Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2497199

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 9 kwietnia 2018 r.
I SA/Bd 139/18
Korekta dotacji dla niepublicznego przedszkola w sytuacji zmniejszenia subwencji oświatowej dla gminy.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski.

Sędziowie WSA: Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.), Urszula Wiśniewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy D. nad W. w przedmiocie korekty drugiej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji na dziecko. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu (...) r. M. D. - osoba fizyczna prowadząca Niepubliczne Przedszkole "A. P." złożyła skargę na czynność z zakresu administracji publicznej - korektę drugiej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji naliczonej w 2017 r. na dziecko Przedszkola Niepublicznego "A. P.", o której mowa w art. 90 ust. 2b ustawy z dnia (...) r. o systemie oświaty przekazanej na rachunek bankowy skarżącej w dniu (...) r. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Organowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj: art. 90 ust. 2b i ust. 3c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1010), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nie przekazaniu na każdego ucznia przedszkola niepublicznego prowadzonego przez Skarżącą dotacji w wysokości nie niższej niż 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, dokonując korekty drugiej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji stanowiącej zaskarżoną czynność oraz sztucznym manipulowaniem wartościami w budżecie Gminy, tak ażeby udzielić Skarżącej jak najniższej kwoty dotacji; art. 78b ust. 1 w związku z art. 78b ust. 10 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1010) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przy obliczaniu podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli polegające na niewłaściwym ustaleniu kwoty wydatków bieżących zaplanowanych na prowadzenie przedszkola samorządowego poprzez:

zaniżenie planowanych wydatków bieżących na Przedszkole Samorządowe w budżecie Miasta i Gminy w rozdziale 80104 "Przedszkola" wyłącznie na potrzeby obliczenia podstawowej kwoty dotacji i to zarówno na etapie uchwały budżetowej jak i jej zmian przed datą pierwszej i drugiej aktualizacji;

zaniżenie planowanych wydatków bieżących w jednostce organizującej wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną przedszkola samorządowego;

nieuwzględnienie zaplanowanych w budżecie Miasta i Gminy wydatków bieżących na funkcjonalnie stołówki w Przedszkolu Samorządowym w rozdziale 80146 "Stołówki szkolne i przedszkolne" i innych wydatków na Przedszkole Samorządowe zaplanowanych w rozdziale 80195 "Pozostała działalność".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Podał, że w uchwale budżetowej nr (...) z dnia (...) r. wydatki na wynagrodzenia osobowe pracowników oraz składki społeczne zostały zmniejszone w związku ze zmniejszeniem się kwoty subwencji, którą gmina otrzymała na prowadzenie jednostek oświatowych. Na podstawie pisma Ministra Rozwoju i Finansów zmniejszono o (...) zł kwotę subwencji oświatowej na 2017 r. i jednocześnie zmniejszono wydatki w dziale 801. W rozdziale 80104 dokonano zmniejszenia o kwotę (...) zł. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może uchwalić budżetu, w którym planowane wydatki bieżące są wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki, dlatego dokonanie zmian uchwale budżetowej było konieczne.

W odniesieniu do drugiego zarzutu organ wskazał, że wskazana metodologia nie znajduje uzasadnienia matematycznie jest zarzutem bezpodstawnym wskazującym na niezrozumienie przez skarżącą zastosowanych wyliczeń. Wskazana metodologia ma uzasadnienie matematyczne, ponieważ wzór przedstawia tylko udział statystycznej liczby dzieci Przedszkola Samorządowego w sumie: statystycznej liczby dzieci ogółem i ilości wydanych decyzji na stypendia socjalne oraz ilości rodzin objętych opieką przez MOPS. W statystycznej liczbie dzieci ogółem znajduje się statystyczna liczba dzieci przedszkola samorządowego. Organ przedstawił wyliczenie procentowych kosztów obsługi Przedszkola Samorządowego przez Zespół Obsługi Szkół.

