Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54519

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 31 marca 2000 r.
I SA 669/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Rausz (spr.).

Sędziowie NSA: Maria Wiśniewska, Jerzy Sulimierski.

Protokolant: Jolanta Zagrzejewska.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewoda, postanowieniem z 22 czerwca 1998 r. po rozpatrzeniu wniosku Henryka K., pełnomocnika Anny Z., o zawieszenie w trybie art. 98 kpa postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w C. przy ul. P. - odmówił zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda podniósł, że aktem notarialnym z 10 lipca 1979 r. na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64 z 1974 r.) została nabyta na rzecz Skarbu Państwa zabudowana nieruchomość Nr 12/1 o pow. 1.903 m2, położona w C., będąca własnością Janiny N., na potrzeby Urzędu Stanu Cywilnego w C. Wnioskiem z 10 marca 1998 r. pełnomocnik Anny Z., następczyni prawnej byłej właścicielki, Henryk K. wystąpił o zwrot na podstawie przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wywłaszczonej nieruchomości. W trakcie postępowania administracyjnego przed organem I instancji pełnomocnik podtrzymał żądanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości i dodatkowo do protokołu na rozprawie z 12 maja 1998 r. wniósł o zawieszenie postępowania w tej sprawie na podstawie art. 98 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji państwowej może zawiesić postępowanie, jeśli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. W związku z tym Wojewoda pismem z 26 maja 1998 r. wystąpił do drugiej strony postępowania, obecnego właściciela nieruchomości w wyniku komunalizacji (decyzja komunalizacyjna z 22 lipca 1994 r.), którym jest Miasto C. reprezentowane przez Zarząd Miasta, o zajęcie stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na to pismo Przewodniczący Zarządu Miasta C. w piśmie z 15 czerwca 1998 r. nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania i wniósł o wydanie decyzji odmawiającej zwrotu przedmiotowej nieruchomości, wyjaśniając przy tym, że przeznaczenie nieruchomości przy ul. P. w C. nie uległo zmianie, a budynek przestał pełnić funkcje Urzędu Stanu Cywilnego jedynie na czas przeprowadzania remontu. Wobec braku zgody wszystkich stron, organ wojewódzki nie mógł zawiesić postępowania w sprawie.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu zażalenia Henryka K. na powyższe postanowienie, postanowieniem z 24 marca 1999 r. utrzymał w mocy omawiane postanowienie Wojewody podzielając stanowisko w nim wyrażone. Na podstawie bowiem art. 97 § 1 kpa, który jako podstawę prawną zawieszenia postępowania wskazuje zażalenie, organ administracji zawiesza postępowanie z urzędu, gdy zachodzą po temu przesłanki określone w tym artykule. Przekonanie strony o potrzebie przeprowadzenia kontroli organów Miasta nie może być uznane za przesłankę zawieszenia postępowania wymienioną w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do NSA wniosła Anna Z. Skarżąca podnosiła w skardze, że 10 marca 1998 r. złożyła wniosek o zwrot nieruchomości stanowiącej działkę Nr 12/1 o pow. 1.903 m2, zabudowanej budynkiem piętrowym i budynkiem gospodarczym z garażami, położonej w C. przy ul. P. Nieruchomość ta została wywłaszczona w 1979 r. na potrzeby Urzędu Stanu Cywilnego w C. Brak należytej dbałości o budynek praktycznie doprowadził do jego ruiny. Zdaniem skarżącej istnieją podstawy by przypuszczać, że ten brak dbałości o nieruchomość był zamierzony po to, by obiekt sprzedać z wolnej ręki. Podstawą podjęcia takiej decyzji byłyby względy finansowe i brak środków na remont obiektu. Takie praktyki były już stosowane. Podjęte wcześniej przez organy administracji samorządowej zamiary sprzedaży tej nieruchomości zostały po złożeniu wniosku o jej zwrot czasowo wstrzymane. Jednakże odmowa zwrotu nieruchomości oraz odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego w trybie art. 98 § 2 kpa stanowi podstawę do obaw, że zamiary co do sprzedaży ww. nieruchomości mogą zostać zrealizowane z uwagi na