Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1497369

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 24 czerwca 2014 r.
I SA/Bd 534/14
Obowiązek informowania o zmianie adresu w toku postępowania a skuteczność dostarczenia przesyłki.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.).

Sędziowie WSA: Teresa Liwacz, Mirella Łent.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. określił "E." spółka cywilna J. W., B. W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2007 r. do maja 2008 r. oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności J. W. i B. W., jako byłych wspólników wskazanej spółki cywilnej za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2007 r. do maja 2008 r. Decyzja została przesłana skarżącemu na adres (...). Z powodu niemożności doręczenia przesyłki, pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w Ł. W wyniku niepodjęcia korespondencji w terminie, została ona zwrócona w dniu 4 grudnia 2013 r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w B.

W dniu 9 stycznia 2014 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji podnosząc, że została ona wysłana na nieaktualny adres. Skarżący wskazał, że zmienił adres zamieszkania w dniu 29 listopada 2013 r. Zaznaczył, że o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero w dniu 2 stycznia 2014 r., gdyż w tym dniu odebrał upomnienie związane z egzekucją należności wynikających z tej decyzji. Wraz z wnioskiem strona złożyła odwołanie od wskazanej decyzji.

Postanowieniem z dnia (...) r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z powodu niemożności doręczenia pod adresem wskazanym przez stronę, po dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona przez Pocztę Polską do Drugiego Urzędu Skarbowego. Organ przyjął, że decyzja została doręczona z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu jej przechowywania przez Pocztę Polską w jej placówce pocztowej i została pozostawiona w aktach sprawy. Termin wskazany w art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 197 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej: "O.p.") upłynął w dniu 2 grudnia 2014 r., zatem uznaje się, że w tym dniu została stronie doręczona decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego.

Organ podał, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., termin do wniesienia odwołania upływał dla strony w dniu 16 grudnia 2014 r., natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący złożył w dniu 9 stycznia 2014 r., a więc po terminie. Organ zaznaczył, że rozpatrzył wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, stwierdzając odrębnym postanowieniem, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, w związku z czym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższych ustaleń, organ stwierdził, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 w zw. z art. 146 i art. 150 § 2 O.p. poprzez uznanie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, mimo iż zachodziły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu strona podniosła, że zaskarżona decyzja została wysłana na nieaktualny adres, tj. na (...), co spowodowało, że nie została ona odebrana w terminie 14 dni od dnia pozostawienia awizo w oddawczej skrzynce pocztowej. Skarżący wskazał, że zmienił adres zamieszkania i zawiadomił o tym urząd skarbowy w dniu 2 grudnia 2013 r. O wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero w dniu 2 stycznia 2014 r., albowiem w tym dniu odebrał tytuł wykonawczy związany z egzekucją należności wynikających z przedmiotowej decyzji. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący złożył odwołanie od decyzji. Zdaniem strony, nie ulega więc wątpliwości, iż spełnione zostały wszystkie wymagania do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Skarżący nie zgodził się ze zdaniem organu, iż nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W tym zakresie strona podniosła, że decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została uznana za doręczoną zgodnie z art. 150 § 2 O.p. pod adresem, który już nie stanowił miejsca zamieszkania strony. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt, iż decyzja została wysłana (a nie doręczona) przed zawiadomieniem organu podatkowego o zmianie adresu strony. Skarżący podniósł, że nawet uznając, iż niniejsza decyzja została doręczona skutecznie, to strona z uwagi na zmianę adresu zamieszkania nie mogła wiedzieć, iż decyzja znajduje się w placówce pocztowej. Powyższe zdaniem strony w wystarczający sposób uprawdopodabnia, że skarżący bez własnej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący podkreślił, iż dopełnił należytej staranności w tym zakresie zawiadamiając zgodnie z obowiązującymi przepisami Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego o zmianie miejsca zamieszkania. Zatem nie miał prawa przypuszczać, iż decyzja została wcześniej wysłana na stary adres zamieszkania.

Powyższe, zdaniem strony, ma bezpośredni wpływ na ocenę zaskarżonego postanowienia. Skoro bowiem organ podatkowy wydał postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z naruszeniem przywołanych przepisów prawa, zatem również zaskarżone postanowienie stwierdzające, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu narusza prawo i powinno zostać uchylone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) r. w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia (...) r. określającej spółce cywilnej "E." J. W., B. W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2007 r. do maja 2008 r. oraz orzekajacej o solidarnej odpowiedzialności wyżej wymienionych osób jako byłych wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej "E." za zaległości podatkowe spółki.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.

Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z brzmienia tego przepisu wynika, że aby można było wydać powyższe postanowienie najpierw z akt sprawy winno bezspornie wynikać, iż upłynął czternastodniowy termin, wskazany w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. do wniesienia odwołania. Podstawowym zatem obowiązkiem organu rozstrzygającego kwestię uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie daty doręczenia stronie decyzji pierwszoinstancyjnej oraz dnia, w którym upływa termin do wniesienia odwołania od tej decyzji.

W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy przyjął, że decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. została doręczona w trybie zastępczym, uregulowanym w art. 150 O.p., w dniu 2 grudnia 2013 r. r., a termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 16 grudnia 2013 r. Skarżący wniósł natomiast odwołanie w dniu 9 stycznia 2014 r., a więc po ustawowym terminie.

