Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2163470

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 24 października 2016 r.
I SA/Bd 517/16

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. H. na czynność S. B. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) października 2016 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, którego miesięczny dochód wynosi (...) zł netto. Jako majątek skarżący wskazał mieszkanie o pow. (...) m˛ oraz samochód (...) rok produkcji 1992. Skarżący wskazał, że jego żona posiada oszczędności w kwocie (...) zł. Skarżący posiada dług w (...) (nie wskazano kwoty). W piśmie z dnia (...) września 2016 r. stanowiący załącznik do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że miesięczne wydatki to: prąd (...) zł; woda (...) zł; ogrzewanie (...) zł; środki czystości (...) zł; utrzymanie samochodu (...) zł; śmieci i drobne naprawy (...) zł; upominki na 4 wnucząt, 2 synów i 2 synowe + 8 osób najbliższej rodziny i inne okoliczności (...) zł; wyjście do kina czy inna imprezę (...) zł; wyżywienie i inne nieplanowane wydatki dla 2 osób (...) - (...) zł; spłacanie pożyczki w banku jeszcze przez 2 lata wzutej gdy syn stracił pracę aby uregulować zadłużenie syna w banku; spłata pożyczki w kasie zapomogowo nauczycieli (...) zł.

Uzasadnienie prawne

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś przepis ten wyraźnie wskazuje, że w takiej sytuacji wnioskodawca powinien wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem skarżący oraz jego żona z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe uzyskują miesięcznie wspólny dochód w kwocie (...) zł. Tym samym wnioskodawca nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.

Po drugie wskazać należy, że aktualnie koszty sądowego sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie (...) zł. Mając na uwadze uzyskiwany przez skarżącego oraz jego żonę dochód, przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem wnioskodawca ma możliwość jednorazowo opłacić koszty związane z wniesieniem skargi. Wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06).

Po trzecie odnosząc się do okoliczności spłaty rat pożyczki/kredytu wskazać należy, że obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13).

Po czwarte żona skarżącego posiada oszczędności w kwocie (...) zł a zatem dysponuje środkami finansowymi, które może częściowo przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi oraz opłacenie udziału profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Podkreślenia wymaga, że posiadanie oszczędności w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. W tym zakresie prawo pomocy nie może być przyznawane, gdy strona posiada dochody lub zgromadzone oszczędności pieniężne (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11; LEX nr 786724).

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.