępowań, w których ciężar dowodzenia wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego leży po stronie organów podatkowych. Natomiast art. 116 § 1 O.p. określa wyjątek od tej zasady i jest przepisem szczególnym. Wynika z niego, wprost, że ciężar wykazania wystąpienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności jest przeniesiony na członka zarządu. Organy podatkowe powinny zaś poddać weryfikacji i ocenie przedłożone przez stronę dowody na okoliczność wystąpienia przesłanki (przesłanek) uwalniającej od odpowiedzialności, przy czym ten obowiązek organów podatkowych nie zmienia zasady, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu spółki kapitałowej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2018 r., II FSK 3531/16). W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2018 r., II FSK 2686/1).

W tym samym wyroku wyjaśniono, iż odpowiedzialność członka zarządu nie jest uzależniona od zakresu faktycznie wykonywanych czynności i nie można wyinterpretować, że członek zarządu, który faktycznie nie zajmował się prowadzeniem spółki lub nie posiadał wystarczających kwalifikacji nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 października 2018 r., I FSK 1702/16, wskazał, że z uwagi na literalne brzmienie art. 116 § 2 O.p. zakres odpowiedzialności uregulowanej w tym przepisie wyznacza pojęcie "pełnienia obowiązków członka zarządu". Pojęcie to należy odnosić do kontekstu faktycznego sprawy i nie można go sprowadzać tylko i wyłącznie do aspektów formalnych. Oderwano wręcz rozważania od samego mandatu, czyniąc istotnym prowadzenie działalności jako członek zarządu. Zatem postrzeganie pojęcia "pełnienia obowiązków członka zarządu" jest szerokie.

W uchwale z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, NSA w składzie 7 sędziów uznał, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Z kolei samo "wniesienie" wniosku, który nie wywołał następnie żadnych skutków prawnych, bowiem został zwrócony ze względu na braki formalne, nie ma waloru egzoneracyjnego i w żadnym razie nie można mówić o spełnieniu przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. (wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., I FSK 1948/09). Natomiast wina członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. jest zjawiskiem rozstrzygającym w obszarze decyzyjnym. Przez to wszelkie zakłócenia występujące w świadomości i woli mogą stanowić podstawę do powołania się na przesłankę egzoneracyjną wyłączającą odpowiedzialność za zobowiązania składkowe spółki kapitałowej. (wyrok NSA z 18 października 2018 r., II FSK 1369/18). Skoro jedną z przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest brak jego winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, to wydaje się oczywiste, że wiedzę o braku winy posiada członek zarządu, zaś organ podatkowy (osoby postronne) z natury rzeczy takiej wiedzy nie ma. Stwierdzić zatem trzeba, iż niezasadne jest przypisywanie organowi podatkowemu naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. poprzez zaniechanie dowodzenia wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych (wyrok NSA z 11 października 2018 r., II FSK 2733/16). W wyroku z 30 sierpnia 2018 r., I FSK 1470/16, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci lekkomyślności lub niedbalstwa, które zakłada brak "świadomości" ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych.

Dalej, nie może być wątpliwości, że mienie spółki wskazywane przez członka zarządu spełnia wymogi z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. uwalniając tego członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki - tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące, a nadto umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych spółki "w znacznej części". Oznacza to, że musi mieć egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę "znaczności" w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki. (wyrok NSA z 14 września 2018 r., II FSK 2190/18).

