Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1668941

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 4 marca 2015 r.
I SA/Bd 1105/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.).

Sędziowie WSA: Mirella Łent, Urszula Wiśniewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.

1.

oddala skargę

2.

zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokat D. P. kwotę (...) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...). Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w T. określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie (...) zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia organu, że podatnik nie wykazał w rocznym rozliczeniu podatku za 2010 r. wszystkich osiągniętych dochodów.

W złożonym odwołaniu podatnik zarzucił, że postępowanie podatkowe od samego początku było celowo przedłużane i prowadzone nierzetelnie. Zaznaczył, że nie zgadza się z wynikiem przeprowadzonej, na skutek jego wniosku, kontroli podatkowej u pracodawcy. Wskazał, że kontrolujący wykazali nieprawdę, co do wielkości kwot przekazywanych na jego konto osobiste, ulg podatkowych czy zaliczek. Zarzucił również, że na skutek braku możliwości złożenia stosownej korekty zostały naliczone wysokie kwoty do zapłaty, a niewłaściwe działanie organu podatkowego pierwszej instancji (jego opieszałość) doprowadziło również do nieterminowego złożenia korekty informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy przez jego pracodawcę. Ponadto wskazał, że w toku postępowania nie wydano mu protokołu z czynności sprawdzających przeprowadzonych u pracodawcy, a także zaznaczył, iż w aktach sprawy nigdy nie było pisma o konieczności podjęcia kontroli u pracodawcy.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na wydanie rozstrzygnięcia zwrócił się do M. (...) o przedłożenie dowodów świadczących o przekazywanych skarżącemu w 2010 r. środkach finansowych. W odpowiedzi Spółka przedłożyła dowody o wysokości i terminach przekazywanego wynagrodzenia, m.in. kserokopię historii należącego do skarżącego rachunku bankowego.

Decyzją z dnia (...). Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Organ wskazał, że w dniu (...). podatnik złożył zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2010 (PIT-37). Następnie w dniu (...). złożył korektę tego zeznania, w której wykazał jedynie przychód uzyskany od pracodawcy - M.{...}. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że podatnik uzyskał również dochody z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z tytułu emerytury - renty lub innych krajowych świadczeń. Weryfikując złożone zeznanie podatkowe organ podatkowy pierwszej instancji przeanalizował również poprawność wykazanego odliczenia od dochodu z tytułu użytkowania sieci Internet.

Z uwagi na fakt, że pomimo wystosowanego wezwania, podatnik nie przedłożył dowodów potwierdzających poniesione z tego tytułu wydatki, organ nie uwzględnił ich w ponownie dokonanym rozliczeniu.

Organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji gdy rozliczeniu podlega wiele źródeł przychodów, to kwotę zmniejszającą podatek można zastosować tylko raz. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że kwoty zaliczek miesięcznych były pomniejszane o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (w 2010 r. - 46,33 zł) zarówno przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i pracodawcę - Spółkę. Przy czym, Spółka obliczając zaliczkę na podatek dochodowy dokonując jej pomniejszenia o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, nie dysponowała oświadczeniem podatnika (PIT-2), które ją do tego uprawniałoby. Podwójne naliczenie kwoty zmniejszającej podatek na skutek nieprawidłowego zastosowania przez płatnika - pracodawcę przepisu art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.) - dalej jako: "u.p.d.o.f.", spowodowało, że w wyniku dokonania poprawnego rozliczenia zeznania rocznego wystąpiła kwota do dopłaty.

Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut, że wielkość przekazanego przez pracodawcę wynagrodzenia jest niezgodna z informacją o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010 r. (PIT-11), a kontrolujący dokonując weryfikacji przekazanych środków finansowych poświadczali nieprawdę. Organ podkreślił, że zobowiązanie podatkowe zostało określone w oparciu o kwoty wypłacone podatnikowi. Natomiast podnoszone okoliczności wskazujące na niewypłacenie części należnego wynagrodzenia organ uznał za spór z pracodawcą pozostający poza zakresem niniejszej sprawy.

Odpowiadając na zarzut związany z niepełnym materiałem dowodowym, tj. brakiem wniosku podatnika o wszczęcie kontroli podatkowej w Spółce M., a także zawiadomienia wniesionego przez pracodawcę do prokuratury, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w pełni pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia, a powyższe dokumenty pozostają bez wpływu na ustalenia co do wysokości przekazywanego wynagrodzenia.

W złożonej do tut. Sądu skardze, skarżący nie przedstawił wobec zaskarżonej decyzji żadnych zarzutów. Podkreślił, że termin na przekazanie jego pism do Sądu minął 16 września 2014 r., stąd uważa, że decyzja z dnia (...). jest spóźniona.