W kwestii zarzutu trzeciego organ stwierdził, że Rozdział 80148 dotyczy tylko planów wydatków stołówek szkolnych. W przedszkolu nie działa z prawdziwego zdarzenia stołówka, dzieci spożywają posiłki w pomieszczeniach, gdzie odbywają się zajęcia. Rozdział 80195 dotyczy planów wydatków: prac komisji kwalifikacyjnych na stopień awansu zawodowego nauczycieli, A. działającej przy Szkole Podstawowej w D. nad W., Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej z L. (pracownicy poradni z L. przyjmują dzieci w budynku instytucji kultury, na podstawie porozumienia). Żadne z powyżej wymienionych zadań nie dotyczą Przedszkola Samorządowego, dlatego rozdział ten nie był brany pod uwagę przy wyliczaniu podstawowej stawki dotacji.

Reasumując Burmistrz ocenił, że M. i Gmina D. ustaliło podstawową kwotę dotacji dla przedszkoli w sposób prawidłowy, zgodny ze wskazaniami art. 78b ustawy o systemie oświaty przyjmując do obliczenia wszystkie wydatki bieżące zaplanowane na prowadzenie Przedszkola Samorządowego, w tym także na obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną przedszkola oraz na dokształcanie i doskonalenie nauczycieli w odniesieniu do tego przedszkola.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się m.in. ocena, czy zaskarżona czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej podjęcia nie jest obciążone takimi wadami, które uzasadniają stwierdzenie bezskuteczności czynności dokonanej przez organ administracji (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie wniesiono skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dot. korekty drugiej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji naliczonej w roku 2017 na dziecko Przedszkola Niepublicznego "A. P.", prowadzonego przez Skarżącą w D. nad W.

Przechodząc do oceny zaskarżonej czynności należy wskazać, że czynności w przedmiocie dotacji (ustalenia jej wysokości) dla niepublicznego przedszkola stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, a ocena takich czynności podlega kontroli sądowoadministracyjnej (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 322/13 i z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1634/14 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, że przedmiotem sporu jest wyłącznie druga aktualizacja podstawowej kwoty dotacji obliczonej na rok 2017 na dziecko dla przedszkola Niepublicznego A. P. M. D. Z uwagi na powyższe, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd bada wyłącznie prawidłowość dokonania zaskarżonej czynności w postaci ww. korekty, polegającej na ustaleniu (i wypłacie) stawki dotacji dla Przedszkola Niepublicznego na 2017 r. Jak wynika z akt sprawy zmniejszeniu została podstawowa kwota w porównaniu z poprzednią o (...) złote 13 gr.

Zdaniem Skarżącej organ naruszył art. 90 ust. 2b oraz ust. 3c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w brzmieniu nadanym przez nowelę z dnia 23 czerwca 2016 r. poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości nie niższej niż 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli przy korekcie drugiej aktualizacji. Zdaniem strony organ celowo sztucznie manipulował wartościami w budżecie gminy po to, aby wypłacić stronie najniższą kwotę dotacji. Nadto wg strony naruszono art. 78b ust. 1,

w zw. z art. 78b ust. 10 ww. ustawy poprzez niewłaściwe ustalenie kwoty wydatków bieżących zaplanowanych na prowadzenie przedszkola samorządowego, w szczególności poprzez:

a.

zaniżenie planowanych wydatków bieżących na Przedszkole Samorządowe w budżecie Miasta i Gminy w rozdziale 80104 "Przedszkola" wyłącznie na potrzeby obliczenia podstawowej kwoty dotacji i to zarówno na etapie uchwały budżetowej jak i jej zmian przed datą pierwszej i drugiej aktualizacji;

b.

zaniżenie planowanych wydatków bieżących w jednostce organizującej wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną przedszkola samorządowego;

c.

nieuwzględnienie zaplanowanych w budżecie Miasta i Gminy wydatków bieżących na funkcjonowanie stołówki w Przedszkolu Samorządowym w rozdziale 80146 "Stołówki szkolne i przedszkolne" i innych wydatków na Przedszkole Samorządowe zaplanowanych w rozdziale 80195 " Pozostała działalność".