W ocenie WSA ustalenia w powyżej wyjaśnionym zakresie zastosowanego przepisu art. 116 § 1 i 2 O.p. zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Mógł kierować się nie tylko wiedzą, ale i doświadczeniem życiowym i jego rozumowanie było zgodne z prawidłami logiki.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie organu podatkowego jest prawidłowe. Podstawą przyjętych ustaleń faktycznych był materiał dowodowy zebrany w rozpoznawanej sprawie i oceniony przez organy podatkowe. Nie można przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów Ordynacji podatkowej, tj. postępowania wyjaśniającego. Organy podatkowe w sposób zgodny ze wskazanymi przepisami prawa przeprowadziły w sprawie postępowanie dowodowe, wyjaśniając w sposób nie budzący wątpliwości istotne okoliczności sprawy a dokonana przez organy ocena zebranego materiału dowodowego nie przekracza zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w przepisie art. 191 O.p. Trafnie przyjęły, że w sprawie wystąpiły przesłanki prawne do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej skarżącego. W sprawie nie wystąpiły natomiast przesłanki uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności podatkowej. Stronie zapewniono również czynny udział w postępowaniu. Decyzja w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy będzie posiadał uzasadnione podstawy do przyjęcia, że pierwotny dłużnik (podatnik, płatnik, inkasent; tu: spółka) nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi być właściwie określona. Jedną z grup podmiotów mieszczących się w kategorii osób trzecich są członkowie zarządu spółek kapitałowych ponoszący odpowiedzialność za zaległości podatkowe tych spółek. W konstrukcji powołanego przepisu z jednej strony zawarto obowiązki, do których wypełnienia zobowiązany jest organ i od których spełnienia uzależnione jest orzekanie o odpowiedzialności osób trzecich, tj.: wykazanie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku spółki. Z drugiej strony, ściśle określono w nim tzw. przesłanki egzoneracyjne, które uwalniają członka zarządu, z udziałem którego prowadzone jest postępowanie od odpowiedzialności, o ile uprzednio wykaże on ich wystąpienie. Zalicza się do nich wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członka zarządu obejmuje swym zakresem przedmiotowym zaległości podatkowe, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez niego tej funkcji, a także zaległości podatkowe, o których mowa w art. 52 Ordynacji podatkowej (nienależna nadpłata lub nienależny zwrot podatku, a także nienależne wynagrodzenie płatników lub inkasentów) powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W postępowaniu w sprawie odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z o.o. nie rozstrzyga się o zasadności, wymagalności i wykonalności obciążającego ją zobowiązania podatkowego, i tak długo jak zobowiązanie to nie zostanie zrealizowane, stanowiąc zaległość podatkową, obciążać będzie członka zarządu tej spółki (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Unimex, Wrocław 2015, str. 584).

Nie jest przedmiotem sporu, że została spełniona pozytywna przesłanka sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu spółki w czasie powstania zaległości podatkowych.

Bezspornym i mającym potwierdzenie w aktach sprawy jest to, że spółka zadeklarowała zaliczkę na podatek dochodowy za listopad 2014 r., która nie została zapłacona. Wniosek o rozliczenie nadpłat, na jaki powołuje się skarżący, nie wywołał tego skutku. W dniu (...). odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, na którym podjęto Uchwałę Nr (...) o odwołaniu D. G. z funkcji Prezesa Zarządu Spółki i Uchwałę Nr (...) o powołaniu skarżącego na stanowisko Prezesa Zarządu Spółki. Załącznik Nr (...) do wyżej wymienionej uchwały stanowił, że skarżący wyraził zgodę na pełnienie tej funkcji. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w Krajowym Rejestrze Sądowym. W dniu (...). skarżący wystosował pismo do (...).pl Sp. z o.o. zatytułowane "REZYGNACJA", w którym wskazał powody rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki, zwołane na dzień (...). Uchwałą Nr (...) postanowiło odwołać skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Fakt wykreślenia z funkcji Prezesa Zarządu potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w T. VII Wydział Gospodarczy z dnia (...). sygn. sprawy (...). Sprawowaną funkcję członka zarządu w okresie od (...). do (...). potwierdzają zebrane dowody i materiały w sprawie, tj.: pismo kierowane do Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia (...).: bilans za okres: (...). - (...). sporządzony w dniu (...). i podpisany przez skarżącego w dniu (...).; rachunek zysków i strat za okres: (...). - (...). podpisany w dniu (...).; wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w całości z dnia (...).; wniosek dłużnika o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego z dnia (...)., oświadczenie z dnia (...). dotyczące przechowywania dokumentacji finansowo-księgowej Spółki; oświadczenie z dnia (...). o stanie środków pieniężnych.

Bezspornie zaległość podatkowa za listopad 2014 r. w podatku dochodowym powstała przed (...).

Należy podkreślić, że określona osoba pełni funkcję prezesa zarządu od momentu jej powołania (art. 201 § 1 k.s.h.) do momentu wygaśnięcia jej mandatu (art. 202 § 1-3 k.s.h), jej śmierci, rezygnacji albo odwołania (art. 202 § 4 k.s.h.). C. zarządu ma przy tym pełne prawo do złożenia rezygnacji z tej funkcji w każdym czasie. Osoba powołana do zarządu powinna być poinformowana o zamiarze powołania oraz o samym fakcie powołania i powinna wybór przyjąć w sposób wyraźny lub dorozumiany. Bez zgody i wiedzy danej osoby nie można jej powołać do zarządu spółki. Podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu (przyjmując wybór do wiadomości) osoba ta nabywa prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki. Jej powinnością jest zatem posiadanie elementarnej wiedzy o sprawach spółki, w tym sprawach finansowych.