brak możliwości kontroli podejmowanych działań przez drugą stronę. Za podstawową przesłankę odmowy zawieszenia postępowania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał brak zgody drugiej strony, tj. Zarządu Miasta C. Zdaniem skarżącej istniała jednak podstawa do zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 kpa, gdyż leży to w interesie publicznym. Pismo zawierające sprzeciw Zarządu Miasta C. co do zawieszenia postępowania podpisał jednoosobowo Prezydent Miasta C., ponieważ w tym momencie Zarząd Miasta już nie funkcjonował, gdyż skończyła się jego kadencja. Faktu tego jednak nie sprawdzono, jak też nie dokonano kontroli w myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa samorządu terytorialnego w zakresie gospodarowania przez niego majątkiem i finansami publicznymi. Nowe władze samorządowe uchwalając budżet na 1999 rok nie zabezpieczyły żadnych środków finansowych na remont budynku Urzędu Stanu Cywilnego, konsekwencją tego będzie dalsza degradacja budynku i pomieszczeń gospodarczych. Stan taki według skarżącej wskazywać ma na zasadność żądania zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wnosił o oddalenie skargi podnosząc nadto, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa obliguje organy administracji do zawieszenia postępowania, jeśli rozpatrzenie sprawy wymaga rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten nie stanowi natomiast podstawy do podejmowania działań kontrolnych. Stosownie zaś do treści art. 98 § 1 kpa, konieczność ochrony interesu społecznego stanowi negatywną przesłankę do uwzględnienia wniosku strony o zawieszenie postępowania, nie zaś przesłankę do zawieszenia postępowania na wniosek strony.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy zaskarżone postanowienie uznać należy za zgodne z prawem. Pełnomocnik skarżącej złożył na rozprawie administracyjnej w dniu 12 maja 1998 r. wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w C. przy ul. P. na podstawie art. 98 kpa. Przepis ten w § 1 przewiduje możliwość zawieszenia przez organ administracyjny postępowania, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Wskazuje to, że zawieszenie postępowania administracyjnego na żądanie strony - wnioskodawcy postępowania - jest możliwe tylko wówczas, gdy wystąpią łącznie dwie przesłanki, tj. wyrażą na to również zgodę inne strony postępowania i zawieszenie nie zagraża interesowi publicznemu. Brak którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia zawieszenie postępowania administracyjnego w omawianym trybie. W rozpoznawanej sprawie druga ze stron postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości, którą jest Gmina Miasto C. jako jej obecny właściciel, nie wyraziła zgody na zawieszenie postępowania, wypowiadając się w tej kwestii w piśmie z 15 czerwca 1998 r. podpisanym przez Prezydenta Miasta jako Przewodniczącego Zarządu Miasta C. Wbrew zastrzeżeniom wyrażonym w skardze, Prezydent był uprawniony do złożenia takiego oświadczenia procesowego w imieniu Gminy C. w toczącym się postępowaniu administracyjnym na mocy art. 31 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13 poz. 74 z późn. zm.). Brak było zatem podstawy do zawieszenia postępowania w tej sprawie w oparciu o art. 98 § 1 kpa, ponieważ mimo iż zawieszenie w tym przypadku nie zagrażało interesowi społecznemu, to nie spełniony został drugi warunek wynikający z tego przepisu niezbędny do wydania postanowienia zawieszającego postępowanie, a mianowicie nie było zgody na zawieszenie drugiej strony - Gminy Miasta C. Nie było również podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jak to sugerowano w skardze. Domaganie się przez skarżącą kontroli władz samorządowych pod kątem administrowania przez nie majątkiem i finansami publicznymi nie jest okolicznością obligującą organ prowadzący postępowanie w konkretnej sprawie do jego zawieszenia na podstawie tej normy. Powyższe wskazuje, że skarga jest niezasadna i z tego względu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o NSA należało ją oddalić.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.