Na rozprawie w dniu (...). pełnomocnik skarżącego (ustanowiony z urzędu) podniosła zarzuty tożsame z zarzutami odwołania, wskazując na naruszenie zasad postępowania podatkowego, a w szczególności wynikających z art. 120, art. 121-art. 123 i art. 125 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. po.z 749) - dalej jako: "O.p.".

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

I. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej: p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.

II. Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy zgodnie z prawem określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. od dochodu uzyskanego ze stosunku pracy i świadczeń ZUS. Zdaniem organu, podatnik nie wykazał wszystkich dochodów, które faktycznie osiągnął, natomiast w ocenie strony skarżącej podatek został zawyżony w zakresie ustalenia dochodu ze stosunku pracy.

W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.

W pierwszej kolejności podać należy, że na podstawie art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 7 u.p.d.o.f. przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym kwoty emerytur kapitałowych wypłacanych na podstawie ustawy o emeryturach kapitałowych, wraz ze wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz dodatków dla sierot zupełnych do rent rodzinnych.

Ponadto na podstawie art. 31 u.p.d.o.f. osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej "zakładami pracy", są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej. W myśl art. 34 ust. 1 u.p.d.o.f. organy rentowe są obowiązane jako płatnicy pobierać zaliczki miesięczne od wypłacanych bezpośrednio przez te organy emerytur i rent, świadczeń przedemerytalnych i zasiłków przedemerytalnych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, rent strukturalnych oraz rent socjalnych.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 7 i 8. Przy czym należy mieć na uwadze treść art. 9 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 29-30c, art. 30e, art. 30f oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów (art. 9 ust. 1a).

Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skarżący był obowiązany wykazać w zeznaniu wszystkie dochody ze stosunku pracy oraz świadczeń ZUS.

Na podstawie dowodów pochodzących od płatników (pracodawcy - M. (...) znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że skarżący osiągnął w M. (...) przychód ze stosunku pracy w wysokości (...) zł (k. 1, tom 1/2 akt administracyjnych) oraz z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przychód (dochód) w wysokości (...) zł (k. 2, tom 1/2).

W zeznaniu podatkowym (k. 23, tom 1/2) oraz w jego korekcie (k. 18, tom 1/2) podatnik wykazał wyłącznie przychód ze stosunku pracy w wysokości odpowiadającej wykazanej przez płatnika w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11 za 2010 r.), tj. (...) zł. Nie został natomiast wykazany przychód ze świadczeń ZUS w kwocie (...) zł, wynikający z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Strona nie kwestionuje dochodu osiągniętego z tytułu świadczeń ZUS, lecz wyłącznie jego wielkość ze stosunku pracy.

Podnieść należy, że organy podatkowe określając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych oparły się nie tylko na informacji PIT-11 od płatnika - pracodawcy, lecz również na innych dowodach. I tak Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w T. zwrócił się do Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w T. o przeprowadzenie kontroli w Spółce - pracodawcy skarżącego, w wyniku czego zostały przeprowadzone czynności sprawdzające (protokół - k. 68-73 tom 1/2) oraz kontrola podatkowa (protokół kontroli - w teczce 2/2 podteczka ozn. jako k. 96). Wysokość wypłaconego wynagrodzenia zweryfikowano także z dowodami bankowymi świadczącymi o dokonanych na rzecz skarżącego przelewach przez M.Sp. z o.o., w tym przede wszystkim historią należącego do A. W. rachunku bankowego prowadzonego przez (...) Bank (...)., a także historią rachunku bankowego prowadzonego przez (...) Bank Nr (...) (podteczka ozn. jako k. 96 w teczce 2/2). Wielkość wypłaconego przez Spółkę M. A. W. wynagrodzenia jest zbieżna z danymi wykazanymi przez tego pracodawcę w informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010 r. (PIT-11). Wysokość przekazanych skarżącemu środków finansowych potwierdza również protokół kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy w maju 2012 r. w M.(...). Na s. 5 protokołu Państwowej Inspekcji Pracy podano daty i konkretne kwoty wynagrodzeń wypłaconych w 2010 r. (k. 4-12, tom 1/2). Suma tych kwot daje kwotę podaną przez pracodawcę - płatnika w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010 r. (PIT-11). Ustalenia Państwowej Inspekcji Pracy są tożsame w zakresie wysokości wypłaconych wynagrodzeń z wielkościami podanymi przez płatnika.

W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że organ podatkowy prawidłowo określił przychód i dochód ze stosunku pracy oraz z tytułu renty, a w konsekwencji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., stosując art. 12 ust. 1 i 7 u.p.d.o.f.