W tak ustalonym stanie prawnym i faktycznym nie może być wątpliwe to, że skarżący w czasie, gdy upływał termin płatności zaliczki podatku dochodowego za listopad 2014 r. nie tylko pełnił funkcję prezesa, co wystarcza do zastosowania art. 116 O.p., ale i faktycznie zajmował się prowadzeniem spółki. Dlatego też rację ma organ twierdząc w zaskarżonej decyzji, że ze względu na upływ terminów płatności zobowiązań w okresie sprawowania funkcji Prezesa Zarządu (tj. od (...). do (...).) skarżący ponosi jako osoba trzecia odpowiedzialność za zaległość podatkową Spółki.

Organ prawidłowo przyjął, że wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucyjnej. Nie ma sporu co do takich ustaleń jak to, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., działając jako organ egzekucyjny dochodził od Spółki powołanej należności na podstawie tytułu wykonawczego. Uprzednio prowadził z majątku Spółki postępowanie egzekucyjne w związku z istnieniem należności wobec: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., Burmistrza W., P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. W trakcie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podejmował nieskutecznie środki egzekucyjne zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych. Egzekucję prowadził również Komornik Sądowy. Wystosowano zapytanie w celu ustalania praw i składników majątkowych Spółki, zwrócono się do Ministerstwa Cyfryzacji Departamentu Ewidencji Państwowych - Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców w zakresie posiadanych przez Spółkę pojazdów. Sporządzony na dzień (...) r. wykaz ksiąg wieczystych Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych nie ujawnił ksiąg wieczystych należących do Spółki.

Postępowanie egzekucyjne zakończyło się tak, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia (...)., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług uznając egzekucję administracyjną za nieskuteczną.

WSA nie miał wątpliwości, że wypełniono powyższą przesłankę zastosowania art. 116 O.p., w tym w zgodzie z uchwałą z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08 i rację ma organ stając na stanowisku, iż działania organu egzekucyjnego w sposób jednoznaczny wskazują, że pomimo wszelkich czynności nie ustalono majątku Spółki, który w pełni pokryłby zaległości podatkowe względem Skarbu Państwa.

Sporną była natomiast jedna z przesłanek uwalniających członka zarządu osoby prawnej od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe, tj. zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego jej ogłoszeniu (postępowanie układowe).

Jak bezspornie ustalono (Sąd Rejonowy w T. V Wydział Gospodarczy poinformował o tym pismem z dnia (...).) wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki wpłynął do Sądu w dniu (...). i został faktycznie zwrócony w dniu (...). Wniosek o ogłoszenie upadłości, jaki wpłynął dniu (...). do Sądu Rejonowego w T. został zwrócony z uwagi na braki formalne. Trafna jest ocena stanu faktycznego przedstawiona w uzasadnieniu, że nie została spełniona pierwsza z przesłanek egzoneracyjnych (zwalniających), gdyż nie doszło do skutecznego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jak wcześniej wskazano, (wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., I FSK 1948/09), samo "wniesienie" wniosku, który następnie żadnych skutków prawnych nie wywołał, bowiem został zwrócony ze względu na braki formalne, nie ma waloru egzoneracyjnego i w żadnym razie nie można mówić o spełnieniu przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. NSA uznał, że co prawda przepis ten nie uzależnia zaistnienia przesłanki odstąpienia od orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania spółki członka zarządu od sposobu rozstrzygnięcia przez Sąd wniosku co do jego zasadności, ale jednak wniosek ten musi być rozpoznany, co oznacza, że w istocie rzeczy nie chodzi tu o samo jego złożenie ale zgłoszenie. Wprawdzie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, to jednak nie dochowano należytej staranności w zakresie usunięcia braków formalnych wniosku, aby doszło do skutecznego zgłoszenia wniosku. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2007 r. w sprawie UK 349/06 (LEX 384349), zgodnie z którym zwrot przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z powodu nieuzupełnienia jego braków formalnych jest równoznaczny z brakiem takiego wniosku. Zwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki zależy zatem od wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, a takich okoliczności Skarżący nie wykazał.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podał, że zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc listopad 2014 r. została uregulowana przez płatnika w terminie, ponieważ Spółka zwróciła się z prośbą do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. o zaliczenie kwoty w wysokości (...) zł (wynikającej z korekty deklaracji VAT-7K za III kwartał 2014 r., a zadeklarowanej do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika), na wyżej wymienioną zaliczkę. Zdaniem skarżącego, to fakt wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., decyzji z dnia (...). określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za: II kwartał 2013 r. w kwocie (...) zł, III kwartał 2013 r. w kwocie (...) zł, IV kwartał 2013 r. w kwocie (...) zł, I kwartał 2014 r. w kwocie (...) zł, II kwartał 2014 r. w kwocie (...) zł, III kwartał 2014 r. w kwocie (...) zł, był podstawą do uznania, że Spółka nie uregulowała zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc listopad 2014 r.

