Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54543

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 9 sierpnia 2001 r.
I SA 685/01

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz.

Sędziowie: NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), S.O. del. Cezary Pryca.

Protokolant: Joanna Chojnowska.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. postanowieniem z dnia 26 lutego 2001 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 4 stycznia 2001 r. dotyczące odrzucenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 11 grudnia 2000 r. o zaległe opłaty za zajmowaną kwaterę stałą położoną w W.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż postanowieniem z dnia 4 stycznia 2001 r. w sprawie odrzucenia zarzutów Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej orzekł, iż zarzuty Zbigniewa G. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego są nieuzasadnione.

Od powyższego postanowienia wniósł odwołanie Zbigniew G., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 i 7 wobec rażącego naruszenia art. 33 pkt 3 i 6 i art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym ... .

W dalszej części odwołania powołuje się na przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zobowiązań solidarnych dłużników wywodząc, iż odpowiedzialność z tytułu opłat za zajmowaną kwaterę stałą winna dotyczyć pozostałych dorosłych członków rodziny wobec orzeczenia rozwiązania związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami Danutą a Zbigniewem G.

Organ rozpatrując odwołanie zważył, co następuje:

Nieprecyzyjne określenie użyte w zaskarżonym postanowieniu organu I instancji "odrzucić zarzuty" istotnie nie powinno być użyte, jednakże jest to określenie tożsame, przyjmując literalną wykładnię "odrzuca" lub "oddala" i nie może być podstawą do uchylenia lub umorzenia egzekucyjnego.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest bezspornie w stosunku do osoby posiadającej tytuł prawny do osobnej kwatery stałej wynikającej z decyzji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne zostało poprzedzone upomnieniem z dnia 11 września 2000 roku, które osobiście Zbigniew G. pokwitował i opatrzył datą 18 września 2000 roku. Powyższy tryb wszczęcia egzekucji w pełni odpowiada dyspozycji zawartej w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Nie zachodzą przesłanki podnoszone w odwołaniu przez Zbigniewa G. dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Niewątpliwie obowiązek uiszczania opłat z tytułu zajmowania osobnej kwatery stałej wynika bezspornie z art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Obowiązek ten nie jest przez Zbigniewa G. spełniony. Zadłużenie z tytułu opłat na dzień 11 grudnia 2000 roku wynosi 25.264,97 zł, a tym samym zgodnie z drugą częścią zapisu art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu ... podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Nie budzi żadnej wątpliwości fakt, iż Zbigniew G. nie wnosi opłat z tytułu zajmowania kwatery, a powoływanie się na podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego jest bezpodstawne.

Organ rozpatrujący odwołanie podziela stanowisko organu I instancji, iż przysługuje Zbigniewowi G. roszczenie w trybie postępowania cywilnego w stosunku do osób pełnoletnich związanych z zapłatą czynszu, który by odwołujący uiszczał.

Od postanowienia tego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zbigniew G., wnosząc o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora OR WAM z dnia 26 lutego 2001 r. utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora OT WAM z dnia 4 stycznia 2001 r. Zaskarżonym postanowieniem zarzucił rażące naruszenie art. 34 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.), art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 26 lipca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w zw. z art. 366, 371, 375, 376 § 2 Kpc, a także art. 59 pkt 3 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 366 Kc, a także § 21 pkt 2 rozporządzenia MON z 27 maja 1996 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 32) oraz art. 7 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż decyzją z 20 października 1986 r. przydzielono mu jako żołnierzowi zawodowemu osobną kwaterę stałą, w której zamieszkuje razem z nim była żona oraz troje dzieci, w tym jedno dorosłe.

20 lutego 1997 r. Sąd Wojewódzki w W. orzekł rozwód, a także określił sposób korzystania ze wspólnie zajmowanej kwatery, składającej się z 3 pokoi tak, że z największego korzystać miała była żona, a z najmniejszego skarżący.

Od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego skarżący zaczął opłacać świadczenie za siebie i niewypłacalnego dłużnika, syna Jarosława. Na pozostałe dzieci płaci alimenty w wysokości 700 zł miesięcznie.

Skarżący oraz jego była żona złożyli wnioski do Dyrektora OT WAM o rozdzielenie opłat mieszkaniowych.

Danuta G., za namową Dyrektora Agencji, wycofała swój wniosek, natomiast skarżącego nie został załatwiony do dzisiaj.

Tak więc zdaniem skarżącego odpowiedzialność za zadłużenie mieszkania ponosi organ administracji publicznej, który rażąco naruszając art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w zw. z art. 366, 371, 375 Kc nie upomniał wszystkich dłużników wypłacalnych. Z racji alimentów przekazywanych na dwoje pozostałych dzieci była żona zobowiązana była uiszczać komorne i za nie.

Nieprawdą jest stwierdzenie organu zaskarżonego, iż skarżący nie uiszczał opłat mieszkaniowych za siebie i dłużnika niewypłacalnego, dorosłego syna Jarosława.

Nastąpiło to dopiero w wyniku egzekucji administracyjnej, kiedy to pozostawiono na życie 459 zł, gdy tylko same opłaty mieszkaniowe wynoszą około 800 zł miesięcznie.

To wierzycielowi przysługuje prawo - art. 37 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - egzekwowania długu od osób nieuprawnionych w trybie przepisów Kc, zwłaszcza iż skarżący nie uiszczał świadczenia w całości, a czego wymaga art. 376 § 1 Kc.

Art. 366 Kc nie daje wierzycielowi możliwości wybrania sobie jednego dłużnika solidarnego - wypłacalnego, lecz musi żądać od każdego z nich z osobna. Ma to na względzie osoby rozwiedzione, a więc obce dla siebie.

Mając powyższe na względzie żądanie płacenia świadczeń za osobę obcą narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i zasadę równouprawnienia podmiotów podobnych, a więc jest wbrew art. 2, 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne.

Stosownie do art. 37 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.) czynsz i opłaty z tytułu zajmowania kwatery lub lokalu mieszkalnego, nie uiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają wraz z odsetkami za zwłokę przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przy czym za zapłatę czynszu i opłat z tytułu zajmowania kwatery lub lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale w niej zamieszkujące.

Oznacza to, że kilku dłużników może być zobowiązanych do zapłaty czynszu (tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), ale wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (art. 366 § 1 Kc). Tak więc to wierzyciel ma prawo wyboru dłużnika, od którego będzie dochodzić spełnienia świadczenia. Taka jest bowiem m.in. istota zobowiązań solidarnych i solidarności dłużników.

Tak więc podniesiony przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) nie jest zasadny. Inną natomiast kwestią jest kwestia regresu między współdłużnikami. Jeżeli bowiem jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie może on żądać zwrotu, stosownej części, od pozostałych współdłużników (art. 376 § 1 Kc). Jednakże ten problem nie jest rozstrzygany w postępowaniu egzekucyjnym. Jeżeli współdłużnik dobrowolnie nie dokona zwrotu, to dłużnik spełniający świadczenia może wystąpić z powództwem regresowym dochodzonym przed sądem powszechnym.

Z tych też względów uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.