Jednocześnie za trafne tut. Sąd ocenia stanowisko organu odnośnie braku podstaw do obciążenia odpowiedzialnością płatnika - pracodawcy za niewykazany przez podatnika w zeznaniu podatkowym przychód ze stosunku pracy, a także podatek dochodowy od osób fizycznych, w kontekście art. 26a O.p., skoro przychód ten płatnik wykazał w informacji PIT-11. Strona skarżąca poza kwestionowaniem wysokości podatku nie wskazuje konkretnych danych, okoliczności, które uzasadniałyby podważenie podanych przez organ kwot. Organy natomiast podały wielkości, które przyjęły do wyliczenia podstawy opodatkowania, wskazały konkretne kwoty, które podlegają odliczeniu i z jakiego tytułu. W takiej sytuacji nie wystarczy zakwestionowanie przychodu, kwoty pobranych zaliczek, odliczeń oraz podatku "co do zasady", lecz należy zarzuty poprzeć konkretnymi danymi.

Sąd zauważa, że organem właściwym do przeprowadzenia kontroli podatkowej w Spółce M. był Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w T., ze względu na siedzibę tego podmiotu - T. ul. T. (...). W związku z tym Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w T. (właściwy w sprawie skarżącego) nie był uprawniony do przeprowadzenia w kontroli podatkowej u tego podatnika. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 § 1 O.p. organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Na podstawie art. 15 § 2 O.p. właściwość rzeczowa i miejscowa jest ustalana z uwzględnieniem również zakresu zadań i terytorialnego zasięgu działania organów podatkowych, określonych na podstawie odrębnych przepisów, w szczególności przepisów o wprowadzeniu programów pilotażowych, o których mowa w art. 5 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 z późn. zm.). Stąd pismem z dnia 12 listopada 2013 r. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego zwrócił się do Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w T. o przeprowadzenie kontroli w Spółce - pracodawcy skarżącego (k. 51 tom 1/2). W wyniku powyższego zostały przeprowadzone czynności sprawdzające przez organ właściwy (protokół z tych czynności - k. 68-73 tom 1/2) oraz kontrola podatkowa (protokół kontroli - w teczce 2/2 podteczka ozn. jako k. 96). Nie budzi wątpliwości, że skarżący nie mógł mieć uprawnień strony w kontroli podatkowej prowadzonej w Spółce. Miał natomiast prawo zapoznać się z protokołami, jak i z całym materiałem dowodowym na każdym etapie postępowania podatkowego prowadzonego w stosunku do niego przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w T. W aktach sprawy znajdują się także postanowienia z dnia (...). o wyznaczeniu na podstawie art. 200 § 1 O.p. 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 137-138 i 178, tom 2/2). Nie budzi zatem wątpliwości, że stronie zapewniono czynny udział w postępowaniach podatkowych.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy sprawy został zebrany i rozpatrzony stosownie do dyspozycji art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 i art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej. W trakcie całego postępowania podatkowego dążono do jak najpełniejszego zrealizowania zasady prawdy obiektywnej. Organy podatkowe dopuściły wszelkie znane im dowody, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zebrany materiał dowodowy jest zupełny. Strona skarżąca wprawdzie kwestionuje ustalenia organu, jednakże nie przedkłada żadnych dowodów, które skutecznie mogłyby podważyć kwotę wypłaconych wynagrodzeń, pobranych zaliczek oraz wysokość podatku określoną przez organ (wobec braku dowodów na poniesienie wydatku z tytułu użytkowania sieci Internet). Stosownie do zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 O.p. organ ocenia środki dowodowe we wzajemnym powiązaniu, wpływie udowodnienia jednej okoliczności na drugą, z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i reguł logicznego wnioskowania. Uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji świadczy, że organ podatkowy drugiej instancji wypełnił w sposób należyty przesłanki wynikające z art. 191 O.p. Wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Decyzję wydaną w rozpoznawanej sprawie oparto również na analizie i ocenach całego materiału dowodowego sprawy. Wskazano też podstawę faktyczną i prawną, z uwzględnieniem dyspozycji art. 210 § 4 O.p. Nie naruszono też zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, ustalenia organu mają bowiem pełne oparcie w materiale dowodowym. Okoliczność, że rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom podatnika nie oznacza, iż narusza ono prawo.

Odnośnie do zarzutów związanych z opieszałością organu (zarzut naruszenia art. 125 O.p.) oraz spowodowaną tym kwotą odsetek za zwłokę, należy zauważyć, że przedmiotem niniejszej kontroli Sądu jest decyzja określająca zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Ewentualne uwagi dotyczące czasu trwania postępowania podatkowego mającego wpływ na naliczenie odsetek za zwłokę - choćby w kontekście art. 54 O.p. - może być podnoszona przez kwestionowanie zaliczenia należności na poczet odsetek za zwłokę.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Zasądzona kwota obejmuje VAT.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.