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że prawidłowo ustalił podstawową kwotę dotacji dla przedszkoli zgodnie z art. 78b cyt. ustawy o systemie oświaty, uwzględniając w procesie obliczania wszystkie wydatki bieżące zaplanowane na prowadzenie Przedszkola Samorządowego, w tym na obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną przedszkola, jak również wydatki na dokształcanie i doskonalenie nauczycieli. Następnie organ szczegółowo odniósł się kolejno do wszystkich zarzutów strony. Co do zarzutu zaniżenia planowanych wydatków bieżących na Przedszkole Samorządowe w rozdziale 80104 w uchwale budżetowej nr (...) z dnia (...) r. podał, że wydatki na wynagrodzenie osobowe pracowników oraz składki społeczne zostały zmniejszone w związku ze zmniejszeniem kwoty subwencji, którą Gmina otrzymała w oparciu o pismo Ministra Rozwoju i Finansów nr (...) o (...) zł.

Organ wskazał, że zmniejszono również wydatki w rozdziale 801, jak również w rozdziale 80104 o kwotę (...) zł. Dodał, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może uchwalić budżetu, w którym planowane wydatki bieżące są wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki.

Zdaniem organu dokonanie zmian w uchwale budżetowej było konieczne. Na potwierdzenie przywołał on wyrok WSA w Szczecinie, jaki zapadł 29 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 313/17 i wyrok NSA z 18 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 240/12.

W odniesieniu do zarzutu zaniżenia planowanych wydatków bieżących w jednostce organizującej wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną przedszkola samorządowego - organ wskazał, że zarzut o braku matematycznego uzasadnienia we wskazanej przez organ metodologii jest bezpodstawny i wynika z niezrozumienia przez stronę wyliczeń dokonanych przez organ. Wskazał, ze wzór zastosowany, to udział statystycznej liczby dzieci Przedszkola Samorządowego - bierze pod uwagę statystyczną liczbę dzieci ogółem, ilość wydawanych decyzji na stypendia socjalne oraz ilość rodzin pod opieka MOPS. Organ przedstawił wyliczenie procentowe kosztów obsługi Przedszkola Samorządowego (2,21%), kosztów obsługi MOPS (30,02%) i wskazał, że decyzje na stypendia socjalne generują 19,81% kosztów. Organ podkreślił, że obsługa stypendiów jest zadaniem organu prowadzącego szkołę, a nie zadaniem szkoły, dlatego te koszty nie są wydatkami szkół. To oznacza, że osobno liczeni są beneficjenci stypendiów i osobno uczniowie szkół i przedszkoli (art. 90 ust. 1 ww. ustawy). Wskazał procentowy koszt obsługi wszystkich szkół i przedszkoli (50,17%), jak również procentowy koszt obsługi Przedszkola Samorządowego przez Zespół Obsługi Szkół (2,21%), który mieści się w (50,17%) wyliczonym procencie kosztu obsługi wszystkich szkół i przedszkola. Organ sumując wszystkie procentowo wyliczone udziały ww. kosztów wskazał, ze łącznie wynoszą one 100% (30,02% + 19,81% + 50,17% = 100%). Podał, że na podstawie porozumień Zespół Obsługi Szkół od (...) r. obsługuje również Dobrzyński Dom Kultury "Ż. " i Bibliotekę Publiczną.

Organ odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia zaplanowanych w budżecie wydatków bieżących na funkcjonowanie stołówki w Przedszkolu Samorządowym w rozdziale 80146 "Stołówki szkolne i przedszkolne" i innych wydatków na ww. przedszkole zaplanowanych w rozdziale 80195 "pozostała działalność" wskazał, rozdział 80148 dotyczy tylko planów wydatków stołówek szkolnych. Podał, że w przedszkolu nie działa "z prawdziwego zdarzenia stołówka", a dzieci spożywają posiłki w pomieszczeniach, gdzie odbywają się zajęcia. Dlatego te zadania nie dotyczą Przedszkola Samorządowego.