Miałoby to jednak ewentualne znaczenie gdyby sytuacja Spółki do stycznia 2015 r. była dobra. Jednak jak ustalono w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od II kwartału 2013 r. do IV kwartału 2014 r. podstawą do decyzyjnego określenia zaległości było nieprzedłożenie faktur zakupowych i brak możliwości ich weryfikacji oraz to, iż Spółka nie dokonała aktualizacji adresu siedziby oraz danych rejestracyjnych, nie przedstawiła żadnych dokumentów źródłowych celem oceny i weryfikacji o danych zawartych w złożonych deklaracjach dla podatku od towarów i usług stąd też nie było możliwości ustalenia źródeł pochodzenia towaru. Zatem chodziło o brak dokumentacji w danej chwili, co nie przekłada się automatycznie na to, że tej dokumentacji nie było w ogóle. Mogłoby to przełożyć się na brak winy o jakim mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., gdyby nie było innych okoliczności wskazujących na obowiązek złożenia wniosku o upadłość. Jak ustalono skarżący wystosował pismo do (...).pl Sp. z o.o. zatytułowane "REZYGNACJA", w którym wskazał powody rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu Spółki, tj.: wypowiedzenie Spółce umowy w zakresie obsługi operacyjnej obiektu hotelowego (...) przez Spółkę (...) I. SKA w upadłości likwidacyjnej oraz dokonanie weryfikacji stanu majątkowego Spółki, która potwierdziła, że Spółka jest niewypłacalna, i nie ma podstaw do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. W odwołaniu w sposób obszerny skarżący przestawił zarzuty wobec wyżej wymienionej decyzji, stwierdzając przy tym, że organ pierwszej instancji miał wiedzę o dokumentach, w szczególności fakturach zakupowych, które mogły być podstawą do zweryfikowania rzetelności operacji gospodarczych i określenia zgodnie z prawdą materialną zobowiązania podatkowego. Ponadto zarzucił, że organ podatkowy nie wziął pod uwagę, iż osoba reprezentująca Spółkę, tj. kurator - L. B., pomimo podejmowanych przez skarżącego prób kontaktu, utrudniał wyjaśnienie sprawy i dotarcie do prawdy obiektywnej w zakresie określonego zobowiązania podatkowego. Zastrzeżenia, co do nieprawidłowego działania kuratora sformułowano również w uzupełnieniu odwołania z dnia (...). W aktach sprawy znajduje się kopia wniosku dłużnika z dnia (...). o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, którą skarżący złożył przy piśmie z dnia (...). W uzasadnieniu wniosku zarząd Spółki wskazał, że podstawowa działalność Spółki koncentrowała się na sprzedaży noclegów oraz produktów gastronomicznych (posiłki, drinki), organizacji imprez okolicznościowych, wesel, targów, szkoleń, konferencji. Spółka między innymi świadczyła usługi w zakresie obsługi operacyjnej obiektu hotelowego (...) położonego przy ul. (...) we W. Pod tym adresem znajdował się również majątek Spółki. W 2014 r. w porównaniu do 2013 r. nastąpił spadek przychodów Spółki o 57%. Na powyższą sytuację miały wpływ takie okoliczności jak: brak inwestycji w poprzednich latach, stosowanie metody oszczędnościowej: niezadowolenie gości ze świadczonych usług hotelowych, negatywne opinie na temat świadczonych usług hotelowych: spadek obłożenia w kolejnych miesiącach: wnioski do rzecznika prawa konsumenta z reklamacjami dotyczące zwrotu pieniędzy za pobyt w obiekcie hotelowym.