W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma wyjaśnienie kwestii, czy skarżący skutecznie zawiadomił organ podatkowy o zmianie swojego adresu. Należy zauważyć, że w myśl art. 146 § 1 O.p. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu poczty elektronicznej, jeżeli wystąpiono o doręczanie pism drogą elektroniczną. Natomiast w myśl § 2 powołanego artykułu, w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy.

Z kolei w art. 150 O.p. ustawodawca uregulował zastępczy sposób doręczania pism, który ma zastosowanie w razie niemożności bezpośredniego doręczenia adresatowi pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 i 149 O.p. W takiej sytuacji, zgodnie z § 2 art. 150 O.p., ustawodawca przewidział obowiązek zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 oraz obowiązek umieszczenia zawiadomienia o tym fakcie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 O.p. może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu.

W świetle powyższych przepisów dla uznania, że decyzja Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia (...) r. została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 O.p. konieczne było wykazanie przez organ, że decyzja ta została wysłana pod właściwy adres, a urząd pocztowy zawiadomił stronę w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. Należy przy tym zauważyć, że w orzecznictwie sądowym i w doktrynie przyjmuje się, że organ podatkowy jest zobowiązany powtórnie wysłać pismo pod zmieniony adres jedynie w sytuacji, gdy strona powiadomiła organ podatkowy o nowym adresie już po dniu ekspedycji pisma, ale przed jego dotarciem na poprzedni adres (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., II FSK 1657/11; wyrok WSA w Opolu z dnia 26 października 2007 r., I SA/Op 204/07; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 listopada 2009 r., I SA/Gl 397/09; B. Dauter (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, str. 624). Zatem w sytuacji, gdy zmiana adresu nastąpiłaby po wysłaniu przesyłki i dotarciu jej pod dotychczasowy adres, organ nie ma obowiązku wysłania przesyłki ponownie na nowy adres, tym samym pismo wyekspediowane na poprzedni adres uważa się za skutecznie doręczone.

W sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organ w przedmiocie ekspedycji decyzji do strony, dat awizowania przesyłki i daty powiadomienia organu o zmianie adresu. Strona uważa natomiast, że informując organ o zmianie adresu w dniu 2 grudnia 2013 r. wypełniła obowiązek wynikający z art. 146 § 1 O.p. i w konsekwencji, organ błędnie wysłał pismo na dotychczasowy adres ((...)), zamiast na adres zmieniony (...)).

W niniejszej sprawie organ wysłał decyzję listem poleconym na podany przez podatnika adres w dniu 15 listopada 2013 r. Natomiast w dniu 18 listopada 2013 r. poczta podjęła próbę bezpośredniego doręczenia przesyłki adresatowi. Ponieważ go nie zastano, przesyłkę pozostawiono w urzędzie pocztowym, o czym powiadomiono adresata umieszczając odpowiednią informację w skrzynce oddawczej. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 26 listopada 2013 r. Decyzja została skutecznie doręczona, w trybie art. 150 O.p., w dniu 2 grudnia 2013 r. W tym samym dniu skarżący złożył w organie podatkowym zawiadomienie o zmianie swojego adresu (zgłoszenie aktualizacyjne na druku ZAP - 3 zostało wypełnione w dniu 29 listopada 2013 r.).

Oznacza to, że w chwili wysyłania podatnikowi decyzji, urząd dysponował jedynie dotychczasowym adresem strony i pod ten adres zobowiązany był kierować wszelką korespondencję. Uzyskanie przez organ informacji o nowym adresie w dniu, w którym nastąpiło skuteczne doręczenie przesyłki (2 grudnia 2013 r.), nie spowodowało konieczności powtórnego wysłania decyzji na nowy adres. Zatem, skoro adres uległ zmianie dopiero w dniu doręczenia decyzji, organ prawidłowo wysłał pod dotychczasowy adres przesyłkę pocztową. Również uprawnione były działania poczty zmierzające do doręczenia tej przesyłki, gdyż w chwili, gdy przesyłka dotarła pod adres znany organowi, podatnik odbierał jeszcze korespondencję pod tym adresem. Podkreślenia wymaga, że w dniu dokonania pierwszego awiza przesyłki zawierającej decyzję podatkową, tj. w dniu 18 listopada 2013 r. skarżący odebrał postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia (...) r. przedłużające termin zakończenia postępowania podatkowego (k. 994-995).

Zdaniem Sądu, zawiadomienie o zmianie adresu złożone przez stronę w dniu 2 grudnia 2013 r. nie mogło wpłynąć na ocenę prawidłowości doręczenia decyzji. Informacja o zmianie adresu, mogła mieć zastosowanie dopiero po tej dacie.

W świetle powyższych wywodów organ zasadnie przyjął, że skarżący nie dochował terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia (...) r., bowiem wniósł je dopiero w dniu 9 stycznia 2014 r., w sytuacji gdy termin mijał w dniu 16 grudnia 2013 r.

W konsekwencji, działanie organu było prawidłowe, zgodne z obowiązującymi przepisami i nie naruszało wskazanych w skardze przepisów prawnych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

T. Liwacz L. Kleczkowski M. Łent

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.