Przypomnieć należy, że przedmiotem sporu jest wyłącznie druga aktualizacja podstawowej kwoty dotacji obliczonej na rok 2017 na dziecko dla przedszkola Niepublicznego A. P. M. D. Z uwagi na powyższe, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd bada wyłącznie prawidłowość dokonania zaskarżonej czynności w postaci ww. korekty, polegającej na ustaleniu (i wypłacie) stawki dotacji dla Przedszkola Niepublicznego na 2017 r.

Oceniając zaskarżoną czynność Sąd stwierdza, że nie można zarzucić jej naruszeń wskazanych w skardze, a to oznacza, że skarga jako niezasadna i podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie wniesiono skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dot. korekty drugiej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji naliczonej w roku 2017 na dziecko dla Przedszkola Niepublicznego "A. P." prowadzonego przez skarżącą w D. nad W. W wyniku korekty zmniejszono podstawową kwotę dotacji o (...) złote 13 gr.

Stosownie do delegacji ustawowej zawartej w art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy z dnia (...) r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, dalej jako "u.s.o.") właściwym do ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania jest organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który powinien określić w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

W szczególności w myśl art. 90 ust. 2b u.s.o. dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola publicznego, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego. Wyżej wymienione dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki i jako przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3c i 3d u.s.o.). Organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu tych jednostek (art. 80 ust. 3e i art. 90 ust. 3e u.s.o.), z kolei organy, o których mowa w ust. 3e, w związku z prowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji przez szkoły i placówki mogą przetwarzać dane osobowe uczniów tych szkół i placówek (art. 80 ust. 3g i art. 90 ust. 3g u.s.o.).

Jak wynika z akt sprawy strona stawia zarzuty całej uchwale budżetowej nr (...) z dnia (...) r. w części dotyczącej dotacji na przedszkola niepubliczne. Skarżąca na tym etapie postępowania wskazała na nieprawidłowość polegającą na zaniżeniu wydatków z rozdziału 80104 o kwotę (...) zł, która ujęta została w dziale 80104 jako wydatki na przedszkola.

Przedmiotem oceny Sądu nie jest więc, tak jak domaga się strona, analiza całej uchwały budżetowej w zakresie jej prawidłowości co do budżetu gminy na 2017 r., przyjętego uchwałą Rady Miejskiej nr (...) z dnia (...) r.

Przedmiotem sporu jest prawidłowość przeprowadzenia drugiej korekty podstawowej kwoty dotacji na rok 2017 dot. przedszkola. Zdaniem skarżącej, organ zastosował celową manipulację po to, aby stronie przyznać mniejszą kwotę dotacji poprzez zaniżenie planowanych wydatków bieżących na przedszkole samorządowe. Nieprawidłowości w postaci niewłaściwego ustalenia kwoty wydatków bieżących zaplanowanych na prowadzenie przedszkola samorządowego, w szczególności w jednostce organizującej wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną przedszkola samorządowego, nieuwzględnienie zaplanowanych w budżecie Miasta i Gminy wydatków bieżących na funkcjonowanie stołówki w Przedszkolu Samorządowym w rozdziale 80146 "Stołówki szkolne i przedszkolne" i innych wydatków na Przedszkole Samorządowe zaplanowanych w rozdziale 80195 "Pozostała działalność".

Analizując treść uzasadnienia skargi należy wskazać, że zarzuty strony de facto dotyczą całej uchwały budżetowej Gminy w zakresie dotacji dla przedszkoli. Zdaniem strony, wadliwie ustalenie podstawowej kwoty dotacji obliczonej na rok 2017 w stosunku do Przedszkola Samorządowego miało wpływ na wysokość dotacji przyznanej przedszkolom niepublicznym.