Dalej podano dane świadczące, że stan finansowy Spółki będzie się pogarszał. Zbadano bilans za okres od (...). do (...)., oraz nieuregulowane należności wobec: A. Sp. z o.o. w R. (należność objęta postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia (...).). Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (orzeczenia z dnia (...). należność za lipiec i wrzesień 2014 r.). Burmistrza W. (tytuł wykonawczy z dnia (...). należność za okres od stycznia do grudnia 2014 r.), P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. (decyzja z dnia (...). należność z tytułu kary pieniężnej). Jednocześnie wskazano na upomnienia wystawione przez wierzycieli datowane na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję prezesa. Z zestawienia zobowiązań na dzień (...). wynika, że suma: zobowiązań publicznoprawnych stanowiła kwotę (...) zł, zobowiązań wobec kontrahentów Spółki stanowiła kwotę (...) zł, a innych zobowiązali kwotę (...) zł. Wśród zestawienia zobowiązań na dzień (...). znalazły się faktury, z terminami płatności, które przypadały na okresy przed objęciem funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Opisane faktury dotyczyły nieuregulowanych należności m.in. za: usługi doradcze, wynajem biura, doradztwo podatkowe, abonament RTV, usługi telekomunikacyjne, usługi stróżówki i ochrony, najmu oraz zakup materiałów i produktów, a pierwsza z nich przypadała na okres 03 wrzesień 2013 r.

Nie bez znaczenia pozostaje wynik prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

To, zdaniem Sądu, jednoznacznie wskazywało, że to nie styczeń 2015 r. był powodem załamania się kondycji finansowej Spółki, ale sytuacja ta trwała. Potwierdził to sam skarżący, który wskazuje, że jego niewiedza wynikała z tego, że dopiero porządkował dokumentację firmy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przeanalizował wyjaśnienia, które według skarżącego wykluczają winę w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. W piśmie z dnia (...). skarżący wskazał, że obejmując funkcję członka zarządu Spółki, nikt nie przekazał mu dokumentacji finansowo - księgowej, dlatego też odtwarzał i kompletował ją sam w celu złożenia do Sądu Rejonowego w T. wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Zaznaczył, że miał ograniczony dostęp do systemu księgowego, ponieważ ówczesny Prezes Zarządu Spółki D. G., który złożył rezygnację w sierpniu 2014 r., nie kontaktował się ze skarżącym, ani z Syndykiem jako właścicielem udziałów Spółki. Zatem brak kompletu dokumentów, brak środków finansowych na pokrywanie w pełni zobowiązań, uniemożliwiało złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Pomimo tego, odtworzenie części dokumentów i otrzymanie od księgowej w dniu (...). bilansu Spółki, pozwoliło na złożenie do Sądu Rejonowego w T. w dniu