Strona skardze i w uzasadnieniu zupełnie pomija fakt, że subwencja oświatowa została w znacznym stopniu zmniejszona. Dla przypomnienia należy wskazać, że subwencja, którą Gmina otrzymała na prowadzenie jednostek oświatowych została w roku 2017 zmniejszona o kwotę (...) zł na podstawie pisma Ministra Rozwoju i Finansów nr (...) i jednocześnie zmniejszono wydatki w dziale 801,

a w rozdziale 80104 o kwotę (...) zł.

Należy w tym miejscu zgodzić się z organem, że nie można uchwalić budżetu w sytuacji, gdy planowane wydatki bieżące są wyższe niż planowane dochody bieżące.

To oznacza, że organ - wbrew opinii skarżącej - był zobligowany do korekty również kwoty dotacji podstawowej. Dokonując tej korekty działał zgodnie z prawem, gdyż nie doszło do naruszeń wskazanych w skardze, tj. art. 78b cyt. ustawy o systemie oświaty.

Na marginesie wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje jednolity pogląd, zgodnie z którym uchwała budżetowa jest planem dochodów i wydatków gminy w ramach polityki finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Nie kreuje bezpośrednio żadnych uprawnień czy zobowiązań osób trzecich. Taki charakter uchwały budżetowej wynika z przyjętej koncepcji samorządu terytorialnego, według której gmina, jako wspólnota jej mieszkańców, jest podmiotem prawa. Samorząd oznacza prawo do zarządzania określonym zakresem spraw publicznych, na własną odpowiedzialność, w interesie mieszkańców. Zadania gminy realizowane są za pośrednictwem wybieralnych organów. Do uchwalenia budżetu uprawniona jest wyłącznie rada gminy (art. 18 ust. 2 pkt 4 u.s.g.), a mieszkańcy nie mogą korygować budżetu ani w trybie skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., ani - tym bardziej - w ramach postępowania sądowego dotyczącego czynności ustalenia stawki dotacji dla przedszkola niepublicznego. Swoje uprawnienia w tym zakresie wynikające z przynależności do wspólnoty realizują natomiast przez udział w wyborach, a w określonych sytuacjach również w referendum (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 240/12; dostępne w CBOSA). W tym miejscu wskazać należy, że ustawą z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1010; dalej: "ustawa nowelizacyjna") dokonano nowelizacji ustawy o systemie oświaty, a zmiana ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. W jej następstwie zmianie uległo brzmienie niektórych z dotychczas obowiązujących przepisów, jak również dodano nowe przepisy, którymi zdefiniowano pojęcia np. "podstawowej kwoty dotacji", "wydatków bieżących".

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 90 ust. 1 u.s.o., niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Stosownie do art. 90 ust. 2b u.s.o., niepubliczne przedszkola niebędące przedszkolami specjalnymi, niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1b, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości nie niższej niż 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji informację o planowanej liczbie uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, w którym zaplanowane wydatki bieżące finansowane z użyciem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej nie przekraczają wartości 50% jego zaplanowanych wydatków bieżących, niebędącego przedszkolem specjalnym, kwotę dotacji określa się w wysokości nie niższej niż 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli w najbliższej gminie prowadzącej przedszkole, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.

Jak stanowi art. 90 ust. 3c u.s.o., dotacje, o których mowa w ust. 1a-3ad, są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, placówki lub zespołu szkół lub placówek w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że część za grudzień jest przekazywana w terminie do dnia 15 grudnia.

Ponadto, w myśl art. 90 ust. 4 u.s.o., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. W rozpoznawanej sprawie dyspozycja wynikająca z art. 90 ust. 4 u.s.o. została zrealizowana poprzez podjęcie ww. uchwały. Przy czym, zgodnie z art. 89b u.s.o.: "Do dotacji, o których mowa w art. 90, stosuje się przepisy art. 78a-78c." (ust. 1). "Do wydatków bieżących, o których mowa w art. 90 ust. 1b, 1ba, 1c, 2b, 2d i 2ea, stosuje się przepis art. 78b ust. 10." (ust. 2). W myśl art. 78b ust. 1 u.s.o.: "Ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, należy przez to rozumieć kwotę wydatków bieżących zaplanowanych na prowadzenie przez gminę przedszkoli, z wyłączeniem przedszkoli specjalnych i przedszkoli, w których zaplanowane wydatki bieżące finansowane z użyciem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przekraczają wartość

50% ich zaplanowanych wydatków bieżących, pomniejszonych o:

1)

zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w tych przedszkolach, stanowiące dochody budżetu gminy,

2)

zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy opłaty za wyżywienie w tych przedszkolach, stanowiące dochody budżetu gminy,

3)

sumę iloczynów odpowiednich kwot przewidzianych w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na uczniów niepełnosprawnych w przedszkolach, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 71b ust. 3, wydane ze względu na odpowiednie rodzaje niepełnosprawności, oraz statystycznej liczby tych uczniów w tych przedszkolach,

4)

zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy wydatki bieżące finansowane z użyciem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej na prowadzenie tych przedszkoli,

5)

iloczyn kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolu, posiadające opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o której mowa w art. 71b ust. 3 i 3a, oraz statystycznej liczby tych dzieci w tych przedszkolach,

6)

iloczyn kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w przedszkolach, posiadającego orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o którym mowa w art. 71b ust. 3, oraz statystycznej liczby uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w tych przedszkolach,

7)

zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy wydatki bieżące na programy, o których mowa w art. 90u, w tych przedszkolach - i podzielonych przez statystyczną liczbę uczniów w tych przedszkolach, pomniejszoną o statystyczną liczbę uczniów niepełnosprawnych w tych przedszkolach, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w art. 71b ust. 3, wydane ze względu na odpowiednie rodzaje niepełnosprawności".

Jak stanowi art. 78c u.s.o.: "1. Ilekroć w niniejszym rozdziale jest mowa o statystycznej liczbie dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, należy przez to rozumieć liczbę odpowiednio dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ustaloną na podstawie danych systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Aktualizacji statystycznej liczby dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dokonuje się w październiku roku budżetowego. Zaktualizowana statystyczna liczba dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych stanowi sumę 2/3 liczby odpowiednio dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ustalonej na podstawie danych systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, oraz 1/3 liczby odpowiednio dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ustalonej na podstawie danych systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku budżetowego. Aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1, dokonuje się:

1)

w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy;

2)

w październiku roku budżetowego.

W aktualizacji dokonywanej na podstawie ust. 3 pkt 1 uwzględnia się plan dochodów i wydatków:

1)

budżetu jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5 i art. 79a ust. 1,

2)

budżetu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego - w przypadku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 6-9 - według stanu na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc aktualizacji.

W aktualizacji dokonywanej na podstawie ust. 3 pkt 2 uwzględnia się:

1)

plan dochodów i wydatków:

a)

budżetu jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5 i art. 79a ust. 1,

b)

budżetu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego - w przypadku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 6-9 - według stanu na dzień 30 września roku budżetowego;

2)

zaktualizowaną zgodnie z ust. 2 statystyczną liczbę dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

6. Zaktualizowana podstawowa kwota dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1, obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca roku budżetowego następującego po miesiącu, w którym dokonano aktualizacji podstawowej kwoty dotacji.".

Ponadto, w myśl art. 89d ust. 1 u.s.o.: "W Biuletynie Informacji Publicznej jednostki samorządu terytorialnego, która udziela dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-3ad, ogłasza się:

1)

podstawową kwotę dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-5, oraz jej aktualizacje dokonywane na podstawie art. 78c ust. 3;

2)

statystyczną liczbę dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz jej aktualizacje dokonywane na podstawie art. 78c ust. 2.".