(...). wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Wbrew temu, co twierdzi skarżący, ta sytuacja nie świadczy o braku winy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od objęcia funkcji skarżący był świadom niemożności kontroli kondycji firmy z powodu braku odpowiedniego przekazania dokumentacji firmy. Dlatego też w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie można doszukiwać się zakłóceń świadomości, która uwalniałaby skarżącego od podjęcia kroków, jakie ustawodawca przewiduje dla zapewnienia ochrony wierzycieli, w tym zapisów prawa układowego i naprawczego. Jak wcześniej wyjaśniono, skoro jedną z przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest brak jego winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, to wiedzę o braku winy posiada członek zarządu, zaś organ podatkowy (osoby postronne) z natury rzeczy takiej wiedzy nie ma. Zatem w takim wypadku każdorazowo do oceny pozostaje argumentacja skarżącego. Wnioski zawarte w decyzji o winie skarżącego są prawidłowe. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie usprawiedliwia jego zaniechań. Wiedza o braku przekazania dokumentacji Spółki, spływające wezwania do zapłaty jej długów i złożenie wniosku o upadłość dopiero w styczniu 2015 r. i to z wymienionymi brakami formalnymi, oraz rezygnacja z funkcji z tym dniem, przekonują o zawinionym spóźnieniu w podejmowanych czynnościach. Trudno uznać za brak winy, gdy prezes uznając sytuację spółki za uzasadniającą złożenie wniosku o jej upadłość, składa go z podstawowymi brakami formalnymi i jednocześnie rezygnuje z możliwości jego poprawienia poprzez złożenie rezygnacji z funkcji prezesa. Skarżący najpóźniej w styczniu 2015 r. ma świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań, natomiast niewątpliwie kilka miesięcy wcześniej ma możliwość przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań, w tym zobowiązań podatkowych, i nie składa skutecznego wniosku o upadłość. Faktem jest, że w dniu (...). do Sądu Rejonowego w T. wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. (...) jednak, w piśmie z dnia (...). sygn. akt V GU 2/15, Sąd Rejonowy w T. V Wydział Gospodarczy poinformował, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został zwrócony z uwagi na następujące braki formalne, tj. brak: prawidłowego spisu wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich. formy prawnej w jakiej działają oraz terminów zapłaty, prawidłowego spisu podmiotów zobowiązanych z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich, formy prawnej w jakiej działają oraz terminów zapłaty, pełnego oszacowania majątku, w szczególności, poprzez nie wskazanie: szacunkowych wartości nieruchomości oraz czy załącznik "zestawienie wyposażenia" obejmuje cały majątek ruchomy, bilansu sporządzonego dla celów tego postępowania nie starszego niż trzydzieści dni przed złożeniem wniosku, oświadczenia o spłacie wierzytelności lub innych długów dokonanych w terminie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku, wykazu tytułów egzekucyjnych oraz tytułów wykonawczych przeciwko dłużnikowi, informacji o postępowaniach dotyczących ustanowienia na majątku dłużnika hipotek, zastawów, zastawów rejestrowych i zastawów skarbowych oraz innych obciążeń podlegających wpisowi w księdze wieczystej lub w rejestrach, jak również o prowadzonych innych postępowaniach sądowych dotyczących majątku dłużnika. Organ podatkowy trafnie wnioskuje, że wprawdzie skarżący objął funkcję Prezesa Zarządu Spółki dopiero od dnia (...)., a pismem z dnia (...). złożył wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, to nie można zgodzić się z zarzutem, że fakt zwrócenia wniosku przez Sąd Rejonowy w T., nastąpił bez jego winy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej trafnie wskazał, że w niniejszej sprawie, w świetle okoliczności wynikających z akt, Spółka nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych począwszy od zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2013 r. i kolejne kwartały 2013 r., jak również I, II i III 2014 r. oraz zobowiązania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad i grudzień 2014 r. Zaległości Spółki narastały również wobec innych wierzycieli. W opinii organu odwoławczego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości skarżący powinien rozważyć po upływie terminu dwóch tygodni od dnia objęcia funkcji Prezesa Zarządu Spółki, tj. (...). i nie jest to wniosek bezpodstawny przyjmując oświadczenie skarżącego o braku możliwości weryfikacji dokumentów firmy. Zatem organ słusznie przyjął, iż twierdzenia zawarte w odwołaniu z dnia (...)., że po dniu (...). nieodwołalnie skarżący utracił prawo do prowadzenia spraw Spółki i nie mógł uzupełnić braków formalnych wniosku, a wspólnicy Spółki nie powołali zarządu i za to nie ponosi odpowiedzialności, nie mogą stanowić przesłanek zwalniających od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Trafnie przywołano w decyzji treść art. 201 § 1 k.s.h. i obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki, w tym znajomości kondycji finansowej spółki. Trudno uznać za usprawiedliwienie swego postępowania brakiem wykonywania obowiązków, jakie łączą się z objęciem funkcji, do czego przecież nikt skarżącego nie zmusił. Nie można nie przyznać racji organom, które stwierdzają, iż osoba obejmująca mandat członka zarządu Spółki winna m.in. zapoznać się z jej stanem finansowym, gdyż czyni to ze wszelkimi konsekwencjami na własny rachunek. Istotne jest to szczególnie wówczas, gdy okoliczności powodujące zasadność złożenia wniosku o upadłość podmiotu powstały przed lub w dacie objęcia mandatu. Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających spółką, ale i odpowiedzialność za skutki działań kierowanej spółki. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości, zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia (...). Prawo upadłościowe i naprawcze, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Szeroko opisana niewypłacalność Spółki stanowiła podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanki przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a czy b O.p. Podstawowa przesłanka niewypłacalności dłużnika, w świetle postanowień art. 11 ust. 1 ustawy z dnia (...). Prawo upadłościowe i naprawcze wiąże się z faktem niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Skarżący mimo, że spółka nie wykonywała wymagalnych zobowiązań podatkowych nie złożył skutecznego wniosku o jej upadłość.

Zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpiła także przesłanka uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym członek zarządu ponosi odpowiedzialność, chyba że wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Jak wcześniej wyjaśniono, znaczny stopień zaspokojenia należy wiązać z taką sytuacją, gdzie spłata należności wobec Skarbu Państwa będzie realna, ponadto zaspokojenie dotyczyć będzie przynajmniej połowy należności. "Wskazanie mienia" dotyczy toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej, w szczególności możliwości zaspokojenia należności Skarbu Państwa ze wskazanych przez członka zarządu składników majątku przed wszczęciem tego postępowania. W rozpatrywanej sprawie postępowanie egzekucyjne było w całości bezskuteczne, czego potwierdzeniem jest zebrany materiał dowodowy, oraz oświadczenia samej Strony, która też nie wskazała mienia, z którego możliwa byłaby egzekucja. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie wyegzekwowano dochodzonych zaległości podatkowych, natomiast ustalono, że Spółka nie dysponuje zarówno nieruchomościami jak i rzeczami ruchomymi. Jak wykazano wystosowano zapytanie w celu ustalania praw i składników majątkowych Spółki, zwrócono się do Ministerstwa Cyfryzacji Departamentu Ewidencji Państwowych - Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców w zakresie posiadanych przez Spółkę pojazdów. Sporządzony na dzień (...). wykaz ksiąg wieczystych Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych nie ujawnił ksiąg wieczystych należących do Spółki. Dostępne organowi podatkowemu systemy informatyczne, jak również zapytania kierowane do innych instytucji i ich odpowiedzi nie ujawniły majątku Spółki, a z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Spółka nie dysponuje ruchomościami i nieruchomościami (m.in. Ministerstwa Cyfryzacji Departamentu Ewidencji Państwowych Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców z dnia (...)., raport z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych z dnia (...).), co potwierdził skarżący w piśmie z dnia (...). złożonym w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w T. Prawidłowe jest stanowisko, że Skarżący nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Istotnym w świetle zarzutów staje się to, że pełnienie funkcji członka zarządu spółki z o.o. jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko, przy czym członek zarządu może w każdym czasie zrezygnować ze swojej funkcji (tak: art. 202 § 5 k.s.h. i art. 369 § 6 k.s.h.). Ponadto, charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, lecz musi wiązać się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, obejmującym skutki działań spółki, nawet kierowanej jedynie formalnie. Jeśli pojawiają się przeszkody uniemożliwiające staranne wypełnianie obowiązków, członek zarządu powinien bezzwłocznie zrezygnować z pełnionej funkcji. Natomiast jak wynika z akt sprawy, strona taką rezygnację złożyła dopiero w styczniu 2015 r. w sposób niedbały składając niezupełny wniosek do Sądu Rejonowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uważa, że organy podatkowe wykazały wystąpienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki, a skarżący skutecznie nie wykazał i nie udowodnił przesłanek zwalniających go z takiej odpowiedzialności.

Jednocześnie skarżący nie może skutecznie podważać decyzji o swojej odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości spółki w drodze podważania ustaleń jakie legły u podstaw decyzji określającej wysokość zaległości podatkowych spółki. Brak jest interesu prawnego osób ponoszących potencjalnie odpowiedzialność za zaległości podatkowe podatnika w uczestniczeniu w postępowaniu dotyczącym decyzji wymiarowej. (por. wyrok NSA z 28 września 2018 r., I FSK 1631/16). Nie ma też podstaw do tego, by żądać wznowienia postępowania (art. 240 i nast. O.p.) "z urzędu".

Wbrew temu co twierdzi skarżący, późniejsze zaniedbania reprezentantów spółki, jakie legły u podstaw określenia wysokości zaległości podatkowych spółce w trybie decyzji będącej podstawą obecnie zaskarżonej decyzji w sprawie odpowiedzialności skarżącego, w indywidualnych okolicznościach sprawy nie były istotne z punktu widzenia zastosowanego art. 116 § 1 i 2 O.p., gdyż nie przełożyły się na ocenę braku winy skarżącego, o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej trafnie zauważył, że nie może podejmować w ramach złożonego odwołania od decyzji w przedmiocie orzeczenia o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności jako byłego członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki, postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 241 § 1 i art. 243 § 1 O.p. celem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia (...). określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za: II, III, IV kwartał 2013 r.