Ponadto, zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1053 z późn. zm.) ustala się klasyfikację dochodów i wydatków publicznych, przychodów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., według:

1)

działów, zgodnie z załącznikiem nr (...) do rozporządzenia;

2)

rozdziałów, zgodnie z załącznikiem nr (...) do rozporządzenia;

3)

paragrafów dochodów, przychodów i środków, zgodnie z załącznikiem nr (...) do rozporządzenia;

4)

paragrafów wydatków i środków, zgodnie z załącznikiem nr (...) do rozporządzenia.

Zgodnie z załącznikiem nr (...) ww. rozporządzenia, w dziale 801 klasyfikacji budżetowej "Oświata i wychowanie" ujmowane są w rozdziale: - 80104 - Planowane wydatki przedszkoli,

- 80146 - Dokształcanie i doskonalenie nauczycieli

- 80148 - Stołówki szkolne i przedszkolne Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że w odniesieniu do zarzutu zaniżenia planowanych wydatków bieżących na Przedszkole Samorządowe w budżecie Miasta i gminy w rozdziale 80104 "PRZEDSZKOLA" wyłącznie na potrzeby obliczenia podstawowej kwoty dotacji, że w uchwale budżetowej nr (...) z (...) r. wydatki na wynagrodzenia osobowe pracowników oraz składki społeczne zostały zmniejszone w związku ze zmniejszeniem całej kwoty subwencji, która otrzymała Gmina na prowadzenie placówek oświatowych. Porównaj wyrok tut. Sądu z dnia 4 kwietnia 2017 r. I SA/Bd 68/17, gdzie wskazano, że ponowne przeliczanie wysokości dotacji dla podmiotów prowadzących wskazane wyżej placówki oświatowe w razie dokonywania w ciągu roku zmian odpowiednich wydatków na placówki prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego nie narusza prawa. Podkreślić również należy, iż jakkolwiek może to powodować pewne niedogodności po stronie beneficjenta dotacji, nie oznacza jednak wstecznego działania prawa. Dotacje bowiem, podobnie jak i wydatki budżetowe realizowane w innych formach, ustalane są na okres roku kalendarzowego, będącego rokiem budżetowym. Z rocznej perspektywy należy zatem oceniać wysokość dotacji. Poza sporem jest fakt, że dotacja, o której mowa w spornym zarządzeniu ma charakter roczny. Jednakże - w ocenie Sądu rozpatrującego sprawę - roczny charakter dotacji nie może pozbawiać organu jednostki samorządu terytorialnego zapewnienia możliwości realnej i efektywnej kontroli przekazywanych środków budżetowych. Zagadnienie to było już przedmiotem analizy sądownictwa administracyjnego. Na szczególną uwagę w tym zakresie zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r., II GSK 1147/13 (orzeczenie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd zwrócił uwagę, że nie przez przypadek ustawodawca zastrzegł wypłaty dotacji w dwunastu miesięcznych ratach. W ocenie NSA przyjęcie takiego modelu wypłaty ma na celu umożliwienie organowi samorządowemu bieżącą weryfikację rzeczywistych potrzeb finansowych poszczególnych placówek oświatowych. Przyjęcie, że organ pozbawiony jest w trakcie możliwości weryfikowania zasadności wielkości wypłacanej dotacji byłoby sprzeczne przede wszystkim z celem tej dotacji, a także ustaloną przez ustawodawcę formą wypłaty w miesięcznych ratach. Właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje ma prawo, a nawet obowiązek, bieżącego kontrolowania prawidłowości korzystania z dopłat przez uprawnione podmioty. Ustanowiony przez jednostkę samorządową system kontroli musi skutecznie realizować cel ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić trzeba, że dokonana korekta w sytuacji zmniejszenia subwencji oświatowej nie narusza zasad wskazanych wyżej zacytowanych przepisach cyt. ustawy, tj. art. 90 ust. 2b i ust. 3c, jak również art. 78b ust. 1 w zw. z art. 78b ust. 10 cyt. ustawy o systemie oświaty.

W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

E. Kruppik-Świetlicka L. Kleczkowski U. Wiśniewska

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.