Zatem niezasadne są zarzuty Spółki tak sformułowane, co do samej odpowiedzialności, jak i wysokości zaległości podatkowej Spółki, w tym te sformułowane, co do niezupełności materiału dowodowego na okoliczności inne niż istotne przy zastosowaniu art. 116 O.p. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w całości, zarzucając również naruszenie: art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący sytuacji płatnika zobowiązanego do zapłaty zaległości podatkowej, albowiem organ drugiej instancji oddalił wniosek dowodowy strony odnośnie do potrzeby przeprowadzenia dowodów z faktur zakupowych spółki (...) w postaci faktur za III kwartał 2014 r., tj. za okres objęty postępowaniem, podczas gdy ww. dowody jednoznacznie wskazują, że istniały księgi handlowe i uzasadnione było prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, a także, że zachodziła bezzasadność i wadliwość wydanych w stosunku do skarżącego decyzji, w tym przede wszystkim wadliwość pierwotnej decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia (...)., wobec bierności ustanowionego dla spółki kuratora, a tym samym ww. okoliczności przesądzają o potrzebie wznowienia postępowania z urzędu celem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z dnia (...)., gdy tymczasem okoliczności te nie miały istotnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy; gdyż jak wskazano skarżący nie mógł zmienić treści decyzji wydanej na Spółkę. Z tego samego powodu, wbrew oczekiwaniom skarżącego nie było potrzeby przeprowadzenia rozprawy, przesłuchania świadka D. H., zeznań skarżącego na okoliczność ustalenia, że podejmował on próby odtworzenia dokumentacji księgowej spółki (...), działał w dobrej wierze składając deklaracje zgodnie z posiadaną i odtworzoną częściowo dokumentacją księgową, czasookresu i okoliczności związanych z powzięciem wiadomości o rzeczywistej kondycji finansowej spółki, prób nawiązania kontaktu z byłym prezesem D. G., ustalenia sposobu i miejsca doręczania korespondencji do spółki (...), odbierania korespondencji kierowanej do spółki przez osoby do tego nieuprawnione. Podobnie należało ocenić podnoszoną kwestię śledztwa w przedmiocie przestępstw gospodarczych w ramach działalności gospodarczej (...) sp. z o.o. w T., w tym czy byłemu prezesowi ww. spółki D. G. postawiono zarzuty dotyczące czasookresu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, albowiem przeprowadzenie tego dowodu na wniosek strony nie było uzasadnione i konieczne ponieważ nie zdejmowało z niego winy za nie złożenie wniosku o upadłość. Jednocześnie należy mieć na względzie to, że brak rozpatrzenia jakiegokolwiek wniosku dowodowego może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie przy wykazaniu możliwości wpływu zaniechania na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Takie samo uzasadnienie braku podstaw skutecznego zarzutu dotyczy powołanego w skardze nierozpatrzenia wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego w piśmie z dnia (...). w zakresie zwrócenia się przez organ drugiej instancji do Syndyka masy upadłości (...) (...) sp. z o.o.s.k.a. w upadłości likwidacyjnej - A. S. Podnoszona potrzeba opinii biegłego z zakresu rachunkowości dotyczy okoliczności nie wymagającej wiadomości specjalnych, skoro nie było wątpliwym, także dla skarżącego, że również w czasokresie pełnienia funkcji prezesa, spółka znalazła się w położeniu wymagającym złożenia wniosku o upadłość, a mimo to ten (odpowiedni formalnie) nie został złożony. Oznacza to również, że nieistotnymi są kwestie leżące u podstaw zarzutu skargi co do wniosku dowodowego w zakresie zwrócenia się przez organ drugiej instancji do II Komisariatu KMP w Łodzi w sprawie o sygn. akt RSD 3081/14, I Ds 2347/14 o udzielenie informacji na jakim etapie jest postępowanie w sprawie możliwości popełnienia przestępstwa przez R. G. oraz D. G.

Na koniec, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 139 § 3 w zw. z art. 212 O.p. poprzez nie załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym w terminie 3 miesięcy, WSA wskazuje, że wnioskując o uchylenie decyzji z tego punktu należało wskazać wpływ postulowanego naruszenia na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), czego nie uczyniono. Zgodnie z art. 139 § 3 O.p., załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Jednak jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 września 2015 r., I GSK 2/14, termin określony w § 3 art. 139 O.p. ma charakter instrukcyjny. Oznacza to, że jego przekroczenie nie ma wpływu na merytoryczne załatwienie sprawy i stanowi uchybienie innej natury, które nie podlega ocenie w kontekście art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

WSA stwierdza, że zgodnie z art. 207 § 1 i 2 O.p., organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej, a decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Zatem wskazywane uchybienie jest niezasadne z punktu widzenia przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

L. Kleczkowski H. Adamczewska - Wasilewicz M. Łent

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.